Οργανωμένες εκδρομές και μεμονωμένοι επισκέπτες κατευθύνονται σχεδόν αποκλειστικά σε αλυσίδες και σούπερ μάρκετ – Το παράπονο των εμπόρων
Στελέχη μεγάλων αλυσίδων αναφέρουν ότι τα καταστήματά τους στην Αλεξανδρούπολη καταγράφουν τζίρους μεγαλύτερους ακόμη και από εκείνα στην Αθήνα
Σάββατο πρωί και στο πάρκινγκ έξω από γνωστή αλυσίδα με παιχνίδια και άλλα προϊόντα, στην ανατολική έξοδο της Αλεξανδρούπολης, είναι σταθμευμένα τουλάχιστον 10 λεωφορεία! Όσες φορές και να συναντήσει κανείς αυτή την εικόνα, πάντα θα εκπλήσσεται, παρά το γεγονός ότι τελευταία επαναλαμβάνεται διαρκώς.
Η αλήθεια είναι πως οι «επιδρομές» καταναλωτών από την Τουρκία – κυρίως από Αδριανούπολη και Κωνσταντινούπολη, με οργανωμένες εκδρομές και γεμάτα λεωφορεία ολοένα και αυξάνονται. Με εισιτήριο μόλις 30-40 ευρώ, ο επισκέπτης μπορεί να προμηθευτεί ό,τι χρειάζεται για το νοικοκυριό του από αλυσίδες σούπερ μάρκετ και πολυκαταστημάτων, όχι μόνο στην Αλεξανδρούπολη, αλλά τελευταία και σε Κομοτηνή και Καβάλα.
Η μεγάλη διαφορά ισοτιμίας και οι αυξημένες τιμές στην Τουρκία έχουν μετατρέψει την ελληνική αγορά σε ελκυστικό προορισμό καταναλωτικού τουρισμού, κυρίως για είδη πρώτης ανάγκης, τρόφιμα, ηλεκτρικές συσκευές και γνωστά διεθνή brands. Φυσικά, μαζί με τις οργανωμένες εκδρομές, αδιάκοπο είναι και το ρεύμα των μεμονωμένων επισκεπτών – καταναλωτών, που τα τελευταία 2-3 χρόνια φτάνουν στην περιοχή της Αλεξανδρούπολης, όχι μόνο καλοκαίρι, Σαββατοκύριακα και αργίες, αλλά καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Αψηφώντας τις ουρές στο τελωνείο, έρχονται και ξαναέρχονται για ψώνια και αναψυχή, γεμίζοντας καφετέριες και εστιατόρια, Airbnb και ξενοδοχεία, αλλά και πολυκαταστήματα.
Ωστόσο, πίσω από την εικόνα της αυξημένης κίνησης και των γεμάτων πάρκινγκ, υπάρχει ένας έντονος προβληματισμός στην τοπική αγορά της Αλεξανδρούπολης. Γιατί, παρά τη μαζική παρουσία Τούρκων επισκεπτών, το μεγαλύτερο μέρος του τζίρου δεν κατευθύνεται στις μικρές τοπικές επιχειρήσεις, αλλά σχεδόν αποκλειστικά σε μεγάλες αλυσίδες λιανικής, πολυεθνικές και σούπερ μάρκετ.
Τα οργανωμένα γκρουπ φτάνουν στην πόλη με πολύ συγκεκριμένο πρόγραμμα αγορών. Οι στάσεις είναι προκαθορισμένες: πολυκαταστήματα, μεγάλες αλυσίδες παιχνιδιών, σούπερ μάρκετ και καταστήματα γνωστών brands. Αντίστοιχα, οι μεμονωμένοι επισκέπτες κατευθύνονται κυρίως σε αλυσίδες ηλεκτρονικών, ένδυσης και ειδών σπιτιού, έχοντας ήδη επιλέξει πού θα ψωνίσουν πριν ακόμη περάσουν τα σύνορα.
Αυτό ακριβώς είναι και το μεγάλο παράπονο των μικρών επαγγελματιών της πόλης. Παρά τη σημαντική εισροή καταναλωτών, η τοπική αγορά δεν έχει καταφέρει μέχρι σήμερα να «τραβήξει» ουσιαστικά αυτό το κοινό. Οι επισκέπτες φτάνουν στην Αλεξανδρούπολη, αλλά συχνά κινούνται σχεδόν αποκλειστικά ανάμεσα σε συγκεκριμένα εμπορικά σημεία, χωρίς να υπάρχει διάχυση της κατανάλωσης στις μικρές επιχειρήσεις, στα τοπικά καταστήματα ή στην παραδοσιακή αγορά.
Όπως αναφέρει ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αλεξανδρούπολης Βασίλης Κασαπίδης, μπορεί να είναι μία θετική εξέλιξη αυτό το τουριστικό και καταναλωτικό ρεύμα, γενικότερα για την τοπική οικονομία, δεν αφορά όμως στον βαθμό που θα περίμενε κανείς ένα ευρύτερο δίκτυο καταστημάτων, αλλά μόνο λίγα και συγκεκριμένα. Όπως τονίζει, τη «μερίδα του λέοντος» καταλαμβάνουν οι γνωστές πολυεθνικές που έχουν υποκαταστήματα στην περιοχή μας και τα σούπερ μάρκετ. Οι προσπάθειες που γίνονται με τις εκπτώσεις, τις προσφορές και τις εκδηλώσεις, όπως η Λευκή Νύχτα, κάθε Αύγουστο, προσελκύουν κάποιους ξένους καταναλωτές, όχι όμως σε αξιοσημείωτο βαθμό. Οι επισκέπτες συνήθως προσπερνούν τις μικρότερες επιχειρήσεις, ενώ αν κάνουν κάποια αγορά θα είναι χαμηλής αξίας.
Η κατάσταση αυτή δημιουργεί ένα παράδοξο: η πόλη εμφανίζει εντυπωσιακή εμπορική κίνηση, όμως μεγάλο μέρος της αγοράς αισθάνεται ότι παραμένει θεατής της ανάπτυξης. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου στελέχη μεγάλων αλυσίδων αναφέρουν ότι τα καταστήματά τους στην Αλεξανδρούπολη καταγράφουν τζίρους δυσανάλογα υψηλούς για το μέγεθος της πόλης, ακόμη και μεγαλύτερους από αντίστοιχα καταστήματα στην Αθήνα. Η καταναλωτική «έκρηξη» των τελευταίων ετών έχει μετατρέψει την πόλη σε μία από τις πιο δυναμικές αγορές της περιφέρειας, ωστόσο μόνο για συγκεκριμένους εμπορικούς ομίλους.
Το ερώτημα πλέον για την τοπική οικονομία δεν είναι αν οι Τούρκοι επισκέπτες ωφελούν την τοπική οικονομία, σε διάφορα επίπεδα — αυτό θεωρείται δεδομένο. Το ζητούμενο είναι αν μπορεί να βρεθεί τρόπος ώστε αυτό το κύμα κατανάλωσης να απλωθεί σε μεγαλύτερο μέρος της αγοράς και να μη μένει εγκλωβισμένο σε λίγους μεγάλους «παίκτες».
Κική Ηπειρώτου