- Ξεκίνησε η γιορτή της Αυτοδιοίκησης στην Αλεξανδρούπολη με τη συμμετοχή εκατοντάδων συνέδρων από όλη την Ελλάδα
- Τις ευθύνες των δήμων για τα οικονομικά τους υπογράμμισε ο Υπουργός Εσωτερικών, ενώ παρουσίασε πτυχές του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης
Με τη φωνή και την εικόνα του Χρόνη Αηδονίδη, από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 να τραγουδά «Φίλοι’ μ καλώς ορίσατε», ξεκίνησε χθες το ετήσιο συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων στην Αλεξανδρούπολη.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ και Δήμαρχος Αμπελοκήπων-Μενεμένης Λάζαρος Κυζίρογλου, σημείωσε στον εναρκτήριο χαιρετισμό του πως το συνέδριο φέτος πραγματοποιείται στην Θράκη για «αυτονόητους, γεωγραφικούς και εθνικούς λόγους». Τόνισε πως η επιλογή της περιοχής ήταν μία συνειδητή και βαθιά πολιτική πράξη, χαρακτηρίζοντας την Θράκη ως «βασικό πυλώνα για την εθνική μας συνέχεια» και ως «τόπο που δοκιμάστηκε στοπ παρελθόν και άντεξε».
Ευχήθηκε το συνέδριο να εξελιχθεί σε ένα μεγάλο τραπέζι διαλόγου, συνεργασίας και ενότητας μεταξύ αυτοδιοικητικών και αιρετών, με προτάσεις και λύσεις στα πολλά προβλήματα της αυτοδιοίκησης και στις ιδιαιτερότητες περιοχών της πατρίδας μας. Σημείωσε, ακόμη, πως ήρθε η ώρα να γίνουν πράξη τα άρθρα 101 και 102 του Συντάγματος για την αυτοδιοίκηση.
Στη συνέχεια αναγνώστηκε το μήνυμα του Προέδρου της Δημοκρατίας Κων/νου Τασιούλα, στο οποίο εκφράστηκε η στήριξη στις εργασίες του συνεδρίου και στα αιτήματα της αυτοδιοίκησης.
Αμέσως μετά, το λόγο πήρε ο Υφυπουργός Εσωτερικών, αρμόδιος για θέματα Μακεδονίας-Θράκης Κων/νος Γκιουλέκας, ο οποίος σημείωσε πως ο Έβρος δεν είναι εσχατιά, όπως λέγαμε παλιά, αλλά η αρχή της Ελλάδος, ομοίως με τη Γαύδο, το Καστελόριζο, τη Φλώρινα.
Αναφέρθηκε σε πρωτοβουλίες του υπουργείου σχετικά με την στήριξη της βόρειας Ελλάδας, με περιοδείες και στους 16 νομούς της, με επισκέψεις πολυπληθούς αντιπροσωπείας στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι των 5 πανεπιστημίων της περιοχής, των περιφερειών, των δήμων, των συνδέσμων βιομηχανιών και εξαγωγέων, του ΕΟΤ, σε πρωτεύουσες βαλκανικών χωρών για επαφές και προώθηση περισσότερων συνεργασιών.
Μητροπολίτης Άνθιμος: Αλίμονο αν θεωρήσουμε την ενδοχώρα χαμένη υπόθεση
Ο Μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως κ. Άνθιμος σημείωσε πως τα πράγματα στη χώρα μας αλλάζουν τόσο ραγδαία και τόσο όμορφα, και θα πρέπει να τα αξιοποιήσουμε θαυμάσια, ενώ εξέφρασε τον προβληματισμό του για το δημογραφικό και την ερήμωση της ενδοχώρας.
«Διαβάζω για ανθεκτικές και έξυπνες πόλεις, θαυμάζω για αυτή την προβληματική, όμως, θα σας πω κι έναν κίνδυνο, όπως τον βλέπουμε εμείς. Το πρόβλημα της πατρίδας μας ξέρετε καλά ποιο είναι. Είναι η πρωτεύουσα, που συγκεντρώνει το 50% του πληθυσμού, το 65% του επιστημονικού δυναμικού, το 70% του εργατικού δυναμικού και το 82% του πολιτικού και οικονομικού κόσμου. Έγινε στην Αθήνα η Αττική Οδός και εξυπηρετήθηκε ο μισός πληθυσμός της Ελλάδος. Για το άλλο 50%, τι δρόμος μας αναλογεί, από εδώ ως την υπόλοιπη Ελλάδα; Ένα μονοπάτι μας αναλογεί και μάλιστα, όχι πολύ φαρδύ. Αυτό είναι το ζήτημα. Παρακαλώ να δείτε την πατρίδα μας από ψηλά, από εδώ πάνω. Αν αποκοπεί η βόρεια Ελλάδα από την οικονομία και την ανάπτυξη, η υπόλοιπη χώρα δεν θα έχει οξυγόνο. Η βόρεια Ελλάδα, από εδώ ως τα Γιάννενα, είναι το καλύτερο εφαλτήριο για όλους σας, για να αναπτυχθεί σε έναν κόσμο που είναι πίσω, δεξιά κι αριστερά και μας περιμένει… Αν η ύπαιθρος, που λέγαμε παλαιότερα, η ενδοχώρα, που λέμε τώρα, είναι χαμένη υπόθεση, τότε μία κυβέρνηση και καμία Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα “πετάξει λεφτά” σε μία χαμένη υπόθεση. Αλίμονο αν θεωρήσουμε την ενδοχώρα χαμένη υπόθεση», σημείωσε ο Σεβασμιότατος, κάνοντας αναφορά στις εκτιμήσεις που αναφέρουν πως ως το 2050 θα έχει μείνει μόνο η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη και ακόμη 15 πόλεις στην Ελλάδα, λόγω δημογραφικού και αστυφιλίας. «Αυτό δεν είναι χώρα. Έχετε σήμερα να σχεδιάσετε ξανά τον αυτοδιοικητικό χάρτη της χώρας. Διαφορετικά, όπως είναι τώρα, η πορεία είναι κατηφορική, κι αυτό δεν είναι ούτε υγιές, ούτε ωραίο, ούτε ελπιδοφόρο».
Νέες αναφορές Ζαμπούκη στον «αθόρυβο εποικισμό»
Ο Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης Γιάννης Ζαμπούκης αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στα μεγάλα έργα της περιοχής και στην τουριστική ανάπτυξη, αλλά και στο δημογραφικό και στην αγορά κατοικιών από Βούλγαρους και εταιρείες τουρκικών συμφερόντων.
«Η Αλεξανδρούπολη είναι ένας γίγαντας με γυάλινα πόδια», είπε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας πως «ο Έβρος και η Θράκη με το δημογραφικό πρόβλημα να απειλεί το μέλλον μας, με τη γήρανση, την αστυφιλία, την ερήμωση, είναι γνωστές οι αιτίες, έχουν διαπιστωθεί από όλες τις διακομματικές επιτροπής που έχουν συσταθεί εδώ και δεκαετίες. Οφείλουμε να δούμε την αλήθεια κατάματα, χωρίς ωραιοποιήσεις, με ρεαλιστικές, στοχευμένες, θαρραλέες πολιτικές. Ίσως είναι αργά για πλήρη αναστροφή του δημογραφικού, αλλά ποτέ δεν είναι αργά για δράση».
Ο Δήμαρχος αναφέρθηκε και πάλι στον «αθόρυβο εποικισμό» που συντελείται με την αγορά, έναντι 10-15.000 ευρώ, ερειπωμένων κατοικιών στον Έβρο, από Βούλγαρους και εταιρείες τουρκικών συμφερόντων.
«Αγοράζουν ό,τι θέλουν, όπου θέλουν, κατά μήκος του ποταμού Έβρου… Μην εκπλαγείτε, αν σε κάποια επόμενα φόρουμ εδώ, συζητήσουμε για το δικαίωμα όλων αυτών, εν ονόματι της θρησκευτικής ελευθερίας, να χτίσουν τζαμιά δίπλα σε ερειπωμένες εκκλησίες, σε νέες κοινότητες, χωρίς ελληνικά χαρακτηριστικά… παρά τον θόρυβο που έκαναν αυτές οι αναφορές μου στο παρελθόν, δεν έχει υπάρξει ακόμη καμία νομοθετική ρύθμιση. Αυτό πρέπει να αλλάξει».
Τοψίδης: Το κομβικότερο συνέδριο στην ιστορία της αυτοδιοίκησης
Για το κομβικότερο συνέδριο στην ιστορία της τοπικής αυτοδιοίκησης έκανε λόγο ο Περιφερειάρχης ΑΜΘ Χριστόδουλος Τοψίδης.
Σημείωσε πως «η παρουσία μου υπογραμμίζει τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ περιφερειών και δήμων, για την ενίσχυση της φωνής μας σε εθνική επίπεδο», ενώ τόνισε πως είναι σημαντική η σφυρηλάτηση σχέσεων εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο βαθμών αυτοδιοίκησης, μακριά από τις ψευδαισθήσεις των ανταγωνισμών, αφού «κανείς δεν μπορεί μόνος του και οι προκλήσεις που μοιραζόμαστε είναι κοινές».
Αναφέρθηκε ακόμη σε έργα και πρωτοβουλίες της Περιφέρειας ΑΜΘ, αλλά και στην ανάδειξη της περιοχής ως του κορυφαίου αναδυόμενου τουριστικού προορισμού στην Ευρώπη.
Κυρίζογλου: «Το οικονομικό πρόβλημα, ο μεγαλύτερος βραχνάς των Δήμων»
Στην τοποθέτησή του, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ και Δήμαρχος Αμπελοκήπων–Μενεμένης, Λάζαρος Κυρίζογλου, έκανε λόγο για ένα δυσμενές περιβάλλον, όπου οι πολίτες εμφανίζουν μειωμένη εμπιστοσύνη στους θεσμούς, καθώς και μεγάλη απογοήτευση, οργή και αποχή από τα πολιτικά πράγματα.
Μιλώντας για τον νέο κώδικα της αυτοδιοίκησης, σημείωσε πως «δεν αποτελεί τη μεγάλη μεταρρύθμιση που ζητάμε, αποτελεί όμως ένα γενναίο βήμα μπροστά, καθώς θα υπάρχει ένας κοινός κώδικας λειτουργίας για πρώτη φορά, ο οποίος, όμως δεν αρκεί από μόνος του. Οφείλουμε μέσα στο 2026 να προχωρήσουμε μαζί με το ΥΠΕΣ πιο γρήγορα και πιο αποφασιστικά στο επόμενο αναγκαίο βήμα, τη διοικητική μεταρρύθμιση».
Αναφορικά με το εκλογικό σύστημα, που προβλέπει μόνο έναν γύρο για την ανάδειξη δημάρχων, σημείωσε πως είναι θετικό πως προτείνεται τώρα και όχι λίγο πριν τις εκλογές του 2028.
Αναφορικά με τα οικονομικά των Δήμων, επεσήμανε πως είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν όλοι οι Δήμοι.
«Οι οικονομικοί πόροι είναι το απαραίτητο καύσιμο για να κινήσουμε τις μηχανές της αυτοδιοίκησης… Η πλειονότητα των Δήμων είναι σε πολύ δύσκολη οικονομική κατάσταση αφού δεν μπορούν να καλύψουν τα λειτουργικά τους κόστη. Η μείωση των εσόδων μας μέσω ΚΑΠ κατά 60 % τη δεκαετία της οικονομικής κρίσης, παρά την αύξηση των τελευταίων ετών, δεν αποκατέστησε στην οικονομική ισορροπία… Η κατάσταση έγινε ακόμη πιο δύσκολη όταν μας επιβλήθηκαν άδικα και παράνομα χαράτσια, όπως το απαράδεκτο τέλος ταφής. Εξαρτόμεθα από έκτακτες χρηματοδοτήσεις. Ζητάμε επιπλέον 465 εκ ευρώ, για τη χρονιά αυτή. Δεν θέλουμε, όμως, να είμαστε διαρκώς με το χέρι απλωμένο. Δεν ζητάμε χρήματα για σπατάλες, ζητάμε απλώς οξυγόνο για να αναπνεύσουμε».
Χαιρετισμούς απηύθυναν ο πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων ΑΜΘ και Δήμαρχος Νέστου Σάββας Μιχαηλίδης καθώς και ο βουλευτής Έβρου Αναστάσιος Δημοσχάκης.
Τις ευθύνες των δήμων για τα οικονομικά τους, υπογράμμισε ο Υπουργός Εσωτερικών
Παίρνοντας τον λόγο, ο Υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος αναφέρθηκε αρχικά στο θέμα των προσλήψεων, υπογραμμίζοντας ότι αναφορικά με τις ανταποδοτικές υπηρεσίες, έγιναν 750 προσλήψεις, όσες δηλαδή ζητήθηκαν από τους Δήμους.
Για το υπόλοιπο προσωπικό, σημείωσε πως έχουμε «σχεδόν το μεγαλύτερο ποσοστό εγκρίσεων τα τελευταία χρόνια», τονίζοντας πως το επόμενο διάστημα θα προκηρυχθούν όλες οι θέσεις, ιδίως ΠΕ και ΤΕ, από τον γραπτό διαγωνισμό του Ιουλίου, και θα τρέξουν πιο γρήγορα.
Συνολικά, από το 2019 έως σήμερα, είχαμε 19.000 εγκρίσεις θέσεων για την αυτοδιοίκηση, τόνισε ο υπουργός.
Σε ό,τι αφορά τα οικονομικά των Δήμων, αναφέρθηκε στις κρατικές χρηματοδοτήσεις και στη συνέχεια στα έσοδα που θα μπορούσαν να είχαν οι Δήμοι, εάν προχωρούσαν πιο αποφασιστικά στην είσπραξη ανείσπρακτων οφειλών, αλλά και στην καλύτερη αξιοποίηση διάφορων χρηματοδοτικών εργαλείων.
Αρχικά, σημείωσε πως τον περασμένο Ιανουάριο καταβλήθηκε ποσό 104 εκ ευρώ, ως έκτακτη επιχορήγηση, για το τέλος ταφής, όπως ζητήθηκε στο συνέδριο της ΚΕΔΕ που έγινε πέρσι στη Ρόδο.
Επιπλέον, αυξήθηκε η μηνιαία δόση της οικονομικής ενίσχυσης των Δήμων, από 145 στα 156 εκ ευρώ, που σημαίνει ένα επιπλέον ποσό 121 εκ ευρώ τον χρόνο. Σημείωσε ότι θα υπάρξει και νέα οικονομική ενίσχυση ύψους 105 – 110 εκ ευρώ. Για τα αδέσποτα το κονδύλι θα διπλασιαστεί στα 15 εκ ευρώ από το νέο έτος.
Θα υπάρξει ακόμη έκτακτη επιχορήγηση 28 εκ ευρώ για τα λειτουργικά έξοδα των σχολείων, καθώς και 50 εκ ευρώ για κάλυψη δικαστικών αποφάσεων.
Συνολικά, το 2025 δόθηκαν 446 εκ ευρώ για τους Δήμους, ποσό που ο Υπουργός χαρακτήρισε ως «σημαντική ενίσχυση, δεδομένων των συνθηκών. Σε σχέση με το 2019 είμαστε κατά 2,7 δις πάνω, μέσα από την αύξηση της ΚΑΠ, των ιδίων εσόδων, αλλά και της αύξησης της χρηματοδότησης για έργα. Προφανώς υπάρχουν δήμοι που πιέζονται, παραδόξως, όμως, είναι λιγότεροι φέτος σε σχέση με πέρσι».
Ο κ. Λιβάνιος σημείωσε ότι 1 στους 4 δήμους, το 2025, εισέπραξε λιγότερα ανταποδοτικά τέλη, σε σχέση με το 2024. Επίσης, 63 Δήμοι εισέπραξαν λιγότερα ίδια έσοδα σε σχέση με πέρσι. «101 Δήμοι δεν συμμετέχουν σχεδόν καθόλου στο να αυξήσουν την εισπραξιμότητα πόρων προηγούμενων ετών. Δεν ξέρω γιατί. Είναι 3 δις οι απαιτήσεις που έχουν να λαμβάνουν συνολικά»…
Ο Υπουργός εξέφρασε τον προβληματισμό του και για έργα που έχουν ενταχθεί σε χρηματοδοτήσεις, αλλά δεν έχουν ακόμη συμβασιοποιηθεί.
«Υπάρχουν έργα μισού δις που είναι ενταγμένα, αλλά δεν έχουν γίνει ούτε οι δημοπρατήσεις τους. Είναι πολύ άδικο να μην αξιοποιούμε τα χρήματα αυτά… Υπάρχει εδώ κι ένα χρόνο ανοιχτή πρόσκληση για στειρώσεις αδέσποτων, με χρηματοδότηση 15 εκ ευρώ, κι ελάχιστη συμμετοχή δήμων. Επίσης, το 2022, οι μεγαλύτεροι Δήμοι μπήκαν στο Ταμείο Ανάκαμψης για πρόγραμμα 90 εκ ευρώ για τον ψηφιακό μετασχηματισμό και σήμερα η απορροφητικότητα είναι κάτω από το 15% και το Ταμείο Ανάκαμψης οσονούπω κλείνει…»
Για τον νέο κώδικα, ο κ. Λιβάνιος σημείωσε πως θα γίνουν όλες οι διαδικασίες απλούστερες, με ξεκάθαρες αρμοδιότητες και υποχρεώσεις.
Στα 5 βιβλία του νέου κώδικα, το πρώτο αφορά γενικές οργανωτικές διατάξεις, το εκλογικό σύστημα, με την ηλεκτρονική ψήφο, το σύστημα ελέγχου προεκλογικών δαπανών, με ξεκάθαρους κανόνες που μπαίνουν εγκαίρως, προσπαθώντας να απαντήσουν στα πραγματικά προβλήματα. Ο Υπουργός αναφέρθηκε στο σύστημα εκλογής από τον πρώτο γύρο, ώστε να μην υπάρχουν περιπτώσεις δημάρχων που εκλέγονται μόνο από το 30% του εκλογικού σώματος.
Το δεύτερο βιβλίο αφορά τη διακυβέρνηση, και τον νέο τρόπο λειτουργίας των δημοτικών συμβουλίων, επιτροπών και νομικών προσώπων, με διαφάνεια, λογοδοσία και δημόσια πρακτικά συνεδριάσεων.
Στο τρίτο βιβλίο ορίζονται οι περίπου 1.200 αρμοδιότητες που αφορούν την αυτοδιοίκηση, ενώ στο τέταρτο αναφέρεται η οικονομική διαχείριση των Δήμων, με εύκολη σύνταξη προϋπολογισμών, με ορισμό του εκάστοτε Δημάρχου ως διατάκτη για τις αναμορφώσεις προϋπολογισμών, χωρίς να χρειάζονται 4-5 συνεδριάσεις, όπως γίνεται σήμερα.
Επιπλέον, τόνισε πως με τον νέο κώδικα δίνεται η δυνατότητα σε κάθε Δήμο να χορηγεί επίδομα γέννησης σε δημότες και κατοίκους, ως 3.000 ευρώ, για κάθε παιδί.
Το 5ο βιβλίο του κώδικα της αυτοδιοίκησης αφορά την εποπτεία και τον έλεγχο των δήμων.
Κ.Η.