Όχι μόνο Ειρήνη, αλλά και Δημοκρατία

του Μάνου Λασκαράκη

Ας πλάσουμε ένα υποθετικό σενάριο: Το 1940 η γερμανική πολεμική αεροπορία «Luftwaffe» νικάει στον αέρα την αντίστοιχη βρετανική «RAF» και ο Χίτλερ κατακτά το Ηνωμένο Βασίλειο. Το 1942 ο Κόκκινος Στρατός χάνει τη μάχη του Στάλινγκραντ και τα γερμανικά στρατεύματα προελαύνουν μέχρι την Μόσχα. Την ίδια χρονιά οι Αμερικανοί χάνουν όλα τους τα αεροπλανοφόρα στην Αεροναυμαχία της Σάντα Κρουζ με τους Ιάπωνες, οι οποίοι κερδίζουν τον πόλεμο στον Ειρηνικό. Μαζικά κινήματα στις ΗΠΑ με σύνθημα «καμία εμπλοκή στον πόλεμο» ζητούν αποχώρηση από όλα τα μέτωπα. Οι εξελίξεις υποχρεώνουν ΗΠΑ και ΕΣΣΔ και Βρετανία να αναστείλουν το πυρηνικό τους πρόγραμμα, η Χιτλερική Γερμανία ανακαλύπτει πρώτη την Ατομική Βόμβα και την ρίχνει σε τρεις μητροπόλεις των Συμμάχων οι οποίοι παραδίδονται άνευ όρων. Κάπως έτσι λήγει ο πόλεμος και επικρατεί μία παγκόσμια ειρήνη υπό την ηγεμονία των Ναζί.

Το σενάριο δεν αποτελεί επιστημονική φαντασία. Θα μπορούσε να έχει συμβεί.

Η Ιστορία όμως ήταν πιο γενναιόδωρη. Μας προσέφερε ένα άλλο σενάριο. Που για την ακρίβεια δεν ήταν ένα, αλλά δύο παράλληλα: Ένα στη Δύση και ένα «εναλλακτικό» στην Ανατολή. Και τα δύο σενάρια είχαν ένα κοινό παρονομαστή: Τις συνεργασίες και τους υπερεθνικούς θεσμούς. Ο φόβος ενός νέου πολέμου ώθησε τα κράτη να θωρακίσουν την ειρήνη μέσω της ανάπτυξης κοινών οικονομικών συμφερόντων και συμμαχιών.

Και εδώ αρχίζουν οι διαφορές. Την εποχή που τα δολάρια του Σχεδίου Μάρσαλ ρέουν άφθονα στην Ευρώπη για την ανοικοδόμησή της, η ΕΣΣΔ κάνει ακριβώς το αντίθετο. Υποχρεώνει τις χώρες του Ανατολικού Μπλοκ να την χρηματοδοτούν. Απλώνει το χέρι και αρπάζει ό,τι της κάνει κέφι.

Ενώ η Ευρωατλαντική Συμμαχία διευρύνεται οικειοθελώς και κατόπιν προσκλήσεως, το «Σύμφωνο της Βαρσοβίας» συντηρείται με τα Τανκς, καταπνίγοντας βίαια εξεγέρσεις όπως της Ουγγαρίας.

Και τα δύο σενάρια συναντώνται στο Βερολίνο. Και αναμετρώνται. Όχι στα χέρια αλλά στην ποιότητα ζωής. Και το αποτέλεσμα της «μάχης» δεν χρειάζεται να μετρηθεί σε οικονομικούς ούτε κοινωνικούς δείκτες παρά μόνο στο φαινόμενο της φυγής των Βερολινέζων – από Ανατολή προς Δύση. Μέχρι να ορθωθεί το Τείχος, και η τιμωρία σε θάνατο όσων επιχειρούν το άλμα στον ελεύθερο κόσμο.

Και κάπως έτσι κατέρρευσε το «εναλλακτικό» σενάριο της Ιστορίας. Γιατί απλά απέτυχε να προσφέρει όσο προσέφερε το Δυτικό.

Η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης έδωσε στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης το δικαίωμα της επαναχάραξης της μοίρας τους και του προσανατολισμού τους. Και οι χώρες αυτές κατευθύνθηκαν προς τη Δύση. Οικειοθελώς – το τονίζω. Η Δύση σήμερα δεν «επεκτείνεται», όπως εσφαλμένα μερικοί θεωρούν. Η Δύση διευρύνεται. Με χειραψίες, όχι με εκβιασμούς. Το ίδιο κίνητρο που είχαν οι Βερολινέζοι εγκαταλείποντας την Ανατολή, έχουν και τα έθνη-κράτη, κατευθυνόμενα προς τη Δύση. Η σημερινή Ρωσία ίσως να έχει κοινοβούλιο, ίσως να διεξάγει εκλογές, όμως ΔΕΝ έχει Φιλελεύθερη Δημοκρατία. Η αντιπολίτευση και η ελευθερία του τύπου αγνοούνται. Αυτή η Ρωσία λοιπόν σήμερα, υψώνει ένα τείχος πίσω από την Ουκρανία, λέει «στοπ» και πυροβολεί…

Αλλά… μισό λεπτό. Η τελευταία πρόταση κρύβει μια πλάνη. Έναν υπαινιγμό πως η Ουκρανία είναι υπό ένταξη χώρα στο ΝΑΤΟ. Είναι αυτό αληθές; Το καταστατικό του ΝΑΤΟ απαιτεί από τα υποψήφια μέλη να μην βρίσκονται σε διαμάχη με άλλες χώρες και να μην έχουν εδαφικές διεκδικήσεις. Από το 2014 που η Ρωσία προσάρτησε την Κριμαία αυτοί οι δύο όροι παραβιάζονται. Η Ουκρανία δεν μπορεί να θωρείται χώρα υπό ένταξη και οι ΝΑΤοικές της βλέψεις αποτέλεσαν καθαρά ένα πρόσχημα για τον Πούτιν ώστε να προχωρήσει στην εισβολή.

Πέρα από το πρόσχημα του Πούτιν, διαβάζω και άλλα προσχήματα από διάφορους εγχώριους «αναλυτές», όπως τον παραλληλισμό με την Κρίση των Πυραύλων της Κούβας. Τι συνέβη το 1962; Η ΕΣΣΔ τοποθέτησε πυραύλους με πυρηνικές κεφαλές στο έδαφος της Κούβας αλλά ο ψύχραιμος Κένεντι ΔΕΝ διέταξε επίθεση εναντίων της Κούβας, παρά μόνο ναυτικό αποκλεισμό του νησιού. Τελικά η κρίση λύθηκε διπλωματικά. Στην σημερινή κρίση το ΝΑΤΟ ΔΕΝ είχε τοποθετήσει πυραύλους στην Ουκρανία και ο Πούτιν παρόλα αυτά την βομβαρδίζει και προσαρτάει εδάφη της. Σαν να λέμε δηλαδή ότι ο Κένεντι το 62’ βομβαρδίζει την Κούβα πριν καν φτάσουν οι πύραυλοι στο νησί. Από την πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλα.

Και όσο για τους περίφημους «Ναζί» της Ουκρανίας. Στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές του 2019, το ακροδεξιό εθνικιστικό κόμμα πήρε 2,15% των ψήφων. Αν αυτό το ποσοστό δικαιολογεί μια εισβολή για «αποναζιστικοποίηση», τι θα έπρεπε να γίνει στην Ελλάδα το 2012 όταν η Χρυσή Αυγή πήρε 7%…;

Και ως επίλογο. Η Δύση μπορεί να έχει κάνει στο παρελθόν πολλά λάθη. Από τα μεγάλα εγκλήματα την εποχή της αποικιοκρατίας έως τους δύο παγκόσμιους πολέμους που ξεκίνησαν από τα σπλάχνα της. Παράλληλα όμως στην Δύση οφείλουμε την μακροχρόνια ευημερία που απολαμβάνει ο κόσμος μας μεταπολεμικά, τόσο θεσμικά και δημοκρατικά, όσο και οικονομικά, με τα όποια σκαμπανεβάσματα. Και ειδικά στην Γηραιά Ήπειρο που βίωσε την πιο ειρηνική και ευημερούσα περίοδο της Ιστορίας της, χάρη στην συνεννόηση και την δημιουργία υπερεθνικών θεσμών.

Και όσο για την Ειρήνη που ΌΛΟΙ σήμερα ζητούμε δεν είναι πανάκεια αν δεν έχουμε διαλέξει πρώτα την σωστή πλευρά της Ιστορίας.

About Author

1 Σχόλιο

  • Γιώργος Γκανιάτσας
    Posted 13 Απριλίου 2022 12:02 0Likes

    Από τις πιο σωστά τεκμηριωμένες λογικές απόψεις που έχω διαβάσει τελευταία για το Ρωσικο-Ουκρανικό. Μπόλικες βιτριολικές αλήθειες.
    “Ο δρόμος προς την εξουσία είναι στρωμένος με υποκρισία και απώλειες. Όχι με τύψεις.”

Αφήστε ένα σχόλιο