Το Μουσείο Λαογραφίας και Φυσικής Ιστορίας στη Νέα Χηλή, στα 60 χρόνια λειτουργίας του, δεν είχε ποτέ εισιτήριο εισόδου για τους επισκέπτες του, παρ’ όλα αυτά, ο πατήρ Γεώργιος καλείται να πληρώνει φόρο…
Το παράπονό του για τις πόρτες που του έχουν κλείσει κάποιοι τοπικοί φορείς, παρά τη μεγάλη προσφορά του, και η αγωνία του για την τύχη του μουσείου
Υπάρχουν άνθρωποι που αφιερώνουν μια ζωή για να διασώσουν τη μνήμη ενός τόπου και υπάρχουν κοινωνίες που καλούνται να αποδείξουν αν τελικά αξίζουν αυτή την παρακαταθήκη. Το Μουσείο Λαογραφίας και Φυσικής Ιστορίας «π. Γεώργιος Κομνίδης» στη Νέα Χηλή, είναι ένα ζωντανό θησαυροφυλάκιο ιστορίας, πολιτισμού και γνώσης, καρπός 60 και πλέον ετών ανιδιοτελούς προσφοράς. Ο πατήρ Γεώργιος αφιέρωσε χρόνο, κόπο και προσωπικούς πόρους για να το κρατήσει ανοιχτό και δωρεάν για όλους. Το έχουν επισκεφθεί ο Κωνσταντίνος Τσάτσος και η σύζυγός του Ιωάννα Τσάτσου, ο Ευάγγελος Αβέρωφ, η Μελίνα Μερκούρη, ο Κώστας Χατζηχρήστος και άλλοι πολλοί.
Παρ’ όλα αυτά, η πολιτεία του ζητά να πληρώνει κάθε χρόνο φόρο επιτηδεύματος, ενώ οι τοπικοί φορείς δεν μοιάζουν πρόθυμοι να συμβάλλουν στη διάσωση του μουσείου, προσφέροντας κάποιον χώρο για τη μεταστέγασή του.
Το Μουσείο
Το Μουσείο ιδρύθηκε το 1962-1962 στους Γιατράδες Διδυμοτείχου. Το 2002 μεταφέρθηκε στη Νέα Χηλή, τόπο διαμονής του ιδρυτή του.
Ο επισκέπτης του Μουσείου έχει την δυνατότητα να μάθει για την καθημερινή ζωή και εργασία των κατοίκων του Έβρου τον 19ο και 20ο αιώνα, για τις ασχολίες και τα επαγγέλματα που σήμερα χάθηκαν, για την τοπική ενδυμασία εργασίας και κοινωνικής ζωής, για τις διατροφικές συνήθειες και γενικά για όλα τα ήθη και έθιμα της περιοχής.
Tα παραδοσιακά αντικείμενα και εργαλεία που βρίσκονται ως εκθέματα στους χώρους του Μουσείου Λαογραφίας προέρχονται στην πλειοψηφία τους από το πατρικό σπίτι του π. Γεώργιου Κομνίδη και από αγορές που πραγματοποίησε από τα γύρω χωριά. Τα διάφορα ζώα, πτηνά και ερπετά, τα οποία ταρίχευε μόνος του τις νύχτες, είναι της περιοχής γύρω από τα χωριά του Ν. Έβρου Γιατράδες και Νέοι Ψαθάδες.
Κατά την διάρκεια των χρόνων εμπλουτίστηκε το μουσειακό υλικό με τη συλλογή νομισμάτων, ορυκτών, φυτολογίας, εντόμων, απολιθωμάτων. Επίσης, υπάρχει συλλογή εμβρύων και οργάνων, ανθρώπων και ζώων, συντηρημένα στη φορμόλη, για εκπαιδευτικό σκοπό.
Σε πολλές δεκάδες ανέρχονται οι εκθέσεις του Μουσείου, που πραγματοποιήθηκαν δωρεάν σε όλες τις πόλεις και τα κεφαλοχώρια του νομού Έβρου συμβάλλοντας στα πολιτιστικά δρώμενα του Νομού.
Το έχουν επισκεφθεί ο Κωνσταντίνος Τσάτσος και η σύζυγός του Ιωάννα Τσάτσου, ο Ευάγγελος Αβέρωφ, Υπουργοί, ο Κωνσταντίνος Παπανικόλας. Καλλιτέχνες όπως οι: Μελίνα Μερκούρη, Κώστας Χατζηχρήστος, Μαρία Αλιφέρη, Άννα Καλουτά, Ιωάννης Μητράκας. Ακαδημαϊκοί, αρχιερείς, ναύαρχοι, στρατηγοί, πανεπιστημιακοί, σχολεία και πλήθος κόσμου.
Ο πατέρας Γεώργιος τιμήθηκε για την προσφορά του στον λαογραφικό πολιτισμό το 1980 από την Ακαδημία Αθηνών, τα Υπουργεία Πολιτισμού και Εθνικής Παιδείας, την Πανελλήνια Ομοσπονδία Θρακικών Σωματείων (Π.Ο.Θ.Σ.), τον Δήμο Αλεξανδρούπολης, την Ένωση Πολιτιστικών Φορέων Έβρου (Ε.ΠΟ.Φ.Ε). κλπ
Το παράπονο και η αγωνία του πατέρα Γεώργιου
Όπως αναφέρει σε επιστολή του προς τη ΓΝΩΜΗ, «το Μουσείο ιδρύθηκε το 1962-1963 και έκτοτε λειτουργεί αδιάκοπα και πάντα δωρεάν για όλο τον κόσμο. Είναι το πρώτο, το παλαιότερο Μουσείο του Έβρου, με χιλιάδες επισκέψεις στην μακρόχρονη λειτουργία του. Δεν το είδαν όμως με καλό μάτι οι θεσμικοί φορείς και το αποσιώπησαν. Δεν πειράζει.
Η ΑΑΔΕ το 2019 επέβαλε αναδρομικά από το 2013 φόρο επιτηδεύματος 400 ευρώ ετησίως σε μηδενικά έσοδα ως σήμερα (13 έτη x 400 ευρώ = 5.200 ευρώ) Δεσμεύω σε τουριστική περιοχή 145 τ.μ. για την στέγασή του, ενώ θα κέρδιζα πολλά ευρώ αν το νοίκιαζα…»
Εκείνο όμως, που όπως αναφέρει, τον βασανίζει περισσότερο σήμερα, είναι το αβέβαιο μέλλον του Μουσείου.
“Είχα ως διάδοχό μου την κόρη μου Ευστρατία Κομνίδου, καθηγήτρια των Αγγλικών, η οποία πρόσφατα έφυγε από τη ζωή.
Το δωρίζω στη Δημαρχία ή στο Πανεπιστήμιο, αλλά δεν το δέχονται διότι θέλει χρήματα για να συντηρηθεί. (Εγώ πώς το συντήρησα επί 64 χρόνια;)
Η Δημαρχία έχει κλειστό και άδειο το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στον πλατανότοπο του Μαϊστρου. Αγόρασε στην παραλία την Τράπεζα της Ελλάδος, που έχει τρεις ορόφους και ωφέλιμο εμβαδόν 1.050 τ.μ., είπε ο Δήμαρχος στην τηλεόραση. Αν θέλουν, μπορούν να διαθέσουν κάποιον όροφο…
Το Παιδαγωγικό τμήμα δασκάλων και νηπιαγωγών στη Ν. Χηλή θέλει μόνο τις ενότητες: Ύφανσης, Σχολικής γωνιάς και προσφυγιάς που θα τις στεγάσει στον διάδρομο, ελλείψει άλλου χώρου, μου είπε ο Κοσμήτορας. Δεν είναι κρίμα να πεταχτεί αυτός ο θησαυρός στους κάδους; Τότε θα είμαστε άξιοι της τύχης μας».
Δύο λόγια για τον π. Γεώργιο Κομνίδη
Ο π. Γεώργιος Κομνίδης γεννήθηκε στο Σοφικό Διδυμοτείχου το 1934. Τελείωσε το Δημοτικό Σχολείο στο χωριό του. Φοίτησε στο γυμνάσιο Διδυμοτείχου για ένα έτος και στη συνέχεια, ως παιδί της Παιδούπολης λόγω του εμφυλίου πολέμου, στο γυμνάσιο Ρόδου, Κηφισιάς, στην επτατάξιο Εκκλησιαστική Σχολή Ξάνθης και τέλος άλλα τρία χρόνια στην Εκκλησιαστική Παιδαγωγική Ακαδημία Θεσσαλονίκης. Το 1962 χειροτονήθηκε ιερέας και το 1963 τοποθετήθηκε ως ιερέας και δάσκαλος στο χωριό Γιατράδες Διδυμοτείχου, κοντά στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα. Εκεί δημιούργησε το Μουσείο, για να ικανοποιήσει τις μαθησιακές ανάγκες των μαθητών του, διότι αγνοούσαν την παράδοση και την πανίδα του τόπου τους.
Η δραστηριότητα του παπα-Γιώργη δεν εξαντλείται μόνο στο Μουσείο. Εκτός των κυρίως καθηκόντων του ως ιερέα και δασκάλου, τα οποία δεν παραμέλησε ποτέ, ασχολήθηκε και με πολλά άλλα.
Τα καλοκαίρια έμενε στα χωριά του Έβρου. Έβγαζε το ράσο για να βάψει μόνος του δωρεάν το σχολείο και την εκκλησία, ελλείψει χρημάτων. Κατασκεύασε πρότυπη παιδική χαρά στο Ι/θεσιο δημοτικό σχολείο Γιατράδων, την εποχή που δεν υπήρχε παρόμοια πουθενά. Βλέποντας ένα προβληματικό κοιμητήριο στους Γιατράδες, ενήργησε και πήρε έκταση την οποία εξεχέρσωσε δωρεάν με μηχανήματα της Υ.Ε.Β. και προσωπική εργασία, δημιουργώντας και εξωραΐζοντας το κοιμητήριο με περίφραξη, λουλούδια κλπ.
Με παραστάσεις στους αρμόδιους φορείς, παραχωρήθηκε δημόσια δασική έκταση για τη δημιουργία εκκλησιαστικού και σχολικού αμυγδαλεώνα. Με επιστολή του προς υπουργούς στην Αθήνα, δόθηκε εντολή στη Μ.Ο./Μ.Α. ειδική στρατιωτική υπηρεσία, τότε, κατασκευής δημοσίων έργων, να κατασκευάσει και να ασφαλτοστρώσει 500 μέτρα δρόμου μέχρι το σχολείο Γιατράδων. Εκτός του κεντρικού οδικού άξονα από Διδυμότειχο προς Μεταξάδες, που ασφαλτοστρώθηκε το 1969, όλοι οι άλλοι δρόμοι των χωριών ήταν χωματόδρομοι.
Με δωρεές των κεντρικών τραπεζών, του δήμου, του Αρχιεπισκόπου βορείου και νοτίου Αμερικής Ιακώβου, του Ροταριανού Ομίλου Αθηνών κλπ επισκεύασε τους Ιερούς Ναούς Προφήτη Ηλία Γιατράδων και Αγίου Παντελεήμονος Νέων Ψαθάδων Διδυμοτείχου (επέκταση, ανακεράμωση, σοβάδες, τέμπλα, πλακοστρώσεις κλπ).
Ακόμη, δημιούργησε θεατρική ομάδα από μαθητές δημοτικού και γυμνασίου για παραστάσεις σε χωριά, σε στρατιωτικά φυλάκια του Ν. Έβρου και στην πόλη του Διδυμοτείχου.
Κ.Η.