Ολες οι ενδείξεις, οι τιμές στην αγορά καυσίμων, η πορεία του πληθωρισμού, οι πρόσφατες εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, οι εκτιμήσεις διεθνών αναλυτών και εκπροσώπων των αγορών προμηνύουν δύσκολο φθινόπωρο και χειμώνα για τους καταναλωτές και τα λαϊκά νοικοκυριά, αλλά και επιπτώσεις στην ανάπτυξη και την ανεργία.
Το «κοκτέιλ» απειλών είναι πλούσιο σε συστατικά: υψηλές τιμές καυσίμων (βενζίνη, πετρέλαιο θέρμανσης και κίνησης, υψηλός πληθωρισμός), διάχυση των αυξήσεων ευρύτερα σε αγαθά και υπηρεσίες, περιορισμός της κατανάλωσης και των επενδύσεων, με συνέπεια επιβράδυνση της οικονομίας και αύξηση των απολύσεων και των θέσεων προσωρινής και μερικής απασχόλησης.
Επιστροφή στο… 2022
Ο μεγάλος «πυροδότης» είναι οι τιμές των καυσίμων, καθώς περάσαμε πλέον σε υψηλές αυξήσεις στα προϊόντα διύλισης και στην αντλία. Μάλιστα, η δυναμική των αυξήσεων είναι τέτοια ώστε να προσεγγίζουμε πλέον τα υψηλά επίπεδα της ενεργειακής κρίσης του 2022.
Συγκεκριμένα:
- Χθες, 16/9/2026, η τιμή της αμόλυβδης ανήλθε σε 2,175 ευρώ το λίτρο και του πετρελαίου κίνησης σε 2,146 ευρώ το λίτρο. Το πετρέλαιο κίνησης έχει ξεπεράσει το υψηλό του 2022 (20/6/2022: 2,113 ευρώ το λίτρο)! Η βενζίνη απέχει ακόμη από το υψηλό του 2022 περίπου 25 λεπτά ανά λίτρο (20/6/2024: 2,424 ευρώ το λίτρο), αλλά έχει καλύψει το μεγαλύτερο τμήμα της διαφοράς.
- Οσον αφορά το πετρέλαιο θέρμανσης, η τιμή του προβλέπεται ότι θα είναι θεαματικά αυξημένη σε σχέση με το 2025. Πέρυσι, άρχισε να διατίθεται στην τιμή του 1,10 ευρώ το λίτρο. Φέτος -και με τα σημερινά δεδομένα- παράγοντες της αγοράς, όπως η Μαρία Ζάγκα της Ενωσης Βενζινοπωλών Αττικής, εκτιμούν ότι η διάθεσή του θα αρχίσει με επίπεδα τιμής περί το 1,90 ευρώ το λίτρο, με ποσοστιαία αύξηση 73%.
Παρότι η πορεία των διεθνών τιμών του πετρελαίου είναι δύσκολο να προβλεφθεί, ωστόσο το brent σε κανένα σενάριο δεν προβλέπεται να μειωθεί κάτω από τα 85 δολάρια το βαρέλι τον Δεκέμβριο, ενώ για παράδειγμα η Goldman Sachs στο δυσμενές σενάριο προβλέπει αύξηση έως και τα 120 δολάρια το βαρέλι.
Με δεδομένη όμως αυτή την αβεβαιότητα, για τους επόμενους 2 έως 4 μήνες δεν προβλέπεται επιστροφή στη φτηνή βενζίνη, ενώ αντίθετα προβλέπεται ότι ο πληθωρισμός θα αυξηθεί περαιτέρω. Η ΕΚΤ πρόσφατα εκτίμησε ότι στο 4ο τρίμηνο του 2026 θα κορυφωθεί στο 3,6% στην Ε.Ε. Επομένως, μέχρι το τέλος τουλάχιστον του 2026 το βασικό σενάριο είναι μια κατάσταση με ακριβά καύσιμα και υψηλό πληθωρισμό.
Στις κορυφές της Ε.Ε.
Ιδιαίτερα για την Ελλάδα, όλα τα προηγούμενα ισχύουν με μεγαλύτερη ένταση σε σχέση με την Ε.Ε. Ο ελληνικός πληθωρισμός (Εναρμονισμένος αλλά και Εθνικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή) κυμαίνεται σταθερά 1-1,5 εκατοστιαία μονάδα πάνω από τον μέσο ευρωπαϊκό, που σημαίνει ότι βάσει των προβλέψεων της ΕΚΤ θα προσεγγίσει το 5%. Οσο για τα καύσιμα, εκεί η σύγκριση των ελληνικών τιμών με το μέσο ευρωπαϊκό επίπεδο είναι επίσης αποκαρδιωτική:
- Οπως φαίνεται στον σχετικό παρατιθέμενο πίνακα, στην Ελλάδα η τιμή της αμόλυβδης, που «πέταξε» χθες στα 2,175 ευρώ το λίτρο, είναι αυξημένη κατά 14,1% σε σχέση με τη μέση ευρωπαϊκή. Η τιμή του πετρελαίου κίνησης είναι αυξημένη κατά 5,8% σε σχέση με τη μέση ευρωπαϊκή, αλλά έχει ξεπεράσει οριακά το υψηλό της ενεργειακής κρίσης του 2022.
- Οι εκτιμήσεις της αγοράς είναι ότι η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης θα είναι φέτος αυξημένη κατά 77% στο ξεκίνημα της διάθεσής του, στο 1,90 ευρώ το λίτρο.
- Με βάση το πόσο επιβαρύνει το διάμεσο διαθέσιμο εισόδημα το κόστος για κατανάλωση 70 λίτρων βενζίνης τον μήνα (ποσότητα αναφοράς για έναν δείκτη που έχει καταρτίσει η Eurostat), η Ελλάδα βρίσκεται στην 4η δυσχερέστερη θέση στους «27», κάτω μόνο από τις Βουλγαρία, Ρουμανία και Ουγγαρία, 14,65% πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
- Το βάρος του κόστους 70 λίτρων βενζίνης στον μέσο μισθό στην Ελλάδα ήταν αυξημένο για όλη την περίοδο από το 2021 έως το 2025 από 200% έως και 250% σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Αυτά τα δεδομένα συνθέτουν την απειλή της ενεργειακής φτώχειας και ενός χειμώνα πολύ δύσκολου για τα λαϊκά νοικοκυριά.
efsyn.gr