Εκδήλωση στη ΔΕΘ για το νέο βιβλίο του Γιάννη Λασκαράκη με καλεσμένους του τους Χρήστο Παπαστεργίου, Σταύρο Τζίμα
Στο πλαίσιο της 22ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης οι εκδόσεις Επίκεντρο διοργανώνουν σήμερα Παρασκευή 8 Μαΐου στις 13.00 στο Περίπτερο 13 Αίθουσα: Διονύσης Σαββόπουλος (Εγκαταστάσεις ΔΕΘ, Θεσσαλονίκη), την παρουσίαση του βιβλίου του Γιάννη Λασκαράκη: «Τα Νήματα της Ιστορίας»
Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:
– Χρήστος Παπαστεργίου, Ιατρός, επικεφαλής της Παράταξης “Πράξεις για την Κ. Μακεδονία”
– Σταύρος Τζίμας, Δημοσιογράφος, διευθυντής ΑΠΕ-ΜΠΕ, συγγραφέας
– και ο συγγραφέας του βιβλίου Γιάννης Λασκαράκης, Πολιτικός μηχανικός, πρώην Αντιδήμαρχος Αλεξανδρούπολης, συγγραφέας, μέλος του σωματείου «Διάζωμα».
Τη συζήτηση θα συντονίσει ο Πέτρος Παπασαραντόπουλος, Δρ Βαλκανικών Σπουδών, εκδότης, συγγραφέας.
Για το βιβλίο γράφει ο κ. Λασκαράκης
Ας ξεκινήσουμε με τον τίτλο του βιβλίου. Τι είναι τα νήματα της Ιστορίας ; ποιος τα υφαίνει; Τα νήματα της Ιστορίας είναι η σειρά των γεγονότων που πλέκουν τον καμβά της Ιστορίας. Άλλοτε τα νήματα περιπλέκονται, άλλοτε οδηγούν σε αδιέξοδο, άλλοτε γίνονται ένα κουβάρι που όταν κυλάει στον κατήφορο, τα γεγονότα ξετυλίγονται ανεξέλεγκτα. Δυστυχώς τα νήματα της ζωής των απλών ανθρώπων υφαίνονται συχνά στον αργαλειό της Ιστορίας μαζί με τα νήματα των ισχυρών που γράφουν την ιστορία. Και τότε τα θύματα αυτής της ύφανσης είναι πάντα οι απλοί άνθρωποι.
Ποιος είναι καμβάς του βιβλίου; Είναι η ταραγμένη εικοσαετία 1922-1942. Η εποχή μεταξύ δύο πολέμων του, ο μεσοπόλεμος όπως την λέμε. Μια περίοδος όχι ιδιαίτερα γνωστή, που είναι άμεσα εξαρτώμενη από όσα προηγήθηκαν. Την σύγκρουση δηλαδή μεταξύ Παλατιού και Βενιζέλου, που ακολούθησε τους νικηφόρους βαλκανικούς πολέμους, που διπλασίασαν την Ελλάδα. Η σύγκρουση αυτή ήταν η γενέτειρα του «εθνικού διχασμού», που θα οδηγήσει τη χώρα στην Μικρασιατική καταστροφή, στην εκτέλεση των Έξ, σε αλλεπάλληλα πραξικοπήματα , σε έναν εμφύλιο πόλεμο και σε μια επταετή δικτατορία.
Μπορούμε να θεωρήσουμε ότι ο εθνικός διχασμός εξέπνευσε το 1974 με την κατάργηση τα μοναρχίας, μετά από ένα άψογο δημοψήφισμα το οποίο δεν αμφισβήτησε κανείς σοβαρά (σε αντίθεση με τα προηγούμενα).
Το βιβλίο ρίχνει άπλετο φως στην ταραγμένη περίοδο του μεσοπολέμου. Σε ένα ιστορικό μυθιστόρημα σαν αυτό, η μεγάλη Ιστορία εμπλέκεται με τις μικρές ιστορίες των απλών ανθρώπων. Με τους έρωτες , τα μίση και τα πάθη , τις αντεκδικήσεις, τους θανάτους. τις τραγωδίες και τις διαλυμένες ζωές που αφήνει πίσω της η μεγάλη ιστορία.
Πρόθεσή μου δεν είναι να διδάξω Ιστορία. Δεν είμαι ιστορικός. Προσπάθησα όμως ώστε τα ιστορικά γεγονότα να είναι κατά το δυνατόν ακριβή, αν και συχνά ο μύθος δεν έχει σαφή όρια με την Ιστορία, ούτε η αλήθεια των γεγονότων είναι ακαταμάχητη (Άννα Άρεντ). Στο βιβλίο αυτό, όπως και στο προηγούμενο, κυριαρχεί η προσήλωση στις επίσημες ιστορικές πηγές, οι οποίες αναφέρονται στα υποσέλιδα, χωρίς ωραιοποιήσεις και αποκρύψεις πραγματικών γεγονότων.
Πολύτιμες πηγές, πέρα από τα πονήματα έγκαιρων ιστορικών, υπήρξαν τα γραπτά κείμενα των προγόνων μου, οι οποίοι εμπλέκονται στην ιστορία με ένα τρόπο υβριδικό, κάπου ανάμεσα στην μυθοπλασία και στην πραγματικότητα. Ο πατέρας μου μου άφησε ένα πολυσέλιδο κείμενο αρχίζοντας από την ζωή τους στην Στέρνα της Ανατολικής Θράκης και συνεχίζοντας μέχρι την εγκαταστασή τους στην Καβάλα. Μου παρέδωσε μάλιστα και ένα ημερολόγιο του δικού του πατέρα, στο οποίο περιγράφει την ήσυχή ζωή τους στην Οθωμανική Θράκη, σε άψογα καθαρευουσιάνικα ελληνικά (προφανώς τα έμαθε στο κρυφό σχολειό), χωρίς να την γνωστή κλάψα περί ραγιάδων και σφαγών. Ένα άλλο ντοκουμέντο μας άφησε η αδελφή της μητέρας μου, η Κατίνα , η οποία περιγράφει τις αναμνήσεις της με μια τολμηρή και τσεκουράτη γραφή που θυμίζει την Εκάβη στο τρίτο Στεφάνι. Υπάρχει και το σημείωμα του γιατρού αδελφού της μάνας μου, του Γιάννη Πετρίδη, αντάρτη του ΕΛΑΣ και φυσικά οι προφορικές αφηγήσεις της μάνας μου και της γιαγιάς Ελισάβετ, που θυμάμαι από την παιδική μου ηλικία.
Όλοι τους έζησαν την επώδυνη εμπειρία του ξεριζωμού και της εγκατάστασης τν προσφύγων στις Σέρρες και στην Καβάλα. Αυτές οι δύο πόλεις και οι περιφέρειες τους αποτελούν τα πεδία της δράσεις των ηρώων, ακριβώς διότι ταυτόχρονα υπήρξαν και θέατρα ιστορικών γεγονότων, καθοριστικών για την εξέλιξη της ιστορίας της χώρας.
Τα γεγονότα αλλά και τα πολιτικά πάθη της ιστορικής περιόδου του Μεσοπολέμου, με τα αλλεπάλληλα πραξικοπήματα, τα κινήματα, τις δικτατορίες και τις αιματηρές εμφύλιες συγκρούσεις, είχαν επιπτώσεις στις ζωές τους απλών ανθρώπων και οδήγησαν, με την βοήθεια και της μυθοπλασίας, σε τραγικές καταστάσεις.
Το βιβλίο όμως είναι και η παρουσίαση του μεγάλου πολιτικού, του Ελευθερίου Βενιζέλου, μέσα από την πραγματική σχέση του με τον πατέρα της μάνας μου, Ο οποίος ήταν συγχωριανός και συναγωνιστής του Βενιζέλου από τις Μουρνιές των Χανίων, τη γενέτειρα του Βενιζέλου. Από την παιδική μου ηλικία θυμάμαι ότι η μάνα μου είχε την φωτογραφία του Βενιζέλου , δίπλα στο εικονοστάσι, λες και ήταν ο Άγιος της οικογένειας.
Στο βιβλίο παρουσιάζεται ένας αληθινός Βενιζέλος, χωρίς ωραιοποιήσεις και τυμπανοκρουσίες , με το μοναδικό του χάρισμα να παράγει πολιτικές κρατικές και διπλωματικές επιτυχίες που έφθασαν μέχρι τη δημιουργία της Ελλάδας των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών, που την ακύρωσαν οι διάδοχοί του με την ακατανόητη και καταστροφική εκστρατεία τους στην Άγκυρα. Αλλά και ένας Βενιζέλος με τις αδυναμίες του, τον αυταρχισμό του, τον εγωισμό του, την ροπή του προς τα πραξικοπήματα, τον αντικομουνισμό του.
Η μεγάλη του προσφορά στην χώρα ήταν η τελευταία πρωθυπουργική θητεία του 1928-1932, με τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις, αλλά και με την περίφημη συμφωνία συνεργασίας και φιλίας που συνήψε με τον Κεμάλ Ατατούρκ, το 1930, οκτώ μόνο χρόνια μετά την βαριά ήττα των Ελλήνων στη Μικρασία.
Ο ελληνοϊταλικός πόλεμος και η κατάληξή του, με τον ηρωικό ελληνικό στρατό του 40 να μετατρέπεται σε ασκέρι φυγάδων που λεηλατούσαν τα ελληνικά χωριά της Ηπείρου, δεν έχει καμία σχέση με το εθνικό αφήγημα του ηρωισμού και των νικών των πρώτων ημερών του πολέμου. Το φρικτό πρόσωπο του πολέμου είναι πάντα παρόν στα δύο βιβλία μου και δεν χωρούν ηρωοποιήσεις. Μέρος του πολέμου ήταν και η εξόντωση των Εβραίων της Καβάλας και της περιφέρειας ΑΜΘ, στο κολαστήριο της Τρεμπλίνκα , στην Πολωνία, με την οποία τελειώνει το βιβλίο.
Πολλά ιστορικά πρόσωπα, που το νήμα της ιστορίας θα τους υφάνει σε ρόλο πρωταγωνιστή στο μέλλον, θα κάνουν την εμφάνισή τους σε νεαρή ηλικία: Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής , ο Γεώργιος Παπανδρέου, ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος, ο Νίκος Ζαχαριάδης, ο Μάρκος Βαφειάδης, ο Παπάγος, δίνουν με την εμφάνισή τους το στίγμα της μετέπειτα παρουσίας τους στην σύγχρονη πολιτική της Ελλάδας.
Τα νήματα της Ιστορίας είναι ένα βιβλίο για το παρελθόν , αλλά με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Τα Nήματα της Ιστορίας δεν υφαίνονται μόνο από πολιτικούς και στρατηγούς. Υφαίνονται από ζωές που συντρίβονται και ξανασηκώνονται μέσα στη δίνη των γεγονότων και των πολιτικών αναταράξεων που προκαλεί το νέο που γεννιέται πριν πεθάνει το παλιό.
Οι ήρωες του μυθιστορήματος θα βρεθούν αντιμέτωποι με πολιτικά πάθη και αμείλικτα ερωτήματα: Ποιο είναι το εθνικό και ποιο το κομματικό συμφέρον; Ποιος είναι πατριώτης και ποιος καιροσκόπος;
Τα «Νήματα της Ιστορίας» είναι ένα πολυπρόσωπο ιστορικό μυθιστόρημα, στηριγμένο σε αυθεντικές αφηγήσεις των πρωταγωνιστών, για την Ελλάδα που άφησαν πίσω τους η Μικρασιατική Καταστροφή και η κατάρρευση της Μεγάλης Ιδέας. Για τον πολιτικό διχασμό, για την καταλυτική παρουσία του Βενιζέλου, για την κοινωνία της εποχής μεταξύ των δύο πολέμων. Για τον ξεριζωμό των προσφύγων, των αποκαλούμενων «τουρκόσπορων» και «μεμέτηδων», που θα μεταμορφωθούν σε δημιουργούς και στυλοβάτες της Νέας Ελλάδας.
Είναι ένα βιβλίο για το παρελθόν, αλλά με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον.