Συνέντευξη με τον Βασίλη Παπαϊωάννου, Διευθυντή της ΜΕΘ, αναπληρωτή Καθηγητή Εντατικής Θεραπείας και Υπολογιστικής Ιατρικής του ΔΠΘ
Πολύ υψηλότερη, πλέον, η θνητότητα για όσους ασθενείς καταλήγουν στη ΜΕΘ – Τα αδιαμφισβήτητα δεδομένα γύρω από τα οφέλη του εμβολιασμού
Της Κικής Ηπειρώτου
Αρκετά νεότεροι, σε σύγκριση με τους νοσηλευόμενους του προηγούμενου χειμώνα, ανεμβολίαστοι ως επί το πλείστον, και με πολύ πιο βαριά κλινική εικόνα, εισέρχονται πλέον οι ασθενείς με κορωνοϊό στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης. Για τη σημερινή εικόνα στη ΜΕΘ του ΠΓΝΑ, σε σύγκριση με τον προηγούμενο κύμα της πανδημίας, μιλά στη ΓΝΩΜΗ ο Βασίλης Παπαϊωάννου, Διευθυντής της ΜΕΘ και αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας και Υπολογιστικής Ιατρικής του ΔΠΘ. Ο ίδιος αναφέρεται στην πολύ υψηλή θνητότητα που παρατηρείται πλέον στις ΜΕΘ, στα οφέλη του εμβολιασμού αλλά και στους αρνητές του.
Η συνέντευξη
Ποια είναι η εικόνα, αυτή την περίοδο, στη ΜΕΘ του Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης, σε σύγκριση και με τον περασμένο χειμώνα;
Τα πράγματα στο νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης, όπως και σε όλα τα νοσοκομεία στη βόρεια Ελλάδα, έχουν ζορίσει αρκετά μεν, αλλά δεν έχουμε φτάσει στο σημείο που βρισκόμαστε τον προηγούμενο χειμώνα. Στη ΜΕΘ είμαστε σε ένα ποσοστό κάλυψης γύρω στο 70 με 80%. To πρόβλημα είναι οι κλίνες non covid, δηλαδή οι ασθενείς που χρειάζονται κλίνη νοσηλείας στη ΜΕΘ χωρίς να πάσχουν από covid, όπου όμως, δεν έχουμε κρεβάτια, γιατί όλη η ΜΕΘ, και οι 15 κλίνες, καλύπτουν ασθενείς που χρειάζονται νοσηλεία λόγω covid. Οπότε, τα λοιπά περιστατικά φιλοξενούνται ουσιαστικά στη μονάδα εντατικής θεραπείας της καρδιοχειρουργικής κλινικής. Αναγκαζόμαστε κάποια περιστατικά non covid -και το τελευταίο διάστημα αρκετά συχνά- να τα διακομίσουμε σε άλλα νοσοκομεία.
Όσον αφορά τα περιστατικά covid, αυτό που έχουμε δει σε σχέση με τον χειμώνα, είναι ότι το μεγαλύτερο ποσοστό είναι ανεμβολίαστοι, όπως συμβαίνει σε όλο τον κόσμο. Οι 9 στους 10 είναι ανεμβολίαστοι. Οι εμβολιασμένοι που έχουμε είναι πολύ λίγα περιστατικά, ήταν, πλην 2 ανθρώπων, άτομα άνω των 60 με υποκείμενα νοσήματα. Είχαμε και ασθενείς, οι οποίοι ήταν εμβολιασμένοι, δεν είχαν υποκείμενα νοσήματα και κατέληξαν στη μονάδα εντατικής θεραπείας. Το εμβόλιο δεν καλύπτει 100%, υπάρχει κι ένα ποσοστό ασθενών που παρά το εμβόλιο θα νοσήσουν, θα καταλήξουν τη ΜΕΘ και, δυστυχώς, θα αποβιώσουν.
Το εμβόλιο δεν σου προσφέρει 100% προστασία, απλά όσον αφορά τη παράλλαξη Δέλτα, η οποία κυριαρχεί τόσο παγκοσμίως, όσο και στην Ελλάδα, σε σχέση με την περσινή χρονιά, εκεί που είχαμε ένα ποσοστό κάλυψης πάνω από 90%, τώρα είμαστε γύρω στο 60 με 70%. Αυτά είναι τα δεδομένα σχετικά με την ανοσία που προσφέρει το εμβόλιο.
Ποιο είναι το προφίλ των ασθενών που νοσηλεύονται στη ΜΕΘ το τελευταίο διάστημα;
Το μεγαλύτερο ποσοστό των ασθενών μας είναι ανεμβολίαστοι. Κατά μέσο όρο, είναι ηλικίες 50-60 ετών, σπανιότερα και 40, όχι νεότεροι. Επίσης, οι ασθενείς που έρχονται σε αυτό το κύμα, τους τελευταίους 2-3 μήνες, είναι πολύ πιο βαριά απ’ ό,τι ήταν πριν. Είναι ασθενείς πιο νέοι σαφώς, έχουν πολύ βαριά αναπνευστική ανεπάρκεια, πολύ σοβαρά προβλήματα με τους πνεύμονές τους, τα οποία δεν διορθώνονται, και κάνουν σίγουρα ανεπάρκεια και άλλων οργάνων, αλλά το σημαντικότερο είναι ότι κάνουν πολύ υψηλό πυρετό, 41-42 βαθμούς και καταλήγουν.
Αυτό που θέλω να γίνει σαφές είναι ότι πλέον, είναι ξεκάθαρο ότι η θνητότητα στη ΜΕΘ είναι πάρα πολύ υψηλή. Όλη η ουσία είναι να μην καταλήξει ο ασθενής στη ΜΕΘ, άπαξ και καταλήξει ο ασθενής στη ΜΕΘ, όπου δεν έχουμε φάρμακα, υποστηρίζουμε μεν τις ζωτικές λειτουργίες, αλλά δεν θεραπεύουμε την αίτια. Απλά, προσπαθούμε να κερδίσει χρόνο ο οργανισμός για να μπορέσει να αντιμετωπίσει το όποιο πρόβλημα. Όμως, δεν θεραπεύουμε την αιτία που οδηγεί τον ασθενή στη ΜΕΘ, δεν έχουμε φάρμακο για τον ιό. Εμείς αντιμετωπίζουμε τις επιπλοκές κι αυτό συμβαίνει συχνά στην εντατική, όχι μόνο στον covid.
Έτσι, όταν, παρά τις προσπάθειες, ο ασθενής καταλήξει στη ΜΕΘ διασωληνωμένος, τα περιθώρια αντίδρασής μας είναι μηδαμινά.
Είναι διαφορετική η εικόνα των ασθενών πλέον. Τον χειμώνα δεν είχαμε ανοσία, δεν υπήρχαν εμβολιασμοί, είχαμε πολύ περισσότερα περιστατικά, πολύ μεγαλύτερες ηλικίες, περισσότερα υποκείμενα νοσήματα και πολύ πιο μακροχρόνια η νοσηλεία. Άπαξ και έμπαιναν στη ΜΕΘ, περνούσαν πολλές μέρες, σε βαθιά καταστολή, με πολλή προσπάθεια να τους ξυπνήσεις για να δεις αν βελτιώνονται. Τώρα πλέον καταλήγουν πιο γρήγορα οι ασθενείς. Είναι πιο βαριά η εικόνα, δεν παραμένουν 3-4 βδομάδες στην ΜΕΘ. Μπαίνουν στη ΜΕΘ σε πολύ πιο βαριά κατάσταση, σε σχέση με το χειμώνα, κι όσοι δεν πάνε καλά, ‘στραβώνουν’ πολύ γρήγορα.
Πείτε μας για τα οφέλη του εμβολιασμού και τις διαφορές μεταξύ εμβολιασμένων και μη εμβολιασμένων ασθενών σε ό,τι αφορά την ανταπόκριση του οργανισμού απέναντι στον ιό
Όταν εμβολιαστεί κάποιος, αυτό σημαίνει ότι παίρνει έτοιμα όπλα στη φαρέτρα του. Όταν προσληφθεί κανείς από τον ιό χρειάζεται ο οργανισμός κάποιες μέρες για να παράγει αντισώματα και να ενεργοποιήσει το ανοσοποιητικό σύστημα. Ο εμβολιασμένος τα έχει έτοιμα αυτά, οπότε κερδίζει χρόνο. Δηλαδή, αντί να περάσουν 5-6 μέρες, που τότε αρχίζει και γίνεται η ζημιά από τον ιό, σε όσους γίνεται, ο εμβολιασμένος έχει ήδη τα οπλικά συστήματα και την ανοσία του έτοιμα, τα οποία θα εμποδίσουν τον ιό να αναπτυχθεί, να κάνει τη ζημιά.
Αν δεν τα έχει κανείς αυτά, ο ιός μπορεί να κάνει πρώτα τη ζημιά και μετά να αρχίσει να παράγει αντισώματα, καθυστερώντας την απάντηση του οργανισμού. Δεν λέει κανείς ότι στον εμβολιασμένο δεν θα κάνει καμία ζημιά υποχρεωτικά, αλλά θα κάνει πολύ λιγότερη ζημιά. Που σημαίνει ότι θα είναι πολύ μικρότερο το ποσοστό ανθρώπων που θα νοσήσουν, θα είναι πολύ μικρότερο το ιικό φορτίο, και θα είναι πολύ μικρότερο το χρονικό διάστημα που θα μεταδίδει κάποιος τον ιό.
Αυτά είναι αποδεδειγμένα σε 6 δισεκατομμύρια ανθρώπους που έχουν εμβολιαστεί μέχρι στιγμής.
Επιπλέον, εκτός από τα αντισώματα υπάρχουν και τα λεγόμενα κύτταρα μνήμης, τα οποία θυμούνται και θα παράγουν αντισώματα αμέσως λόγω του εμβολιασμού.
Αν δεν έχεις εμβολιαστεί ή δεν έχεις νοσήσει δεν τα έχεις όλα αυτά. Άρα λοιπόν, με τον εμβολιασμό κερδίζεις χρόνο, είσαι έτοιμος να αντιμετωπίσεις τον ιό, δεν σου εξασφαλίζει 100% ότι θα τον αντιμετωπίσεις σωστά, αλλά σίγουρα έχεις πολύ – πολύ περισσότερες πιθανότητες σε σχέση με κάποιον ανεμβολίαστο να μη νοσήσεις ή να μη νοσήσεις βαριά.
Ποια είναι η άποψή σας για τους αρνητές του εμβολίου;
Ο καθένας έχει δικαίωμα να πιστεύει ό,τι θέλει, να έχει την άποψή του. Υπάρχουν όμως κάποια δεδομένα που δεν μπορείς να αμφισβητήσεις. Δεν μπορείς να αμφισβητήσεις τι είναι ο covid και τι προκαλεί σε όλες τις οικονομίες και τις κοινωνίες, ποια είναι η πίεση που έχει ασκήσει στα συστήματα υγείας, την υπερπροσπάθεια που γίνεται σε όλα τα επίπεδα για να βρεθεί μία θεραπεία. Όπως εμβολιάζεις τα παιδιά σου για την παρωτίτιδα και την ιλαρά, όπως εμβολιάζονται οι υγειονομικοί για την γρίπη, όπως εμβολιάζεται κανείς όταν είναι να ταξιδέψει στην Ινδία ή το Πακιστάν για λοιμώδη νοσήματα, έτσι είναι κι εδώ η κατάσταση. Είναι πρωτόγνωρη κατάσταση, γιατί δεν το έχουμε βιώσει ξανά στη ζωή μας, η τελευταία επιδημία ήταν στον Α’ παγκόσμιο πόλεμο.
Επειδή, λοιπόν, είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα και η τεχνολογία έχει προχωρήσει πάρα πολύ, έχουν πέσει πάρα πολλά χρήματα, κρατικά χρήματα, για να γίνει μία υπερπροσπάθεια σε πάρα πολλές χώρες από τον ιδιωτικό τομέα, γιατί ο ιδιωτικός τομέας παράγει φάρμακα, κάνει έρευνα, παράγει εμβόλια, αυτή είναι η πραγματικότητα.
Όλα αυτά ελέγχονται, υπάρχουν πάρα πολύ σοβαροί οργανισμοί στις ΗΠΑ, στην Ευρώπη, που αξιολογούν διαρκώς τα δεδομένα, κι αυτό δεν έχει να κάνει με τον covid, είναι μία πάγια τακτική. Για να βγει ένα φάρμακο στην αγορά θα περάσει μία έρευνα 20 ετών τουλάχιστον και θα ξοδευτούν δισεκατομμύρια δολάρια, πολύ περισσότερο για τα εμβόλια. Όλα αυτά έγιναν σε πάρα πολύ μικρό χρονικό διάστημα, ακριβώς επειδή έπεσαν πάρα πολλά χρήματα, επειδή υπήρξε τεράστια κοινωνική και οικονομική αναγκαιότητα σε όλο τον κόσμο. Έχουν γίνει πάρα πολλές μελέτες, οι οποίες δημοσιεύονται σε σοβαρά περιοδικά, οι οποίες αξιολογούνται και δεν μπορεί κανείς να πει ότι γράφουν και λένε ψέματα. Ποτέ δεν μπορεί κανείς να είναι σίγουρος 100% για οποιοδήποτε φάρμακο και εμβόλιο. Ποτέ δεν ήμαστε σίγουροι ότι θα δουλέψει σίγουρα, ότι δεν θα υπάρξουν επιπλοκές. Για τα πάντα υπάρχουν επιπλοκές. Κι ένα φάρμακο αφού βγει αγορά εξακολουθεί να γίνεται η αξιολόγησή του. Δεν υπάρχει κάτι 100% ασφαλές, το θέμα είναι τι κερδίζεις και τι χάνεις.
Το αν πρέπει να εμβολιαστεί ένας νέος, χωρίς προβλήματα υγείας, δεν το ξέρω, δεν έχω άποψη. Θεωρώ, όμως, ότι θα πρέπει να εμβολιαστούν άνθρωποι, που, από μία ηλικία και μετά έχουν αυξημένο κίνδυνο να νοσήσουν, ή οι υγειονομικοί, που μπορεί μεν να προσέχουν, αλλά υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να νοσήσουν και ως ασυμπτωματικοί να μεταδώσουν τον ιό.
Στην επιστήμη τα πράγματα είναι σχετικά, δεν είναι Φυσική η Ιατρική, δεν είναι νόμοι του Νεύτωνα. Το θέμα είναι ότι όλα αυτά γίνονται αντικείμενο πολιτικής διαχείρισης, διαχείρισης από τα social media, διαχείρισης από διάφορους που όντας άσχετοι, που χωρίς να καταλαβαίνουν τι λένε , διαβάζοντας χωρίς να έχουν την ικανότητα να κρίνουν αυτό που διαβάζουν, όχι ότι δεν είναι ευφυείς, αλλά επειδή δεν ξέρουν, δημιουργούν σύγχυση.
Η μόνη λύση είναι να παρακολουθούμε τις ανακοινώσεις των ειδικών, που το αντικείμενό τους είναι όλα αυτά και που προσπαθούν να δώσουν μια, χωρίς διχογνωμίες και χωρίς σύγχυση, εικόνα για το τι γίνεται.
Η ΜΕΘ του Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης είναι καλυμμένη από άποψη εξοπλισμού και προσωπικού;
Από άποψη εξοπλισμού δεν έχουμε κάποιο πρόβλημα. Επίσης, με το προσωπικό, δεν υπάρχει κάποιος γιατρός ή νοσηλευτής που να τέθηκε σε αναστολή εργασίας, είναι όλοι εμβολιασμένοι.
Φυσικά χρειαζόμαστε περισσότερο προσωπικό, γιατρούς και νοσηλευτές. Το θέμα είναι ότι ενώ έχουν προκηρυχθεί θέσεις σε όλη την Ελλάδα, δεν υπάρχει διαθέσιμο προσωπικό. Δηλαδή, δεν είναι ότι γίνονται διορισμοί, αλλά ότι δεν υπάρχουν καν νοσηλευτές και γιατροί εκεί έξω που μπορούν να διοριστούν. Υπάρχει μεγάλη έλλειψη.