Αφιέρωμα στο παραδοσιακό καφενείο – συνώνυμο της ιστορίας της πόλης, που μετά από δεκαετίες έκλεισε την πόρτα του
Του Γιώργου Πανταζίδη
Σβήνουν ένα ένα τα φώτα σε μαγαζιά που δεν ήταν απλώς καταστήματα, αλλά σημεία ζωής, μνήμης και ταυτότητας ενός ολόκληρου τόπου. Σε μια εποχή που η πόλη αλλάζει με ρυθμούς που ούτε προλαβαίνουμε ούτε πάντα επιθυμούμε, κάποια τοπόσημα επιμένουν να στέκονται για λίγο ακόμη, σαν φάροι μιας άλλης εποχής. Μέχρι να έρθει και για αυτά το πλήρωμα του χρόνου.
Ένα τέτοιο σημείο ήταν το ιστορικό καφενείο «Ο Γλάρος», στην παραλιακή λεωφόρο της Αλεξανδρούπολης, σε ένα κομβικό για την εξέλιξή της μέσα στο χρόνο, σημείο. Λίγα μέτρα από τον σιδηροδρομικό σταθμό , απέναντι από το λιμάνι, και έχοντας σε απόσταση αναπνοής τον Φάρο και τη πλατεία του.
Εκεί όπου για εκατό ολόκληρα χρόνια — από τη δεκαετία του ’20, συνυπήρχε και μεγάλωνε μαζι με την πόλη — βρήκαν παρηγοριά, ξεκούραση και συντροφιά ψαράδες, σιδηροδρομικοί, εργάτες, ναυτικοί και ταξιδιώτες. Επισκέπτες της Αλεξανδρούπολης κάθε κοινωνικής τάξης, πολιτικοί, διανοούμενο, άνθρωποι των τεχνών, του πολιτισμού κ.α.
Για τους παλιούς λεγόταν και «Γιαραμπής», ένα όνομα που για κάποιους είναι πιο φορτισμένο συναισθηματικά και με μνήμες ακόμη και από τον «Γλάρο». Όπως κι αν το έλεγες, όμως, είχε πάντα την ίδια «μυρωδιά»: καφές από νωρίς, ούζο/μπύρα με μεζέ στη μέση της ημέρας, κουβέντες που διέθεταν όλο το μενού της κοινωνικής, πολιτικής, αθλητικής ζωής του τόπου μας….
Δεν ήταν ποτέ ένα απλό, σαν όλα τα άλλα, μαγαζί. Ήταν ένα ζωντανό κύτταρο της ίδιας της κοινωνίας μας. Ένας χώρος που είχε ψυχή, είχε συναίσθημα. Ήταν οι άνθρωποί του… Και η κυρία Μαρία Παγώνη, η ψυχή του, στάθηκε εκεί από το πρωί ως το απόγευμα, για δεκαετίες, με σταθερότητα και αγάπη, συνεχίζοντας το έργο του συζύγου της, Γιώργου Παγώνη, που «έφυγε» πριν λίγα χρόνια. Με τη βοήθεια και την παρουσία των παιδιών της, κράτησε άσβεστη τη φλόγα του καφενείου και των αξιών του: απλότητα, φιλοξενία, γεύση, ανθρωπιά.
Ο «Γλάρος» πέταξε. Ο χώρος έκλεισε, αλλά η ατμόσφαιρά του, οι γεύσεις του, οι άνθρωποί του συνεχίζουν να ζουν — σαν ιστορία που δεν τέλειωσε. Για πάντα ένας φάρος αναφοράς στην παλιά Αλεξανδρούπολη.
Μνήμες θαμώνων, μνήμες Αλεξανδρουπολιτών
Δεν είναι εύκολο να αποχαιρετάς έναν χώρο που κουβαλά τη μνήμη ενός αιώνα. Ούτε να βάλεις τελεία σε κάτι που για χρόνια ήταν μέσα στην καθημερινότητα τόσων ανθρώπων. Ο «Γλάρος» δεν έκλεισε απλώς – έκλεισε ένα κεφάλαιο της Αλεξανδρούπολης.
Δύο άνθρωποι που το έζησαν, δύο εξέχουσες προσωπικότητες της Αλεξανδρούπολης, που γνωρίζουν και αγαπούν βαθιά την πόλη, καταθέτουν τις δικές του μνήμες και το δικό τους συναίσθημα για τον «Γλάρο»
Μίμης Αναστασιάδης, ιατρός, επίτιμος πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Έβρου
Στο αρχαίο ρητό «Τα πάντα ρει» δεν μπόρεσε να αντισταθεί και το πιο παλιό καφενείο σήμερα στην παραλία της Αλεξανδρούπολης «Ο Γλάρος» για τους πιο παλιούς Αλεξανδρουπολίτες ο «Γιαραμπής».
Μετά από ακριβώς 100 χρόνια λειτουργίας ο γλάρος. Ηταν ένα από τα πιο παλιά καφενεια της πόλης στην παραλία τα άλλα δύο ήταν το Λονδίνο δίπλα στο Νομαρχειο και η Αύρα δίπλα στο παλιό Λιμεναρχείο. Άνοιξαν λίγα χρόνια μετά την απελευθέρωση της πόλης το 1920. Ο Γλάρος ηταν το πρώτο στέκι των παλιών ψαράδων της πόλης που μπροστά του έψηναν τα χταποδάκια και μύδια που έβγαζαν για να πιουν το ούζο τους. Οι σιδηροδρομικοί πριν οδηγηθούν στον σταθυμό για τα δρομολόγιά τους. Επιναν τον καφέ τους οι επιβάτες που περίμεναν την ώρα να φύγουν με το πλοίο της γραμμής για τη Σαμοθράκη αφού ήταν δίπλα στην είσοδο του λιμανιού. Και η κυρα Μαρία ήταν εκεί, με το χαμόγελο, την καλή της διάθεση να προσφέρει φιλοξενία. Από τα τραπέζια της πέρασαν σπουδαίοι άνθρωποι, εξέχουσες προσωπικότητες αλλά και απλοί καθημερινοί άνθρωποι. Ένα συμβολο μιας εποχής έσβησε. Και μαζί μια πόλη που χάνεται… Θα μείνουν ζωντανές οι μνήμες μιας άλλης εποχής
Μενέλαος Μαλτέζος, οικονομολόγος, πρόεδρος Οικονομικού Επιμελητηρίου παρ. Θράκης
Άλλη μια σελίδα της παλιάς Αλεξανδρούπολης γυρίζει, σε μια πόλη που αλλάζει με ρυθμούς που δύσκολα προλαβαίνουμε. Το Καφενείο “Ο Γλάρος”, ένα από τα τελευταία γνήσια στέκια της πόλης, έσβησε τα φώτα του για τελευταία φορά. Με τη συνταξιοδότηση της κυρίας Μαρίας Παγώνη, κλείνει ένας χώρος που για δεκαετίες πρόσφερε φιλοξενία, αληθινό καφέ και εκλεκτούς μεζέδες – ένα κομμάτι της ζωής της πόλης που περνά πλέον στις αναμνήσεις όσων το αγάπησαν.
Μαζί με τον σύζυγό της, Γιώργο Παγώνη, που δεν είναι πια μαζί μας, και τις κόρες τους, δημιούργησαν ένα μέρος ζεστό και αυθεντικό. Ένα καφενείο όπου η παράδοση, η απλότητα και η παρέα είχαν πάντα τον πρώτο λόγο. Από το πρώτο φως της ημέρας μέχρι αργά το βράδυ, το “Γλάρος” ήταν σημείο συνάντησης για καφέ, ουζάκι και κουβέντα, με θέα το Θρακικό Πέλαγος και το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης.
Η Αλεξανδρούπολη αλλάζει. Το γνώριμο τοπίο της μεταμορφώνεται και τα τοπόσημα του χθες χάνονται, δίνοντας τη θέση τους σε νέα σκηνικά. Μερικά από αυτά, όπως οι γιγαντιαίες ανεμογεννήτριες που σχεδιάζονται – αν το επιτρέπουμε να εγκατασταθούν- απέναντι από το λιμάνι, θα μας κάνουν να νοσταλγήσουμε ακόμα περισσότερο όσα αφήσαμε πίσω.
Ένα μεγάλο ευχαριστώ στην κυρία Μαρία για την αγάπη και την αυθεντική φιλοξενία της όλα αυτά τα χρόνια. Για την υπομονή, τη φροντίδα και την αντοχή της.
Της ευχόμαστε υγεία και όμορφα χρόνια ξεκούρασης. Κι εμείς; Εμείς κρατάμε τις στιγμές, τις γεύσεις, τις κουβέντες. Αποχαιρετούμε ένα καφενείο. Αποχαιρετούμε μια εποχή».
Μπιλας Ιωάννης
Αγαπητέ κ. Πανταζίδη . Το καφενείο ΓΛΆΡΟΣ έχει ιστορία 100 χρόνων , από τα οποία τα πρώτα 80 ήταν στη διαχείριση της οικογένειας Μακρίδη. Σε ένα τέτοιο άρθρο για την ιστορία του ΓΛΑΡΟΥ θα έπρεπε, κατά την άποψη μου , να υπήρχε μια σχετική αναφορά σ’αυτούς που το πρωτολειτούργησαν και του έδωσαν ζωή τόσα χρόνια. Ευχαριστώ για την προσοχή σας.