Η παραδοχή του Πρωθυπουργού, στο πλαίσιο του συνεδρίου “Δημογραφικό 2026”, για το πρόγραμμα μετεγκατάστασης
Ομιλία στο συνέδριο Δημογραφικό 2026 πραγματοποίησε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, εκφράζοντας τη χαρά του για τη διοργάνωση του συνεδρίου και τη συμμετοχή σημαντικών ιδιωτικών επιχειρήσεων. Όπως είπε, «η κατάρρευση των γεννήσεων δεν είναι μόνο ελληνικό πρόβλημα. Είναι παγκόσμιο πρόβλημα. Δεν είναι καν μόνο ευρωπαϊκό”.
Σε ερώτημα για το αν το θέμα είναι μόνο οικονομικό, ο πρωθυπουργός τόνισε: «Δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά και οικονομικό. Αλλάζει ο τρόπος ζωής. Οι γυναίκες κάνουν παιδιά σε μεγαλύτερη ηλικία. Η αίσθηση του τρόπου με τον οποίο βλέπουν τα νέα ζευγάρια τη γονεϊκότητα είναι πια διαφορετική και σίγουρα κανένα πατερναλιστικό κράτος δεν μπορεί να υποχρεώσει ένα ζευγάρι ή μια γυναίκα μόνη της να προχωρήσει σε αυτή την επιλογή. Αυτό που μπορούμε εμείς να κάνουμε είναι να διευκολύνουμε με οικονομικά και άλλα μέτρα τις οικογένειες οι οποίες παίρνουν αυτή την απόφαση. Θέλω να θυμίσω ότι το επίδομα γέννας το δρομολόγησε αυτή η κυβέρνηση και είναι μια οικονομική ανακούφιση. Θα έρθω και στο θέμα της στέγασης, απλά να αναφερθώ λίγο και στη φορολογική μας πολιτική διότι πιστεύω ότι και αυτή έχει αρκετά μεγάλη σημασία διότι όταν βλέπαμε τη φορολογική επιβάρυνση των Ελλήνων πολιτών διαπιστώνουμε ότι ουσιαστικά δεν είχαμε πραγματικά κίνητρα για τις οικογένειες με παιδιά.
Και όταν κάναμε τη μεγάλη φορολογική μεταρρύθμιση που υλοποιείται από φέτος για πρώτη φορά πήραμε την απόφαση να μειώνουμε τους φορολογικούς συντελεστές ανάλογα με τον αριθμό παιδιών μιας οικογένειας. Αυτή είναι μια μεγάλη τομή στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη φορολογική μας πολιτική διότι το κράτος έρχεται και αναγνωρίζει ότι μια οικογένεια με παιδιά προφανώς έχει περισσότερα έξοδα αλλά πρέπει να βοηθηθεί περισσότερο από την ελληνική πολιτεία».
Πρόσθεσε ότι «τίποτα από όλα αυτά δεν θα μπορούσε να είχε υλοποιηθεί αν η ελληνική οικονομία δεν είχε την απόδοση που έχει τελευταία, αν δεν είχαμε υγιή πλεονάσματα και αν δεν μπορούσαμε να δημιουργούμε τον δημοσιονομικό χώρο ώστε να κάνουμε τέτοιες επιλογές, να στηρίζουμε τις οικογένειες μέσα από φορολογικές ελαφρύνσεις όπως αυτές που ανέφερα».
Για το θέμα της στέγης τόνισε ότι το πρόβλημα είναι κρίσιμο και επικεντρώνεται κυρίως στην αύξηση των ενοικίων για τις οικογένειες που δεν έχουν σπίτι. «Υπάρχουν πολλοί οι οποίοι νοικιάζουν και για τους οποίους η απόκτηση σπιτιού είναι το μεγαλύτερο όνειρο το οποίο η πολιτεία πρέπει με κάποιο τρόπο να υποστηρίξει ώστε να μπορεί να υλοποιηθεί. Το πρόγραμμα «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2» πήρε και μια σχετική διαδικαστική παράταση ώστε να διεκπεραιωθούν όλες οι αιτήσεις. Έδωσε τη δυνατότητα σε σχεδόν 25.000 οικογένειες να αποκτήσουν το σπίτι τους. Δεν είναι μικρός αριθμός, 25.000 οικογένειες αυτή τη στιγμή που ουσιαστικά έχουν τη δυνατότητα να πληρώνουν ένα στεγαστικό δάνειο χαμηλότερο του ενοικίου που θα πλήρωναν για ένα αντίστοιχο σπίτι, έχουν όμως και το δικό τους σπίτι. Και ενδεχομένως να υπάρχουν και οικονομικές δυνατότητες για να μπορέσουμε να υλοποιήσουμε ένα ακόμα αντίστοιχο τέτοιο πρόγραμμα. Δεν είμαι έτοιμος ακόμα να σας το ανακοινώσω συγκεκριμένα αλλά σε αυτή την κατεύθυνση πάντως εργαζόμαστε. Από εκεί και πέρα, το ζήτημα της στέγης έχει πολλές διαφορετικές εκφάνσεις. Είναι ζήτημα προσφοράς και ζήτημα ζήτησης. Πρέπει να χτίσουμε περισσότερα σπίτια στην πατρίδα μας. Πρέπει να βοηθήσουμε όπως ήδη το κάνουμε». Στο σημείο αυτό αναφέρθηκε στο ζήτημα της κοινωνικής αντιπαροχής.
Όσον αφορά την ποιότητα εργασίας και το πώς μπορεί η αγορά εργασίας να γίνει πιο φιλική προς τους νέους γονείς ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι διευρύνεται διαρκώς το πρόγραμμα επιδότησης των βρεφονηπιακών και παιδικών σταθμών, ενώ αρχίζει και υλοποιείται το πρόγραμμα νταντάδες της γειτονιάς.
Μίλησε επίσης για την ανακαίνιση πάνω από 150 κέντρων υγείας «τα οποία πρωτίστως είναι στην περιφέρεια, κάποια καλύπτουν ακριβώς ορεινές και ακριτικές περιοχές και βέβαια θέλουμε να δώσουμε και παραπάνω κίνητρα σε νέους ανθρώπους να πάνε στην περιφέρεια. Έχουμε προγράμματα στον Έβρο, δεν έχουμε μέχρι στιγμής πολύ ενθαρρυντικά στοιχεία αλλά δοκιμάζουμε κι εμείς πολιτικές για να δούμε τον αντίκτυπό τους όπου δίνουμε 10.000 μετρητά σε όποιον θέλει να μετεγκατασταθεί στους δήμους του βορείου Έβρου και βέβαια για να πάει κάποιος νέος στην περιφέρεια πρέπει πρωτίστως να έχει δουλειά».
Η αποτυχία του προγράμματος στον Έβρο
Με το Δημογραφικό να βρίσκεται πλέον σε αδιέξοδο, καθώς ολόκληρα χωριά αλλά και πόλεις της περιφέρειας… αργοπεθαίνουν, το πρόγραμμα μετεγκατάστασης στον Εβρο που ξεκίνησε πιλοτικά πριν από έναν χρόνο φαίνεται πως δεν είχε το επιθυμητά αποτελέσματα. Οι αριθμοί, δε, είναι αποκαρδιωτικοί: από τις 600 αιτήσεις για ένταξη στο πρόγραμμα, μόλις δύο (!) έχουν εγκριθεί και έχουν λάβει την πρώτη δόση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία από την αντίστοιχη πλατφόρμα από τον συνολικό αριθμό των ατόμων που εισήλθαν στο σύστημα, δημιουργώντας αίτηση, οι 153 τελικά υπεβλήθησαν, ενώ εκτός από τις δύο αιτήσεις που πήραν το πράσινο φως, ακόμη μία βρίσκεται στο στάδιο της προέγκρισης. Ωστόσο, σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, ένα μεγάλο ποσοστό, κατά τουλάχιστον 90%, των υπόλοιπων αιτήσεων αναμένεται να απορριφθεί.
Οι λόγοι απόρριψης
Ποιοι είναι, όμως, οι βασικοί λόγοι απόρριψης της πλειονότητας των αιτούντων; Αρχικά, όπως εξηγούν στα «ΝΕΑ» στελέχη του υπουργείου, δεν επιβεβαιώνεται η μεταφορά της κύριας κατοικίας του νοικοκυριού στις περιοχές του Εβρου. «Πιστεύουν, δηλαδή, ότι πρώτα εισπράττεις τα χρήματα και μετά μετακομίζεις. Αγνοούν ότι τα χρήματα δεν προκαταβάλλονται». Παράλληλα, κάποιοι, που υπέβαλαν αίτηση είχαν ήδη εγκατασταθεί σε περιοχές του Εβρου ή είχαν ήδη προβεί σε έναρξη επιτηδεύματος/επιχειρηματικής δραστηριότητας πριν από την ημερομηνία που ορίζει η ΚΥΑ, δηλαδή πριν από την 1η/1/2025.
Σύμφωνα με το υπουργείο, η βασική αρχιτεκτονική παραμένει ίδια με το πιλοτικό σχήμα του Εβρου, ωστόσο υπάρχουν δύο σημαντικές διαφοροποιήσεις, που θα περιορίσουν στο μέτρο του δυνατού να έχουμε μία κακή πορεία αντίστοιχη του προγράμματος στον Εβρο: καταργείται το καθεστώς των 6.000 ευρώ (για εγκατάσταση σε οικισμό άνω των 500 κατοίκων) και παγιώνεται πλέον ενιαία ενίσχυση 10.000 ευρώ, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια. Την ίδια στιγμή, το πρόγραμμα επεκτείνεται ώστε να καλύπτει και την εγκατάσταση στα αστικά κέντρα των Περιφερειακών Ενοτήτων, με στόχο οι άνθρωποι να μπορούν να ζουν και να εργάζονται εκεί όπου συγκεντρώνονται οι βασικές υπηρεσίες, οι θέσεις εργασίας και οι υποδομές.