Μόλις 1 στους 4 νέους τερματικούς σταθμούς LNG, συμπεριλαμβανομένου του δεύτερου στη Θράκη, θα ήταν αρκετός για την κάλυψη της ζήτησης έως το 2040
Την ίδια στιγμή, στην επικαιροποίηση του δεκαετούς προγράμματος ανάπτυξης του ΔΕΣΦΑ, περιλαμβάνονται και οι 4, υπό σχεδιασμό, σταθμοί
Τα υφιστάμενα FSRUs (Πλωτές Μονάδες Αποθήκευσης και Επαναεριοποίησης) στην Ελλάδα επαρκούν για την κάλυψη της ζήτησης ορυκτού αερίου στην ευρύτερη περιοχή έως το 2040, ενώ ακόμη και σε ένα σενάριο αυξημένης χρήσης αερίου απαιτείται μόλις ένας από τους τέσσερις νέους τερματικούς σταθμούς LNG που έχουν ανακοινωθεί, σύμφωνα με νέα ανάλυση του Green Tank.
Ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί το σχέδιο διασύνδεσης των συστημάτων ορυκτού αερίου χωρών της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων των Δυτικών Βαλκανίων, με αφετηρία την Ελλάδα. Στόχος του είναι η ενίσχυση της δυνατότητας μεταφοράς ορυκτού αερίου από τους ελληνικούς τερματικούς σταθμούς LNG προς τις αγορές της ευρύτερης περιοχής, μεταξύ άλλων της Ουκρανίας και της Ουγγαρίας.
Η νέα ανάλυση του Green Tank με τίτλο «Κάθετος Διάδρομος: Ζήτηση αερίου και οικονομική βιωσιμότητα» εξετάζει κατά πόσο οι υφιστάμενες και σχεδιαζόμενες υποδομές LNG στην Ελλάδα είναι αναγκαίες για την κάλυψη της μελλοντικής ζήτησης ορυκτού αερίου στην περιοχή έως το 2040. Παράλληλα, αξιολογεί την οικονομική ανταγωνιστικότητα της διαμετακόμισης αερίου μέσω του Κάθετου Διαδρόμου σε σχέση με διαδρομές από άλλες αφετηρίες προς την Ουκρανία και την Ουγγαρία.
Η ανάλυση βασίστηκε σε δύο σενάρια εξέλιξης της ζήτησης ορυκτού αερίου έως το 2040: ένα σενάριο αυξημένης χρήσης αερίου και ένα σενάριο ταχύτερης απεξάρτησης από το αέριο. Τα σενάρια βασίζονται κυρίως στις προβλέψεις των Εθνικών Σχεδίων για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) των χωρών που συμμετέχουν στον Κάθετο Διάδρομο. Η μελέτη συνέκρινε στη συνέχεια τη ζήτηση αυτή με τη δυναμικότητα των υφιστάμενων και σχεδιαζόμενων τερματικών σταθμών LNG στην Ελλάδα στην υποθετική περίπτωση που οι ανάγκες των χωρών του ΚΔ καλύπτονται εξολοκλήρου από τους ελληνικούς σταθμούς LNG.
Το The Green Tank είναι μία ανεξάρτητη, μη κερδοσκοπική δεξαμενή σκέψης (think tank) με επίκεντρο το περιβάλλον, την κλιματική αλλαγή και τη βιώσιμη ανάπτυξη στην Ελλάδα και την Ευρώπη.
Τα κυριότερα ευρήματα
Τα κυριότερα ευρήματα της ανάλυσης συνοψίζονται ως εξής:
- Κανένας νέος τερματικός σταθμός δεν είναι αναγκαίος στο σενάριο ταχύτερης απεξάρτησης από το αέριο, ενώ ακόμη και ο δεύτερος υφιστάμενος τερματικός σταθμός θα έπαυε να είναι αναγκαίος έως το 2035.
- Ακόμη και στο σενάριο αυξημένης χρήσης αερίου, μόλις ένας από τους τέσσερις νέους τερματικούς σταθμούς LNG που έχουν ανακοινωθεί θα ήταν αρκετός για την κάλυψη της ζήτησης της περιοχής έως το 2040.
Στη συνέχεια, προκειμένου να αξιολογηθεί η ανταγωνιστικότητα του Κάθετου Διαδρόμου, υπολογίστηκε το κόστος διαμετακόμισης προς τους δύο μεγαλύτερους καταναλωτές της περιοχής (την Ουκρανία και την Ουγγαρία) με βάση τις χρεώσεις εισόδου-εξόδου των εθνικών διαχειριστών των δικτύων και συγκρίθηκε με το αντίστοιχο κόστος διαδρομών από εναλλακτικές αφετηρίες και βρέθηκε ότι:
Για την Ουκρανία, το κόστος διαμετακόμισης αερίου μέσω του Κάθετου Διαδρόμου ανέρχεται σε 2–13.1 €/MWh, δηλαδή είναι 21–76% υψηλότερο από το κόστος εναλλακτικών διαδρομών με αφετηρία την Πολωνία, την Κροατία, τη Γερμανία και τη Λιθουανία.
Για την Ουγγαρία, το κόστος διαμετακόμισης μέσω του Κάθετου Διαδρόμου ανέρχεται σε 6–9.5 €/MWh. Είναι συγκρίσιμο μόνο με τη διαδρομή μέσω Γερμανίας και Τσεχίας, ενώ οι διαδρομές μέσω Αυστρίας και Κροατίας παραμένουν 26–45% φθηνότερες.
Με ενδεικτική τιμή προμήθειας LNG 45 €/MWh, το κόστος διαμετακόμισης μέσω του Κάθετου Διαδρόμου αντιστοιχεί σε 25–29% της συνολικής τιμής παράδοσης αερίου στην Ουκρανία και 5–21% στην Ουγγαρία. Στις εναλλακτικές διαδρομές, το αντίστοιχο ποσοστό κυμαίνεται από 7% έως 20.5%.
«Ολόκληρος ο σχεδιασμός του Κάθετου Διαδρόμου στηρίζεται σε μια υπόθεση αυξανόμενης ζήτησης αερίου που διαψεύδεται από τα ίδια τα Εθνικά Σχέδια για την Ενέργεια και το Κλίμα των χωρών της περιοχής. Η δέσμευση κεφαλαίων εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ για νέες υποδομές, σε μια αγορά που συρρικνώνεται, εγκυμονεί τον κίνδυνο δημιουργίας εγκλωβισμένων περιουσιακών στοιχείων, το κόστος των οποίων θα κληθούν τελικά να πληρώσουν οι καταναλωτές», δήλωσε ο Σταύρος Γεννίτσαρης, Συνεργάτης Βιομηχανικής Πολιτικής του Green Tank.
ΔΕΣΦΑ: Στο νέο δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης και τα 4 FSRU
Την ίδια στιγμή, στην επικαιροποίηση του δεκαετούς προγράμματος ανάπτυξης του ΔΕΣΦΑ, έως το 2035, έρχονται στο προσκήνιο και οι 4 πλωτοί σταθμοί αποθήκευσης και επαναεριοποίησης φυσικού αερίου (FSRU) που προωθούνται στην Ελλάδα.
Η τροποποίηση του σχεδίου, το οποίο είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση ήδη από τον περασμένο Μάρτιο, θα περιλαμβάνει τα έργα ως υποψήφιες υποδομές, με τον Διαχειριστή να συνδέει την κατασκευή των απαιτούμενων συνδέσεων με την επενδυτική απόφαση και την έναρξη υλοποίησης κάθε σταθμού.
Πρόκειται για τα έργα των ομίλων Κοπελούζου στη Θράκη, HelleniQ Energy στη Θεσσαλονίκη, Motor Oil στους Αγίους Θεοδώρους και Mediterranean Gas στον Βόλο. Στην περίπτωση της Motor Oil, η κατ’ αρχήν συμφωνία με τον Όμιλο AKTOR για την απόκτηση του 50% της εταιρείας «Διώρυγα Gas» που αναπτύσσει το FSRU έχει προσθέσει μια νέα διάσταση στη διαμόρφωση των επενδυτικών σχημάτων.
Σύμφωνα με τα όσα αναφέρουν στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» στελέχη του ΔΕΣΦΑ, ο σχεδιασμός προβλέπει την ένταξη όλων των FSRU, ανεξαρτήτως του σταδίου αδειοδοτικής ωρίμανσης στο οποίο βρίσκονται, στο νέο δεκαετές ώστε να προχωρήσει η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) στην έγκρισή του.
Όσο για τις αναγκαίες επενδύσεις από την πλευρά του Διαχειριστή για τη σύνδεση των νέων υποδομών, θα υλοποιούνται όταν τα αντίστοιχα έργα αποκτήσουν επενδυτική απόφαση και περάσουν στη φάση κατασκευής. Με αυτό τον τρόπο, η καταγραφή των πλωτών σταθμών στο πρόγραμμα του Διαχειριστή θα συνδέεται με τη διερεύνηση της ωριμότητάς τους και τη διασφάλιση ότι οι υποδομές του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου θα αναπτυχθούν σε συνάρτηση με πραγματικές επενδυτικές δεσμεύσεις.
Στο επίκεντρο της επόμενης φάσης βρίσκεται η ωριμότητα των επενδύσεων. «Οι φορείς που προωθούν την ανάπτυξη FSRU θα πρέπει να παρουσιάσουν με σαφήνεια τον σχεδιασμό των έργων τους, το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, καθώς και τις οικονομικές τους δεσμεύσεις και το κόστος των απαιτούμενων υποδομών», επισημαίνει χαρακτηριστικά στέλεχος του ΔΕΣΦΑ, περιγράφοντας τη λογική με την οποία ο Διαχειριστής προσεγγίζει τα αιτήματα για νέες υποδομές.
Η καταγραφή τους στο πρόγραμμα θα επιτρέψει να εξεταστούν οι αναγκαίες συνδέσεις και οι απαιτήσεις κάθε επένδυσης, με τον ΔΕΣΦΑ να διατηρεί τη θέση ότι οι δικές του υποδομές θα πρέπει να προχωρούν όταν υπάρχει σαφής δέσμευση για την υλοποίηση του εκάστοτε σταθμού. Η ένταξη, επομένως, ενός FSRU στο δεκαετές δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με άμεση ανάληψη του κόστους των συνοδών έργων από τον Διαχειριστή.