Στο μικροσκόπιο οι συνέπειες για Θράκη και Αλεξανδρούπολη – Το χρονοδιάγραμμα της παραχώρησης – Η κακή συντήρηση και η ανησυχία για την οδική ασφάλεια
Η παραχώρηση της Εγνατίας Οδού σε ιδιώτη επενδυτή προχωρά με βάση το κυβερνητικό χρονοδιάγραμμα, το οποίο προβλέπει την ολοκλήρωση της διαδικασίας έως το τέλος του 2025.
Η σύμβαση, που υπεγράφη τον Μάρτιο του 2024, θα έχει διάρκεια 35 ετών και καλύπτει τόσο τον βασικό άξονα όσο και τους κάθετους δρόμους που συνδέουν τη Βόρεια Ελλάδα με τα Βαλκάνια.
Σύμφωνα με τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρίστο Δήμα, η παραχώρηση θα επιτρέψει την πραγματοποίηση απαραίτητων έργων συντήρησης και βελτίωσης, από σήραγγες και γέφυρες μέχρι σταθμούς εξυπηρέτησης οδηγών, που έχουν καθυστερήσει επί χρόνια.
Το κλείσιμο της «Εγνατία Οδός Α.Ε.» και τα ερωτήματα
Κρίσιμο σημείο αποτελεί το οριστικό κλείσιμο της «Εγνατία Οδός Α.Ε.» στις 31 Δεκεμβρίου 2025. Η εταιρεία, που σχεδίασε και ολοκλήρωσε ένα έργο ύψους 8 δισ. ευρώ, τίθεται σε καθεστώς εκκαθάρισης, με το ερώτημα ποιος θα αναλάβει πλέον την εποπτεία της σύμβασης και τη στρατηγική μελέτη έργων υποδομής στη Βόρεια Ελλάδα.
Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ κατηγορούν την κυβέρνηση ότι εγκαταλείπει τον περιφερειακό σχεδιασμό και ότι η συγκεντρωτική διαχείριση από την Αθήνα αφήνει τη Μακεδονία και τη Θράκη χωρίς ισχυρή φωνή σε μεγάλα έργα ανάπτυξης.
Αντιδράσεις για τα διόδια και την ασφάλεια
Το ζήτημα των διοδίων παραμένει στο επίκεντρο. Ο υπουργός διαβεβαίωσε ότι το κόστος (0,04 €/χλμ.) είναι το χαμηλότερο στην Ελλάδα και ότι ισχύουν απαλλαγές για τους μόνιμους κατοίκους της Θράκης. Ωστόσο, δεν ξεκαθαρίστηκε αν το καθεστώς αυτό θα συνεχιστεί μετά την παραχώρηση.
Ο ερωτών βουλευτής Ροδόπης Ιλχάν Αχμέτ υπογράμμισε ότι η εμμονή στα μετωπικά διόδια αντιβαίνει στα ευρωπαϊκά πρότυπα και ότι οι καθυστερήσεις στην εφαρμογή συστήματος αναλογικών διοδίων έχουν ήδη οδηγήσει την Ελλάδα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.
Παράλληλα, τα σοβαρά τροχαία σε τμήματα της Εγνατίας, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τα δυστυχήματα στον Ίασμο Ροδόπης και τον Πολύμυλο Κοζάνης, αναζωπύρωσαν τη συζήτηση για την ασφάλεια. Η κυβέρνηση αποδίδει την ευθύνη κυρίως στην παραβίαση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, ενώ η αντιπολίτευση τονίζει τα κενά συντήρησης και τις ελλείψεις σε υποδομές.
Η κακή συντήρηση
Ο κ. Ιλχάν Αχμέτ έθεσε το ζήτημα της προφανούς έλλειψης καλής συντήρησης της Εγνατίας Οδού ειδικά σε τμήματα του οδικού άξονα της Θράκης, γιατί δεν υπάρχουν ΣΕΑ από τους Κήπους του Έβρου έως και πέρα από την Θεσσαλονίκη καθώς και πότε θα πάψουν να υφίστανται αυτές οι αντικειμενικές αδυναμίες που υποβαθμίζουν την εικόνα ενός σπουδαίου- κατά τα άλλα έργου- όπως αυτό της Εγνατίας Οδού.
Ο κ. Δήμας, όμως τα είδε περίπου όλα καλώς καμωμένα, κόντρα στην κοινή λογική και το δημόσιο αίσθημα των κατοίκων της περιοχής μας.
Πιο συγκεκριμένα, πέρα από τα τετριμμένα ότι «η Εγνατία Οδός είναι ένα σύγχρονος αυτοκινητόδρομος, τμήμα του διευρωπαϊκού δικτύου» και ότι σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΓΝΑΤΙΑΣ ΟΔΟΣ Α.Ε. που είναι ο φορέας διαχείρισης του αυτοκινητοδρόμου έως σήμερα, «αυτός είναι εξίσου ασφαλής με τους άλλος ελληνικούς αυτοκινητοδρόμους», ο υπουργός Υποδομών & Μεταφορών παρέπεμψε τα προβλήματα των ατυχημάτων και των δυστυχημάτων που συμβαίνουν επί της Εγνατίας Οδού στην… κακή εφαρμογή του ΚΟΚ εκ μέρους των οδηγών, τον οποίο παρόλα αυτά η κυβέρνηση έχει αυστηροποιήσει με το νόμο 5209/2025 για να περιοριστούν τα τροχαία!
Σε ό,τι αφορά την ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο της ευρωπαϊκής οδηγίας 2022/362 για την οποία ρωτήθηκε από τον κ. Αχμέτ η κυβέρνηση, ο κ. Δήμας υποστήριξε ότι «η σύμβαση μεταξύ του ελληνικού δημοσίου και της εταιρίας παραχώρησης υπεγράφη στις 29 Μαρτίου του 2024 με έναρξη της εφαρμογής της στο τέλος του 2025 και ότι μετά από την πλήρη ιδιωτικοποίηση της Εγνατίας Οδού, τα μετωπικά διόδια θα παραμείνουν ως έχουν, γιατί η νέα σύμβαση παραχώρησης για την Εγνατία Οδό και τους κάθετους άξονες ενσωματώνει πλήρως τις ευρωπαϊκές προβλέψεις και είναι απολύτως συμβατή με το ενωσιακό δίκαιο…»
Το τελωνείο των Κήπων και η νέα συνοριακή γέφυρα
Στο τραπέζι βρίσκονται και οι μελέτες για την αναβάθμιση του τελωνείου των Κήπων, της κύριας οδικής πύλης προς την Τουρκία, καθώς και για την κατασκευή νέας συνοριακής γέφυρας στον Έβρο, που θα διευκολύνει τις διεθνείς εμπορευματικές ροές. Τα έργα αυτά θεωρούνται κρίσιμα για την αποσυμφόρηση της κίνησης, την ταχύτερη διέλευση φορτηγών και την ενίσχυση της θέσης της Αλεξανδρούπολης ως διαμετακομιστικού κόμβου.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές αν θα ενταχθούν στις υποχρεώσεις του ιδιώτη παραχωρησιούχου ή θα απαιτηθεί ξεχωριστή χρηματοδότηση από το κράτος ή ευρωπαϊκά κονδύλια.
Προοπτικές και εκκρεμότητες
Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν η παραχώρηση θα οδηγήσει πράγματι σε καλύτερες υπηρεσίες και μεγαλύτερη ασφάλεια για τους πολίτες ή αν θα επιβαρύνει τους οδηγούς με υψηλότερα κόστη και περιορισμένες διευκολύνσεις
Στη Θράκη, η ανησυχία είναι έντονη: οι πολίτες φοβούνται ότι η ιδιωτικοποίηση θα απομακρύνει το Δημόσιο από έναν δρόμο στρατηγικής σημασίας, αφήνοντας την ανάπτυξη της περιοχής να εξαρτάται από τα επιχειρηματικά σχέδια του παραχωρησιούχου.
Οι απαντήσεις Δήμα στη Βουλή
Η ολοκλήρωση της παραχώρησης της Εγνατίας Οδού προβλέπεται να πραγματοποιηθεί εντός του 2025, προανήγγειλε ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας, απαντώντας στη Βουλή, σε Επίκαιρη Ερώτηση του Βουλευτή Ροδόπης του ΠΑ.ΣΟ.Κ. – ΚΙΝ.ΑΛ., Ιλχάν Αχμέτ σχετικά με το δίκτυο της Εγνατίας Οδού στη Θράκη.
Κατά τη διάρκεια των τοποθετήσεών του στη Βουλή, ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών τόνισε τη στρατηγική σημασία της Εγνατίας Οδού εκφράζοντας την αισιοδοξία του ότι η ολοκλήρωση της παραχώρησης θα γίνει εντός του 2025, ώστε να προχωρήσουν όλες οι αναγκαίες βελτιώσεις στην Εγνατία Οδό – από σήραγγες και γέφυρες έως νέες υποδομές – με σκοπό την καλύτερη εξυπηρέτηση των οδηγών.
«Η Εγνατία Οδός συνιστά έναν σύγχρονο αυτοκινητόδρομο που πληροί όλες τις σύγχρονες ευρωπαϊκές προδιαγραφές, καθώς είναι τμήμα του Διευρωπαϊκού Δικτύου. Οι δείκτες οδικής ασφάλειας είναι αντίστοιχοι με εκείνους των λοιπών αυτοκινητοδρόμων», είπε ο κ. Δήμας.
Συμπλήρωσε πως απαιτούνται συντηρήσεις, ενώ θα κατασκευαστούν και οι Σταθμοί Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών (ΣΕΑ) εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών.
Επιπλέον, για το ζήτημα της συντήρησης του οδικού δικτύου, πρόσθεσε ότι τα τελευταία χρόνια υλοποιούνται σημαντικά έργα στη Θράκη και τη Μακεδονία, όπως η πλήρης αποκατάσταση του τμήματος Κομοτηνή – Τελωνείο Κήπων, ενώ γίνονται εργασίες στα υποτμήματα της παράκαμψης Καβάλας και μεταξύ κόμβου Λαγκαδά και Νυμφόπετρας.