- Κραυγή αγωνίας για τη συρρίκνωση του «Έβρος ΜΕΤΑ», προειδοποίησε ότι «αν δεν υπάρχει ένα ενιαίο πνευματικό-επιχειρησιακό κέντρο», «σε 3-4 χρόνια το πρόγραμμα θα έχει εκφυλιστεί».
- Εξήγησε ότι το ολιστικό σχέδιο ύψους 3 δισ ευρώ, με εξασφαλισμένους πόρους, πρέπει να υλοποιηθεί χωρίς να σπάσει σε επιμέρους δράσεις για να μην διακινδυνευθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του
- Τοψίδης: «Συμφωνώ στο 98-99% με τον Μπένο, αλλά το πρόγραμμα θα πρέπει να είναι ρεαλιστικό και να μπορεί να το υποστηρίξει η Περιφέρεια»
Γράφουν: Κική Ηπειρώτου, Γιώργος Πανταζίδης
Την πρόθεσή του να αποχωρήσει, σε προσωπικό επίπεδο και για λόγους αξιοπρέπειας, από την προσπάθεια ανασυγκρότησης και ανάπτυξης του Έβρου, χωρίς ωστόσο να επηρεάζεται η συμμετοχή του «Διαζώματος», ανακοίνωσε κατά τη διάρκεια συνέντευξης τύπου στο Σουφλί ο πρόεδρος του Διαζώματος Σταύρος Μπένος σε μια έντονα συναισθηματική ομιλία.
Αιτία, η δραματική συρρίκνωση, όπως είχε καταγγείλει και στην τελευταία συνεδρίαση της Επιτροπής Ανασυγκρότησης, του προγράμματος «Έβρος ΜΕΤΑ», ύψους 3 δις ευρώ και η αντικατάστασή του από ένα πρόγραμμα περίπου 300 εκ ευρώ, το οποίο δεν αντιμετωπίζει σε βάθος δεκαετιών τα μεγάλα προβλήματα του Έβρου, όπως το δημογραφικό, το περιβάλλον, το ανθρώπινο δυναμικό, τον πρωτογενή τομέα.
Ο κ. Μπένος, σε μια «κραυγή αγωνίας» προειδοποίησε ότι «αν δεν υπάρχει ένα ενιαίο πνευματικό-επιχειρησιακό κέντρο», «σε τρία-τέσσερα χρόνια το πρόγραμμα θα έχει εκφυλιστεί». Με άλλα λόγια, εξήγησε ότι το ολιστικό σχέδιο ύψους 3 δισ ευρώ, με εξασφαλισμένους πόρους κυρίως κοινοτικούς, πρέπει να υλοποιηθεί χωρίς να σπάσει σε επιμέρους δράσεις για να μην διακινδυνευθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του. «Αναμετράται το βαθύ κράτος με το μέλλον», είπε χαρακτηριστικά.
Τη συνέντευξη, με διάρκεια που άγγιξε τις 3 ώρες, συντόνισε ο δημοσιογράφος Παύλος Τσίμας, ο οποίος σημείωσε πως ο ίδιος είναι ιδρυτικό μέλος του Διαζώματος και πως η μητέρα του ήταν από την Κομοτηνή.
Δίνοντας τον λόγο στον κ. Μπένο, τόνισε πως «τόσο καιρό ήμουν άφωνος, αυτό επέβαλε η παιδεία, η αποστολή μου, ο σεβασμός στον κορυφαίο θεσμό που είναι ο θεσμός του Πρωθυπουργού. Σήμερα, όμως, είναι ο κατάλληλος χρόνος και τόπος να εξομολογηθώ, το έχω πολύ μεγάλη ανάγκη. Πάλι με μέτρο θα το κάνω, όσα μυστικά δεν πρέπει δεν θα ειπωθούν ποτέ, γιατί δεν πρέπει να ειπωθούν».
Αναφέρθηκε στο τηλεφώνημα που δέχθηκε από τον Κυριάκο Μητσοτάκη πριν 5 χρόνια, μετά την καταστροφή στην Εύβοια και στην πορεία της συνεργασίας τους, με αποκορύφωμα το πρόγραμμα «Έβρος ΜΕΤΑ». Όπως είπε, ζήτησε να έχει και στις δυο περιπτώσεις τον απόλυτο έλεγχο, από την στιγμή που θα αναλάμβανε μία τέτοια ευθύνη.
«Άρχισαν να με ροκανίζουν…»
«Στην αρχή, μου τα έδωσε όλα και ήταν μία πολύ παραγωγική περίοδος, όσο κράτησε. Αλλά μετά, αλίμονο, άρχισε σιγά – σιγά να τα παίρνει όλα πίσω. Πέρασα πολύ δύσκολα χρόνια, έζησα, όμως, και μεγάλες εμπειρίες. Με ρωτάνε τα παιδιά μου, που είχαν αντίρρηση να αναλάβω, αν το μετάνιωσα και τους λέω ούτε για μία στιγμή, ήταν ένα κάλεσμα και ένα καθήκον πατριωτικό. Αλλά, βλέπετε, όταν υποχωρεί η μεγάλη ανάγκη, όταν δεν είσαι τόσο χρήσιμος, το κομματικό και τοξικό σύστημα δεν αφήνει τίποτα όρθιο» υπογράμμισε ο κ. Μπένος, κάνοντας αναφορά σε όσους έλεγαν ότι θα προσχωρήσει στη Νέα Δημοκρατία, παρά το γεγονός ότι, όπως δήλωσε, ήταν, είναι και θα παραμείνει ΠΑΣΟΚ.
Από το συντρόφους του, άλλωστε, είπε ότι δέχθηκε και τις πιο δριμείες επιθέσεις, κάνοντας ξεχωριστή αναφορά στον πρώην Υπουργό Περιβάλλοντος Θεόδωρο Σκυλακάκη: «Άρχισαν να με ροκανίζουν… όλο και περισσότερο γινόταν πράγματα πίσω από την πλάτη μου… κάναμε ένα σχέδιο με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας για τη μετατροπή βιομάζας του δάσους σε καθαρή ενέργεια, ώστε και τα δάση να κινδυνεύουν λιγότερο από τις φωτιές και να επωφεληθούν οικονομικά οι τοπικές κοινωνίες… Μου είπαν ότι είναι έτοιμοι να το κάνουν με νομοσχέδιο, ήρθε όμως ο τότε Υπουργός και φίλος μου επί δεκαετίες Σκυλακάκης και μου κατέστρεψε το σχέδιο, σχεδόν πιαστήκαμε στα χέρια. Αντί να προωθήσει το σχέδιο ήθελε να βάλει μόνο το μεγάλο ιδιωτικό κεφάλαιο να αναλάβει την αξιοποίηση βιομάζας και τελικά μετά από αγώνα συμπεριλήφθηκε στο νομοσχέδιο η δυνατότητα να αναλάβουν και ΚΟΙΝΣΕΠ την αξιοποίηση της βιομάζας, με την προϋπόθεση, όμως, να έχουν μετοχικό κεφάλαιο 3 εκ ευρώ!!!»
Πρόγραμμα – «κενό πουκάμισο»
Όπως υπογράμμισε ο κ. Μπένος, τα δύο επιχειρήματα που αναπτύσσει η κυβερνητική πλευρά για να μη συμπεριλάβει το πρόγραμμα των 3 δις είναι ότι πρώτον, δεν μπορούν να συνδεθούν στο master plan οι δράσεις της Περιφέρειας με το κυβερνητικό πρόγραμμα. Όπως είπε, «δεν γνωρίζουν το πρόγραμμα; Δεν ξέρουν τη φιλοσοφία της Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης; Είναι αδιανόητο αν το πρόγραμμα που παρουσιάστηκε στην τελευταία συνεδρίαση της Επιτροπής παραμείνει ως έχει. Θα είναι ένα κενό πουκάμισο!».
Δεύτερο επιχείρημα της κυβέρνησης, είναι ότι πόροι υπάρχουν. «Δεν το αμφισβήτησα ποτέ» είπε και συνέχισε επισημαίνοντας: «Τα 3 δις πασχίσαμε να διασφαλίσουμε. Δεν είναι οι πόροι το ζητούμενο, αλλά το πρόγραμμα. Το βαθύ κράτος της πατρίδας μας διατηρεί τα μεμονωμένα έργα, ενώ στην Ευρώπη μιλάνε για προγράμματα με μεγάλα ορόσημα, όπως είναι το master plan του Διαζώματος, το οποίο περιλαμβάνει προϋπολογισμό 3 δις, με 240 έργα, 20 χρηματοδοτικά προγράμματα και 40 δικαιούχους».
Προέβλεψε ότι εάν δεν υπάρξει ένα ενιαίο πνευματικό και επιχειρηματικό κέντρο για το Έβρος ΜΕΤΑ, το πρόγραμμα σε 3-4 χρόνια θα εκφυλιστεί, όπως όλα τα ομόλογα προγράμματα στη χώρα και όλο τον κόσμο. Θέλω να πιστεύω ότι είναι ένα λάθος της κυβέρνησης πίσω από όλα αυτά και όχι κάτι άλλο».
Αναφέρθηκε ακόμη στην αρχή της επικουρικότητας που θέλει πρωταγωνίστρια την αυτοδιοίκηση, με επιτελάρχη τον Περιφερειάρχη.
Το αρχικό master plan των 3 δις συρρικνώθηκε σε 300 εκ ευρώ, σε μεμονωμένα έργα που δεν αντιμετωπίζουν τις περίφημες αιχμές που έχει θέσει το Διάζωμα: Το Δημογραφικό, το πρόγραμμα ΥΔΩΡ και ΠαραγωΓΗ, το πρόγραμμα Αριστεία, και το ΕΒΡΟΣΝΕΤ για την καθολική ψηφιοποίηση υπηρεσιών και διαδικασιών στην υγεία, την πρόνοια, τη διοικητική εξυπηρέτηση. Πάνω σε αυτό, ο κ. Μπένος παρατήρησε με πικρία πως «εδώ και 3 χρόνια δεν έχει δοθεί 1 εκ ευρώ στο ΔΠΘ για να εκπονήσει 6 μελέτες που συζητούσαμε τόσο καιρό».
Υπενθύμισε την αναφορά του τον Οκτώβριο του 2024 στην Ορεστιάδα, παρουσία του Πρωθυπουργού, ο οποίος τότε είχε αποδεχθεί την υλοποίηση και συμπερίληψη του προγράμματος των 3 δις ευρώ. Ωστόσο, ενώ στην πρώτη πρόσκληση περιλαμβάνονταν ολόκληρο, στη νέα πρόσκληση που επίκειται έχει απομείνει το 1/10 του αρχικού master plan.
Για το μέλλον του προγράμματος και του Έβρου
«Για να σώσουμε το πρόγραμμα είμαστε εδώ, είναι μεγάλο λάθος ό,τι συμβαίνει. Κάνω έκκληση να διορθωθεί η πρόσκληση και να συμπεριλάβει το σύνολο των έργων του master plan, να μην είναι αποδεκατισμένο, θα μαραζώσει. Το πρόγραμμα που προκρίνεται, των 300 εκ, είναι συμπαθητικό, θα δώσει κάποια έργα, αλλά ως εκεί. Αν δεν το κάνει η κυβέρνηση, μόνη δυνατότητα διάσωσης του προγράμματος είναι από τους πολίτες της περιοχής».
Όπως είπε, θα πρέπει να γίνει επανέκδοση της πρόσκλησης, σύσταση μίας τοπικής ομάδας, μικρής, αλλά ισχυρής, με στρατηγική συμμετοχή της Περιφέρειας, ώστε να επέλθει η έγκριση του προγράμματος από τη διαχειριστική αρχή, με μέγιστη επιδίωξη τη διατήρηση και εμβάθυνση της οικουμενικότητας, της εθνικής και πατριωτικής ταυτότητας του προγράμματος στο πλαίσιο της ολιστικής φιλοσοφίας.
«Να μην επιμείνει στα πείσματα η κυβέρνηση, επιστημονικά έχει εντελώς άδικο», επισήμανε ο κ. Μπένος.
Αναφερθείς στα σημεία των νέων πολιτικών που προωθεί η ΕΕ, μίλησε για πολιτική συνοχής, για ολοκληρωμένες τοποκεντρικές προσεγγίσεις, επισημαίνοντας πως «πέθαναν τα μεμονωμένα έργα», ενώ το ΕΣΠΑ γίνεται «Εθνικό και Περιφερειακό Εταιρικό Σχέδιο», λειτουργώντας σε ένα ενιαίο στρατηγικό πλαίσιο. Επιπλέον, εισάγεται το right to stay, δηλαδή το δικαίωμα των πολιτών της Ευρώπης να παραμένουν στον τόπο τους.
Παραίτηση, αν δεν…
Κλείνοντας την αρχική του τοποθέτηση, ο κ. Μπένος σημείωσε πως «έφτασε η ώρα του ρέκβιεμ. Αυτό που υπέστην, θα μπορούσα να το ονομάσω ως την απόλυτη απογύμνωση, πνευματική και ψυχική. Να είμαι εθελοντής, να δίνω τα πάντα και ξαφνικά να παρουσιάζεται μία αντιπρόταση στην πρόταση που μου ανέθεσε ο ίδιος ο Πρωθυπουργός. Είναι θέμα προσωπικής αξιοπρέπειας, γι’ αυτό σας δηλώνω ότι θα αποχωρήσω από την Επιτροπή Ανασυγκρότησης, όμως, με το Διάζωμα θα είμαι παρών. Ως πρόσωπο θα αποχωρήσω. Θα είναι πάντα εκεί, όμως, το Διάζωμα».
Λασκαράκης: Το Έβρος ΜΕΤΑ είναι το όχημα για το μέλλον
Ο αναπληρωτής του Σταύρου Μπένου στην Επιτροπή Ανασυγκρότησης Γιάννης Λασκαράκης αναφέρθηκε στο πρόγραμμα που κλήθηκε να εκπονήσει το 1976 για τον Έβρο των επόμενων 30 χρόνων.
«Πριν 50 χρόνια το 1976, 2 χρόνια μετά τη χούντα, όλες οι βόρειες χώρες στα σύνορά μας ήταν κομμουνιστικές. Υπήρχαν οι επιτηρούμενες ζώνες, σε βάθος 20 χιλιομέτρων. Για να περάσει την γέφυρα των Κομάρων ένας μη μόνιμος κάτοικος του Τριγώνου, χρειάζονταν άδεια της Ασφάλειας.
Βρισκόμασταν όμως σε μια εποχή που οραματιζόμασταν ένα διαφορετικό μέλλον για τον Έβρο. Τότε ήμουν πρόεδρος του ΤΕΕ. Με κάλεσε ο τότε διορισμένος νομάρχης Έβρου της ΝΔ σε μια συνάντηση , με την παρουσία του καθηγητού μου της Χωροταξίας Τριανταφυλλίδη.
Μας ζήτησαν να συντάξουμε ένα ρυθμιστικό σχέδιο για την Αλεξανδρούπολη με ορίζοντα 30 χρόνων. Χωρίς αμοιβή. Λεφτά δεν υπήρχαν.
Δεχθήκαμε, διάλεξα 4 συνεργάτες μηχανικούς και ριχθήκαμε στη δουλειά μαζί με τον καθηγητή μας. Εκτός από ον ομιλούντα, εν ζωή είναι μόνο η αγαπητή του Βέτα Αποστόλου-Παλλακίδου.
Δύο φράσεις περικλείουν το συμπέρασμα της συλλογικής δουλειάς που παραδόθηκε μετά από μερικούς μήνες και παρουσιάστηκε στους πολίτες στην αίθουσα της Μητρόπολης σε ένα τεύχος 40 σελίδων που βρίσκεται στην εθνική βιβλιοθήκη και του ΤΕΕ: Η Αλεξανδρούπολη και ο Έβρος είναι αδύνατον να ζήσουν στην απομόνωση. Αργά ή γρήγορα θα μετατραπούν σε Ελληνικά Δαρδανέλλια. Σε Δαρδανέλια της ξηράς. Προέβλεψε ότι τα Δαρδανέλια και ο Βόσπορος θα έχαναν της αξία τους και θα χρειάζονταν εναλλακτικές διαδρομές προς την Ανατολική Ευρώπη και τον Εύξεινο Πόντο.
Η επιτροπή πρότεινε την ανάπτυξη του λιμανιού σε μεγάλο Διαμετακομιστικό κέντρο, τη σύνδεσή του με τα λιμάνια της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας με οδικούς και σιδηροδρομικούς άξονες. Αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο, σήμερα μετά 50 χρόνια».
Αναφέρθηκε στον νέο διάδρομο – IMEC, που καταλήγει στην Αλεξανδρούπολη μέσω Σαουδικής Αραβίας, Ιορδανίας και Ισραήλ, στο δίπολο Αλεξανδρούπολης – Ορεστιάδας -Εγνατία-Δρόμος του Μεταξιού, ενώ αναφέρθηκε και στο λιμάνι, το οποίο έχει ανάγκη μηχανολογικού εξοπλισμού, καθώς και στη δέσμευση, από το Υπερταμείο, έκτασης για δημιουργία logistics center.
Τόνισε πως η περιοχή διαθέτει όλα τα μέσα μαζικής μεταφοράς, χωρίς να τα εκμεταλλευόμαστε στο έπακρο. Μίλησε για τα έρημα χωριά που κάποτε έσφυζαν από ζωή, όταν σε Τουρκία και Βουλγαρία συμβαίνει το αντίθετο, στις πολλές δυνατότητες του Τριγώνου, που μένουν αναξιοποίητες, όπως ο Τύμβος του Σπηλαίου, αλλά και τα κοιτάσματα ζεόλιθου, για την εκμετάλλευση του οποίου θα πρέπει να γίνει διαγωνισμός. Αναφέρθηκε στο Διδυμότειχο, το οποίο σε ακτίνα 300 χλμ μπορεί να προσελκύσει εκατομμύρια ξένο κόσμο, από τη μισή Βουλγαρία ως και το Αϊβαλί. Ζήτησε να δεσμευθούν όλα τα κόμματα για την υλοποίηση του master plan των 3 δις, καθώς «αυτό το έργο έχει ορίζοντα 30-40 χρόνων. Το Έβρος ΜΕΤΑ είναι το όχημα για το μέλλον».
Τοψίδης: Συμφωνώ στο 99% με τον Μπένο, αλλά…
Παρών στη συνέντευξη τύπου ήταν και τοπικοί φορείς, μεταξύ των οποίων και ο Περιφερειάρχης ΑΜΘ Χριστόδουλος Τοψίδης, ο οποίος πήρε τον λόγο, σπεύδοντας να ξεκαθαρίσει πως θα τοποθετηθεί ως εκπρόσωπος της Περιφέρειας κι ότι εκλέχθηκε ως ανεξάρτητος και έτσι θα παραμείνει μέχρι τέλους, όπως είπε.
Χαρακτήρισε τον κ. Μπένο ως έναν καλό φίλο, πατριώτη και άνθρωπο, τονίζοντας πως συμφωνεί με το 98-99% των όσων είπε.
«Η διαφοροποίησή μας, ως Περιφέρεια, αφορά στην ΟΧΕ. Είμαστε έτοιμοι τις επόμενες ημέρες να βγάλουμε την πρόσκληση της ΟΧΕ των 20 εκ ευρώ, ώστε εκεί να κουμπώσει η ΟΧΕ των 309 εκ ευρώ και το κυβερνητικό πρόγραμμα».
Η ΟΧΕ που προέκυψε μετά από μελέτη εταιρείας για λογαριασμό της περιφέρειας, έχει τρία στάδια, το πρώτο αφορά τη διάθεση 84 εκ ευρώ, για παρεμβάσεις αμέσως μετά τη φωτιά, το δεύτερο το κυβερνητικό έργο με 2,9 εκ, από τα οποία έχουν υλοποιηθεί τα 1,3, με τον κ. Τοψίδη να κάνει αναλυτική αναφορά σε αυτά, λέγοντας πως «οφείλω να αναγνωρίσω το έργο της κυβέρνησης. Τα έργα υλοποιούνται και χωρίς το Έβρος ΜΕΤΑ. Αναγνωρίζω, σε όλα τα επίπεδα, το έργο του Σταύρου Μπένου και δεν είμαι εδώ για να τον κολακέψω».
Σχετικά με τη διαφοροποίησή του, αναφορικά με την πρόσκληση που επίκειται και στο τι αυτή μπορεί να περιλαμβάνει, ο Περιφερειάρχης αναφέρθηκε σε απάντηση της ΓΓ ΕΣΠΑ σε ερώτηση βουλευτών για το Έβρος ΜΕΤΑ, στην οποία επισημαίνονταν ότι η ΕΥΔ της ΠΑΜΘ εξετάζει την επανέκδοση πρότασης για την ΟΧΕ Εβρος ΜΕΤΑ, ενώ υπάρχει αναφορά στο ότι το πρόγραμμα θα πρέπει να είναι ρεαλιστικό και να μπορεί να το υποστηρίξει η Περιφέρεια.
«Δεν είναι δυνατόν η ΕΕ να χρηματοδοτήσει κάτι αντίστοιχο, καθώς ο σχεδιασμός για την επόμενη προγραμματική περίοδο μπορεί να αλλάξει», σημείωσε ο κ. Τοψίδης, υπογραμμίζοντας πως «θα διεκδικήσουμε χρήματα από ευρωπαϊκά προγράμματα, δεν χάθηκε το στοίχημα για την περιφέρειά μας… να ευχαριστήσουμε την κυβέρνηση και τους δύο προέδρους της Επιτροπής και το Διάζωμα που μας έκαναν έναν στρατηγικό σχεδιασμό για να πατήσουμε πάνω και να διεκδικήσουμε χρήματα… δεν χάθηκε η ευκαιρία, ούτε η χρηματοδότηση. Δεν υπάρχει όμως σήμερα κάτι στην Ευρώπη που να λέει ότι μπορούν να μπουν όλα τα έργα.. η κυβέρνηση στην Εύβοια έβαλε 15 εκ ευρώ και στον Έβρο 31,5. Αυτό έγινε σε συνεργασία της τοπικής αυτοδιοίκησης με την κυβέρνηση και τα υπουργεία. Η κυβέρνηση έσκυψε και έβαλε προτεραιότητα τον Έβρο».
Απάντηση Μπένου
«Έκανε ένα τραγικό λάθος ο κ. Τοψίδης, ο οποίος ήταν απολύτως καλοπροαίρετος. Η ΕΕ και η Συνθήκη της Λισσαβώνας προωθούν τα ολιστικά προγράμματα… Για να ανασυγκροτηθεί η περιοχή πρέπει να περιέχει η πρότασή μας έργα που θα υλοποιηθούν σε ορίζοντα τουλάχιστον 30 ετών. Όσα είπε ο κ. Τοψίδης δεν είναι συνθήκη. Για παράδειγμα, έργα για την προστασία του δάσους και το δημογραφικό, αλλά και τη διαχείριση του νερού, θα πρέπει να βγουν από την πρόσκληση επειδή δεν θα είναι ώριμα για τα επόμενα 2-3 χρόνια; Το πρόγραμμα αντλεί πόρους από παντού… Σε παράρτημα της «κλειστής» ΟΧΕ θα πρέπει να συμπεριληφθεί όλο το πρόγραμμα Εβρος ΜΕΤΑ. Αντί για 300 εκ ευρώ δηλαδή, να έχουμε 3 δις».
Απαντώντας, λίγο αργότερα, ο κ. Τοψίδης σημείωσε πως θα πρέπει να πάρει έγκριση για κάτι τέτοιο, καθώς δεν μπορεί ο Περιφερειάρχης να συμπεριλάβει ένα τέτοιο ποσό.
«Αυτό θα κριθεί από την πρόσκληση και μετά. Τα 300 εκ ευρώ είναι εμπόδιο και φρένο για τα 3 δις», σημείωσε από την πλευρά του ο πρόεδρος του Διαζώματος.
Καταληκτικό – συμπέρασμα
Στο καταληκτικό του συμπέρασμα, ο κ. Μπένος υπογράμμισε ότι το λάθος ξεκινά από την βαθύτατη άγνοια, σε μεγάλο μέρος των κυβερνητικών στελεχών, των ολιστικών προγραμμάτων. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Αυτοδιοίκηση δεν έχει διεκδικήσει τον πραγματικό της μεγάλο και σπουδαίο ρόλο. Τέλος, κυριαρχεί το βαθύ κράτος και στη η περίπτωση του Έβρου, που δε λέει να μετανοήσει. Και ας καταλάβουμε ότι χωρίς ενιαίο επιχειρησιακό κέντρο τίποτα μεγάλο δεν μπορεί να προχωρήσει. Ό,τι δεν λειτουργεί ως ενιαίο, μοιραία φυλλοροεί και στο τέλος εξαφανίζεται». Αυτό είναι το καταρχήν μείγμα που μας οδήγησε ως εδώ. Ωστόσο φεύγω με μια ελπίδα, ότι θα επανέλθουμε»