Συζήτηση σχετικά με τον θάνατο ψαριών, την κατάσταση των λιμνοθαλασσών και την ιχθυοπαραγωγή στην Περιφέρεια ΑΜΘ, πραγματοποιήθηκε κατά το Περιφερειακό Συμβούλιο της 28ης Ιανουαρίου, κατόπιν επιστολής του κ. Κωνσταντίνου Κατσιμίγα, επικεφαλής του Περιφερειακού Συνδυασμού «Ανεξάρτητη Ενωτική Πρωτοβουλία», με εισηγητή τον ίδιο.
Ο κ. Κατσιμίγας, στάθηκε στις σημαντικές αλλαγές που έχει υποστεί το σύνολο των λιμνοθαλασσών της Περιφέρειας αναφορικά με την αλιευτική δραστηριότητα, γνωστοποιώντας αρχικά πως στις λιμνοθάλασσες και την λίμνη Ισμαρίδα υπήρχε από αρχαιοτάτων χρόνων αλιευτική δραστηριότητα η οποία σήμερα πραγματοποιείται από αλιευτικούς συνεταιρισμούς ή ιδιώτες που μισθώνουν τους υδάτινους χώρους από την Περιφέρεια, τοπικούς Δήμους ή την Κ.Ε.Δ.
Ταυτόχρονα, στις παράκτιες θαλάσσιες περιοχές του Δέλτα Έβρου, του Βιστωνικού Κόλπου και της θαλάσσιας περιοχής Κεραμωτής – Βάσοβας υπάρχει σημαντική παραγωγή οστράκων η οποία τα τελευταία χρόνια έχει συστηματοποιηθεί.
Μέχρι την δεκαετία του 1970, στις λιμνοθάλασσες τα αλιεύματα αφορούσαν κυρίως κέφαλους, γριβάδια, χέλια, καβούρια και στο Δέλτα Έβρου γουλιανούς. Παράλληλα υπήρχε και επεξεργασία αλιευμάτων με παραγωγή λικουρίνων (από τους κέφαλους) και αυγοτάραχου.
Τις τελευταίες δεκαετίες, αρχής γενομένης από την δεκαετία του 1990 και συνεχώς μέχρι τις μέρες μας, άρχισαν να εμφανίζονται και ορισμένα άλλα είδη ψαριών γνωστά και ως ευρύαλα είδη όπως τα λαβράκια, οι τσιπούρες, η αθερίνα και οι γλώσσες, ενώ μειώθηκε και το μέγεθος και η ευρεία παραγωγή γριβαδιών (γνωστά στην περιοχή ως σαζάνια) που περιορίζονται στα βόρεια της Βιστωνίδας και στο Δέλτα του Έβρου.
Η ιχθυοπαραγωγή στην Περιφέρειά μας γνώρισε μεγάλη άνθηση και τα αλιεύματά μας κυκλοφορούσαν στις μεγαλύτερες Ιχθυαγορές της Αθήνας, της Πάτρας και της Βενετίας.
Ωστόσο, τις τελευταίες δεκαετίες συνέβησαν και σημαντικά άλλα πράγματα, που επηρέασαν αναμφίβολα το οικοσύστημα της περιοχής. Ως τέτοια καταγράφονται: α) Η υπεράντληση υπογείων υδάτων για άρδευση, ακόμη και σε παραλίμνιες περιοχές β) η εκτεταμένη χρήση φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων στις καλλιέργειες, τα ξεπλύματα των οποίων μέσω των λεκανών απορροής καταλήγουν στις λίμνες γ) η αλλαγή των οικιακών και βιομηχανικών ρύπων και αποβλήτων, πολλά από τα οποία καταλήγουν στις λίμνες δ) η ένταση των καιρικών φαινομένων, λόγω της κλιματικής αλλαγής και ε) η απαξίωση των υποδομών.
Τα τελευταία 40 χρόνια παρατηρείται μια αύξηση της βλάστησης στις παραλίμνιες περιοχές, οφειλόμενη στον ευτροφισμό των υδρόβιων φυτών για πολλούς λόγους κυρίως λόγω της αύξησης των λιπασμάτων. Τα φυτά αναπτυσσόμενα, απορροφούν οξυγόνο το οποίο στερούν από τα υδρόβια είδη.
Την τελευταία δεκαετία έχουν καταγραφεί αλλεπάλληλα περιστατικά θανάτου ψαριών σε ποσοστό που πλησίασε το 100% της ετήσιας παραγωγής. Οι λόγοι θανάτου των ψαριών οφείλονται κυρίως στην έλλειψη οξυγόνου λόγω του ευτροφισμού και του υπερπληθυσμού αλλά και σε άλλους λόγους που γνωρίζουν καλύτερα οι αλιείς αλλά και οι ιχθυολόγοι και οι ιχθυοπαθολόγοι.
Τα προαναφερθέντα περιστατικά, έφεραν αντιμέτωπους τους φορείς διαχείρισης με μια σειρά ζητημάτων που χρήζουν άμεσης επίλυσης. Εκπρόσωποι των φορέων, έδωσαν το «παρών» στο περιφερειακό συμβούλιο όπου τους δόθηκε το βήμα να μιλήσουν κατατοπιστικά για τα εν λόγω προβλήματα.
Ο ο πρόεδρος του φορέα διαχείρισης Δέλτα Έβρου Σαμοθράκης κ. Ανδρέας Αθανασιάδης, μίλησε για την κατάσταση που επικρατεί εκεί, γνωστοποιώντας πως αυτή τη στιγμή υπάρχουν δύο λιμνοθάλασσες, η Δράνα και η Μονολίμνη. «Η Μονολίμνη από το 2010 λόγω των πλημμυρών δεν λειτουργεί. Τα αναχώματά της έχουν καταστραφεί. Έκτοτε, προσπαθούμε να κάνουμε την απαραίτητη μελέτη προκειμένου να αποκατασταθούν τα αναχώματα, κάτι το οποίο μέχρι σήμερα δεν είναι εφικτό» ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Αθανασιάδης, ενώ όσον αφορά τη Δράνα, σημείωσε πως «είναι η τελευταία μαύρη σελίδα στη προστασία του περιβάλλοντος στην Ελλάδα. Αποστραγγίστηκε αυθαίρετα το 1986 και το 2000 η τότε νομαρχία προχώρησε σε ένα πρόγραμμα αποκατάστασης με αποτέλεσμα να λειτουργεί σήμερα αλλά όχι ως ιχθυοτροφείο. Και οι δύο λιμνοθάλασσες θα μπορούσαν να λειτουργήσουν σαν ιχθυοτροφεία προσφέροντας στην τοπική οικονομία αλλά και στο φυσικό περιβάλλον» σημείωσε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του φορέα, τονίζοντας καταληκτικά την ανάγκη πραγματοποίησης συνάντησης της περιφέρειας με τους φορείς διαχείρισης.
Μέτιος «Οι πόροι υπάρχουν και έχουμε πολλά χρηματοδοτικά εργαλεία»
Αναφερόμενος στην περίπτωση της Βιστωνίδας ο περιφερειάρχης κ. Χρήστος Μέτιος σημείωσε πως υπάρχει δυνατότητα ένταξης ενός ακόμη έργου περί των 200.000 ευρώ, για να γίνει ο καθαρισμός των καλαμώνων έτσι ώστε να ανασάνει η λίμνη. «Στη Βιστωνίδα, εμπλέκονται γεωργοί, αλιείς, υπηρεσίες περιβάλλοντος και ο φορέας διαχείρισης. Υπάρχει ανάγκη εκπόνησης μελετών για τη διαχείριση της Βιστωνίδας» τόνισε ο περιφερειάρχης υπενθυμίζοντας πως έχει διατεθεί το ποσό των 650.000 ευρώ για να γίνει διαχειριστική μελέτη. «Οι πόροι υπάρχουν και έχουμε πολλά χρηματοδοτικά εργαλεία» επεσήμανε ο κ. Μέτιος, καταλήγοντας στο ότι σε πρώτο χρόνο πρέπει να γίνει ειδική σύσκεψη για το θέμα της Βιστωνίδας, ενώ στη συνέχεια θα ακολουθήσουν συναντήσεις και με τους υπόλοιπους φορείς των λιμνοθαλασσών.
Ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης με την παράταξη «Περιφερειακή Σύνθεση» κ. Χριστόδουλος Τοψίδης, τόνισε την ανάγκη αξιοποίησης τόσο των ευρωπαϊκών προγραμμάτων αλλά και του Ινστιτούτου Αλιευτικής Έρευνας (ΙΝΑΛΕ) Καβάλας, όχι μόνο για τη Βιστωνίδα αλλά για όλες τις λιμνοθάλασσες, έτσι ώστε να μπορέσουν να αξιοποιηθούν για να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας.
Ρεπορτάζ: Έφη Γεωργοπούλου
Παρατηρητής Θράκης