- Ολοένα και συχνότερο και στον Έβρο το φαινόμενο συλλήψεων ανηλίκων για παραβατική συμπεριφορά
- Πανελλαδικά, η παραβατικότητα ανηλίκων εκτοξεύθηκε στην κατηγορία «σωματικές βλάβες» από 63 που ήταν το 2019 σε 395 το 2024
Ραγδαία είναι η αύξηση των περιστατικών παραβατικότητας ανηλίκων και σχολικού εκφοβισμού (bullying) τα τελευταία χρόνια σε όλη τη χώρα. Ο Έβρος δεν αποτελεί εξαίρεση, με το αστυνομικό δελτίο να περιλαμβάνει ολοένα και συχνότερα ειδήσεις για συλλήψεις ανηλίκων.
Μόνο το 2023 καταγράφηκαν πάνω από 10.700 περιπτώσεις ανήλικων δραστών, αριθμός αυξημένος κατά περίπου 70% σε σχέση με το 2020. Από αυτούς, περισσότεροι από 1.100 ήταν παιδιά έως 11 ετών, ενώ περίπου 1.400 βρίσκονταν στην ηλικιακή ομάδα 12 έως 14 ετών. Σημαντική είναι και η αύξηση της συμμετοχής κοριτσιών, η οποία σε διάστημα δύο ετών σχεδόν τριπλασιάστηκε.
Επιπλέον, κι ενώ το 2019 είχαν σημειωθεί 795 κλοπές από ανήλικους, το 2024 είχαν αυξηθεί σε 909. Η παραβατικότητα ανηλίκων ωστόσο εκτοξεύθηκε στην κατηγορία «σωματικές βλάβες» από 63 που ήταν το 2019 σε 395 το 2024.
Η πλειονότητα των παραβατικών ενεργειών που τελούνται από ανηλίκους αφορά κυρίως αδικήματα κατά της περιουσίας, ενώ σε μικρότερη συχνότητα καταγράφονται εγκλήματα που σχετίζονται με τη σωματική ακεραιότητα, τα ναρκωτικά και την παράνομη οπλοκατοχή.
Αλλά και τα στοιχεία που αφορούν τον σχολικό εκφοβισμό δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού: 3 στους 10 μαθητές έχουν υπάρξει θύματα εκφοβισμού, αριθμός που στην πραγματικότητα είναι μεγαλύτερος, αφού σχεδόν το 17% των μαθητών δεν μιλά σε κανέναν για όσα βιώνει, γεγονός που οδηγεί σε υποκαταγραφή των περιστατικών.
Στον Έβρο
Τις τελευταίες εβδομάδες τα ενημερωτικά δελτία των Αστυνομικών Διευθύνσεων του Έβρου περιλαμβάνουν όλο και συχνότερα ειδήσεις σχετικές με συλλήψεις ανηλίκων, κυρίως για κλοπές, αλλά και για φθορές δημόσιας περιουσίας, όπως έγινε το βράδυ της Δευτέρας 29/9 στην Αλεξανδρούπολη, με τη σύλληψη ενός ανηλίκου, ο οποίος μαζί με 3 ακόμη ανήλικους και έναν άγνωστο δράστη, που αναζητούνταν ως χθες το μεσημέρι, προκάλεσαν φθορές σε προαύλιο χώρο δημοτικού σχολείου. Στο πλαίσιο αυτό, συνελήφθη και ο πατέρας του συλληφθέντα για παραμέληση εποπτείας του ανηλίκου.
Μία ημέρα νωρίτερα, την Κυριακή, στην Ορεστιάδα, συνελήφθησαν δύο ανήλικες ο οποίοι κατηγορούνται για κλοπές τετελεσμένες και σε απόπειρα σε βάρος τριών ανήλικων ημεδαπών, διότι ενεργώντας από κοινού με τρεις ακόμα ανηλίκους που αναζητούνταν, αφαίρεσαν συνολικά από τις παθούσες με τη μέθοδο του εναγκαλισμού μία αλυσίδα με σταυρό και ένα αξεσουάρ, ενώ αποπειράθηκαν να αφαιρέσουν με τον ίδιο τρόπο μία αλυσίδα και προσωπικά αντικείμενα χωρίς να τα καταφέρουν.
Ανάλογο συμβάν και στις 10 Σεπτεμβρίου, με τη σύλληψη δύο ανηλίκων οι οποίοι μέρα μεσημέρι μπήκαν από παράθυρο σε κατάστημα υγειονομικού ενδιαφέροντος στην Αλεξανδρούπολη και αφαίρεσαν από την ταμειακή μηχανή χρηματικό ποσό.
Συνολικά, τους τελευταίους μήνες, είχαμε στον Έβρο συλλήψεις ανηλίκων για διαρρήξεις κατοικιών, για κλοπές κινητών τηλεφώνων από παραλία της Αλεξανδρούπολης, για κλοπές δικύκλων, ηλεκτρικών συσκευών, ακόμη και καυσίμων.
Το ελληνικό δίκαιο
Σύμφωνα με άρθρο της δικηγόρου παρ’ Αρείω Πάγω Μαριάννας Αθανασάκη, στο voria.gr, το ελληνικό δίκαιο αντιμετωπίζει με ιδιαίτερο τρόπο την παραβατικότητα ανηλίκων, αναγνωρίζοντας ότι τα παιδιά δεν έχουν την ίδια ευθύνη με τους ενήλικες. Έτσι, ποινικά αδικήματα που τελούνται από παιδιά κάτω των 12 ετών παραμένουν ατιμώρητα. Περαιτέρω, οι ανήλικοι χωρίζονται σε δύο κατηγορίες, α) αυτούς από 12 έως 15 ετών, στους οποίους επιβάλλονται μόνο αναμορφωτικά ή θεραπευτικά μέτρα και β) αυτούς από 15 έως 18 ετών, στους οποίους μπορεί να επιβληθεί, εκτός από τα αναμορφωτικά και θεραπευτικά μέτρα, και ο εγκλεισμός σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων, εφόσον ο ανήλικος έχει τελέσει κακούργημα. Τα αναμορφωτικά μέτρα, ανάλογα με τη βαρύτητα του αδικήματος και το βαθμό ανάπτυξης του ανηλίκου, μπορεί να είναι από μια απλή επίπληξη, κοινωνική εργασία ή έκφραση συγνώμης κα εξώδικης διευθέτησης των συνεπειών της πράξης έως και η αφαίρεση της επιμέλειας από τους γονείς. Τα θεραπευτικά μέτρα μπορεί να είναι από την υποχρεωτική παρακολούθηση συμβουλευτικού ή θεραπευτικού προγράμματος έως και η ανάθεση της επιμέλειας σε ανάδοχη οικογένεια ή επιμελητή ανηλίκων.
Παράλληλα, γεννάται ποινική και αστική ευθύνη του έχοντος υποχρέωση εποπτείας (π.χ. γονείς, επίτροπος, εκπαιδευτικοί) του ανήλικου παραβάτη για το αδίκημα της παραμέλησης εποπτείας ανηλίκου. Ως «εποπτεία» λογίζεται η επίβλεψη, η επιτήρηση και προφύλαξη του ανηλίκου όπως και η καθοδήγησή του σε συμπεριφορά σύμφωνη με τους κανόνες κοινωνικής συμπεριφοράς.
Τα παραπάνω στοιχεία καταδεικνύουν την ανάγκη για άμεσες, συντονισμένες δράσεις πρόληψης και στήριξης, από την οικογένεια, τη σχολική κοινότητα, το κοινωνικό περιβάλλον, την πολιτεία, ώστε να προστατευθούν τα θύματα αλλά και οι ανήλικοι παραβάτες από τον φαύλο κύκλο της βίας. Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως κάθε ανήλικος που προστατεύεται και στηρίζεται σήμερα είναι ένας ενήλικας που αύριο θα συμβάλλει θετικά στον κόσμο γύρω του.