- Έντονη αντίδραση από τον Σύνδεσμο Ημερήσιων Περιφερειακών Εφημερίδων (ΣΗΠΕ) προκαλεί η κατανομή των πόρων του προγράμματος ενίσχυσης του έντυπου Τύπου για την τρέχουσα περίοδο
- Από το 57% του 2023 μόλις στο 16,9% η συμμετοχή των περιφερειακών εφημερίδων
Έντονη αντίδραση από τον Σύνδεσμο Ημερήσιων Περιφερειακών Εφημερίδων (ΣΗΠΕ) προκαλεί η κατανομή των πόρων του προγράμματος ενίσχυσης του έντυπου Τύπου για το 2026, με τον περιφερειακό Τύπο να εμφανίζεται σημαντικά αποδυναμωμένος σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο ΣΗΠΕ, η εικόνα της φετινής χρηματοδότησης απέχει αισθητά από εκείνη του 2023. Τότε, οι περιφερειακές εφημερίδες είχαν λάβει το 57% του συνολικού ποσού, ενώ για το 2026 το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται στο 16,9%. Την ίδια στιγμή, το μερίδιο των πανελλαδικών εφημερίδων αυξάνεται από 43% σε 65%.
Η μεταβολή αυτή, όπως υποστηρίζει ο ΣΗΠΕ, δεν αποτελεί απλώς μια διαφορετική τεχνική κατανομή των διαθέσιμων κονδυλίων. Αφορά, στην ουσία, το ίδιο το μέλλον του περιφερειακού Τύπου, ο οποίος τα τελευταία χρόνια βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα ιδιαίτερα δύσκολο οικονομικό περιβάλλον.
Μόλις 1,44 εκατ. ευρώ για όλες τις περιφερειακές εφημερίδες
Τα ποσά που προβλέπει το πρόγραμμα του 2026 αποτυπώνουν με σαφήνεια το μέγεθος της διαφοράς. Σύμφωνα με τον ΣΗΠΕ, 5.586.284 ευρώ κατευθύνονται στις πανελλαδικές εφημερίδες, 1.509.283 ευρώ στα περιοδικά και μόλις 1.441.976 ευρώ στο σύνολο των περιφερειακών εφημερίδων, ημερήσιων, εβδομαδιαίων, μηνιαίων και λοιπών τίτλων.
Για τις περιφερειακές εφημερίδες, το ζήτημα δεν περιορίζεται στο ύψος της κρατικής ενίσχυσης. Συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητά τους να συνεχίσουν να λειτουργούν, να διατηρήσουν θέσεις εργασίας και να υπηρετούν τον ρόλο της τοπικής ενημέρωσης.
Ο περιφερειακός Τύπος αποτελεί τον βασικό μηχανισμό ενημέρωσης των τοπικών κοινωνιών για ζητήματα που συχνά δεν βρίσκουν χώρο στα πανελλαδικά μέσα: την αυτοδιοίκηση, τα έργα υποδομής, την υγεία, την εκπαίδευση, την οικονομία, την αγροτική παραγωγή, τις τοπικές κοινωνικές ανάγκες, αλλά και τις εξελίξεις που αφορούν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών.
Ιδιαίτερα για περιοχές όπως ο Έβρος και γενικότερα η ελληνική περιφέρεια, η ύπαρξη ισχυρού τοπικού Τύπου δεν αποτελεί πολυτέλεια. Αποτελεί προϋπόθεση για την καταγραφή της τοπικής πραγματικότητας και τη διατήρηση της πολυφωνίας.
Ένας κλάδος που πιέζεται από παντού
Η οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν οι περιφερειακές εφημερίδες έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια. Το αυξημένο κόστος του χαρτιού και της εκτύπωσης, η συρρίκνωση της διαφημιστικής αγοράς, η μείωση των εσόδων και η διακοπή λειτουργίας ιστορικών τίτλων έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον στο οποίο η βιωσιμότητα ακόμη και εφημερίδων με μακρά παρουσία στις τοπικές κοινωνίες δεν είναι δεδομένη.
Και εδώ βρίσκεται ίσως η ουσία της συζήτησης για το πρόγραμμα ενίσχυσης: σε μια περίοδο κατά την οποία ο περιφερειακός Τύπος δοκιμάζεται περισσότερο από ποτέ, η κρατική πολιτική στήριξης θα ανέμενε κανείς να λειτουργεί ως ανάχωμα και όχι ως πρόσθετη πίεση.
Ο ΣΗΠΕ χαρακτηρίζει τη φετινή κατανομή αναντίστοιχη με τις πραγματικές ανάγκες του κλάδου και υποστηρίζει ότι με τον τρόπο που διαμορφώθηκε το πρόγραμμα αποδυναμώνεται η περιφερειακή ενημέρωση και περιορίζεται η δυνατότητα των πολιτών της περιφέρειας να έχουν πρόσβαση σε αξιόπιστη τοπική πληροφόρηση.
Το αίτημα για άμεση διορθωτική παρέμβαση
Ο ΣΗΠΕ ζητά από την κυβέρνηση και τον αρμόδιο υπουργό άμεση διορθωτική παρέμβαση, με τη δημιουργία νέου συμπληρωματικού προγράμματος και την επανεξέταση της κατανομής των διαθέσιμων πόρων.
Παράλληλα, ζητά δικαιότερη και αναλογικότερη ενίσχυση των περιφερειακών εφημερίδων, καθώς και επιστροφή του ποσοστού χρηματοδότησης στα επίπεδα του 2023, όταν η περιφέρεια λάμβανε το μεγαλύτερο μέρος της ενίσχυσης.
Στην ανακοίνωσή του, ο ΣΗΠΕ θέτει παράλληλα ζήτημα σχετικά με τις προϋποθέσεις του υφιστάμενου προγράμματος, επισημαίνοντας ότι η πρόβλεψη περί «προβληματικότητας» είχε ως αποτέλεσμα να μείνουν εκτός ενίσχυσης ιστορικές εφημερίδες του κλάδου, ακόμη και τίτλοι με σημαντικό αριθμό εργαζομένων.
Η περιφέρεια χρειάζεται τη δική της φωνή
Πέρα από τους αριθμούς και τα ποσοστά, το ζήτημα αφορά ένα ευρύτερο ερώτημα: τι Τύπο θέλουμε στην ελληνική περιφέρεια και ποιον ρόλο αναγνωρίζει η Πολιτεία στην τοπική ενημέρωση;
Η επιβίωση μιας περιφερειακής εφημερίδας δεν αφορά μόνο τον εκδότη ή τους εργαζομένους της. Αφορά την ίδια την τοπική κοινωνία. Η εφημερίδα καταγράφει την ιστορία ενός τόπου, ελέγχει την τοπική εξουσία, φιλοξενεί διαφορετικές απόψεις και λειτουργεί ως αρχείο της καθημερινής ζωής.
Σε μια εποχή κατά την οποία η ενημέρωση μεταφέρεται ολοένα και περισσότερο στο διαδίκτυο και η παραπληροφόρηση μπορεί να διαδοθεί με ταχύτητα, η ανάγκη για έγκυρη, επώνυμη και τεκμηριωμένη τοπική δημοσιογραφία παραμένει κρίσιμη.
Ο ΣΗΠΕ υπογραμμίζει χαρακτηριστικά ότι η περιφερειακή ενημέρωση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως «διακοσμητικό στοιχείο», αλλά ως δημοκρατικός θεσμός. Για τον ίδιο τον Σύνδεσμο, η σημερινή κατανομή δεν συνιστά ουσιαστική ενίσχυση και απαιτείται δίκαιη και βιώσιμη στήριξη των περιφερειακών εφημερίδων.
Για την ελληνική περιφέρεια, επομένως, η συζήτηση δεν είναι μόνο οικονομική. Είναι βαθιά θεσμική. Είναι συζήτηση για το αν οι τοπικές κοινωνίες θα συνεχίσουν να έχουν τη δική τους φωνή, τους δικούς τους δημοσιογράφους και τα δικά τους μέσα ενημέρωσης.
Και αυτό είναι ένα ζήτημα που αφορά πολύ περισσότερους από τον ίδιο τον κλάδο του Τύπου.