Π. Γκόγκας: Η κατακόρυφη αύξηση τιμών εν μέσω κρίσεων οφείλεται στην «κερδοσκοπία»

O καθηγητής Οικονομικών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Περικλής Γκόγκας μίλησε στο ράδιο Χρόνος 87.5fm και τον Διονύση Βοργιά,αναφερόμενος στα υπέρογκα αλλά νόμιμα κέρδη Ελλήνων εφοπλιστών από τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου, εξηγώντας πως οι κυρώσεις επηρέασαν την τιμή και όχι τις εξαγωγές. Μίλησε επίσης για την αύξηση κατά 74% των πολυεκατομμυριούχων την τελευταία πενταετία στην Ελλάδα, την εκτίναξη των ενοικίων και το αν η οικονομική κρίση έχει πράγματι τελειώσει, αποδίδοντας τέλος την αργή πτώση των τιμών καυσίμων στο μονοπώλιο διύλισης στην Ελλάδα.

Τα υπέρογκα έσοδα Ελλήνων εφοπλιστών

Όπως συμπλήρωσε ο κ. Γκόγκας από τη στιγμή που η Ελλάδα κατέχει ηγετικό ρόλο στη διακίνηση τέτοιου είδους αγαθών με το 15-20% του παγκόσμιου εμπορικού στόλου να είναι ελληνικό, ήταν «μοιραίο αποτέλεσμα», όπως χαρακτηριστικά δήλωσε, να έχουν οι εφοπλιστές «τη μερίδα του λέοντος» από τα έσοδα της διακίνησης πετρελαίου. Αναφορικά με τα οφέλη της χώρας σε ευρύτερο επίπεδο από τέτοιου είδους διαδικασίες, ο κ. Γκόγκας απάντησε πως κερδίζει μόνο από τις εταιρίες οι οποίες έχουν έδρα εντός Ελλάδας. Επιπλέον, συμπλήρωσε πως ωφελείται σε μικρό βαθμό και το προσωπικό που εργάζεται στις ναυτιλιακές εταιρίες, καθώς τα ελληνικά πληρώματα είναι πλέον αμιγώς ελληνικά, με τους Έλληνες εργαζόμενους να αποτελούν περίπου το 10% και να περιορίζονται στον καπετάνιο, στον β’ μηχανικό κλπ. «Έχει θετικά οφέλη αλλά για πάρα πολύ λίγους», συμπλήρωσε.

Κατακόρυφη αύξηση των πολυεκατομμυριούχων την τελευταία πενταετία

Σε άλλο σημείο του λόγου του, αναφέρθηκε και στο πρόσφατα δημοσιευμένο ρεπορτάζ της εφημερίδας «Η Καθημερινή», σύμφωνα με το οποίο ο αριθμός των πολυεκατομμυριούχων (των κατόχων δηλαδή περιουσίας αξίας 30 εκατομμυρίων ευρώ και άνω) έχει αυξηθεί κατακόρυφα κατά 74% σε μια πενταετία. Ο καθηγητής απάντησε πως αποτελεί φυσική τάση των οικονομιών να αναπτύσσονται εφόσον τις αφήσουμε να λειτουργούν μόνες τους, αποτέλεσμα που επιφέρει η αύξηση του πληθυσμού, οι επενδύσεις και το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ). Το πρόβλημα, σύμφωνα με τον καθηγητή, είναι «ότι δεν αυξάνεται ισομερώς για όλα τα στρώματα της ελληνικής κοινωνίας», με αποτέλεσμα να υπάρχουν «δύο ταχύτητες»: από τη μία η κατακόρυφη αύξηση του κόστους ζωής και από την άλλη η αύξηση των πολυεκατομμυριούχων.

Σε συζήτηση για τις άμεσες επενδύσεις, ως απάντηση στο παράδειγμα σχετικά με το αν θεωρείται άμεση ξένη επένδυση η περίπτωση της αγοράς ενός ακινήτου από έναν Κινέζο σε πλειστηριασμό και η διάθεσή του έπειτα ως ενοικιαζόμενου σπιτιού στο Μοναστηράκι σε τουρίστες, απάντησε πως πράγματι «εθνικολογιστικά» αποτελεί άμεση ξένη επένδυση, αλλά δεν σημαίνει πως είναι μια «παραγωγική επένδυση». Συμπλήρωσε χαρακτηριστικά πως το εκάστοτε διαμέρισμα «είτε ανήκει σε εμένα είτε σε Κινέζο δεν κάνει καμιά διαφορά», εξηγώντας πως παραγωγική επένδυση αποτελεί η ίδρυση ενός εργοστασίου από κάποιον ξένο στη χώρα ή η σύσταση νέων εταιριών.

Τα κρατικά δάνεια από μόνα τους δεν αρκούν

Αναφορικά με την εκτόξευση στις τιμές των ενοικίων και τις ενδεχόμενες λύσεις στο στεγαστικό ζήτημα εξήγησε πως δεν υπάρχει «ένα μαγικό μέτρο» που συμβάλλει στον περιορισμό των τιμών, αλλά είναι «ο συνδυασμός μέτρων» που μπορεί να έχει ουσιαστικό αποτέλεσμα. Τόνισε, ακόμη, πως δάνεια τύπου «Σπίτι μου ΙΙ» δεν είναι από μόνα τους αρκετά και το μόνο που κάνουν είναι να αυξάνουν ακόμη περισσότερο τις τιμές. Αυτό συμβαίνει διότι «τονώνεται η ζήτηση, ενώ έχουμε περιορισμένη προσφορά, με αποτέλεσμα να αυξάνονται περισσότερο οι τιμές».

«Αυτό έπρεπε να γίνει συνδυαστικά με κίνητρα για να δημιουργηθούν περισσότερα διαμερίσματα […] ώστε να πέσουν οι τιμές», σύμφωνα με τον καθηγητή.

Τελικά πότε τελείωσε η κρίση;

Ο Περικλής Γκόγκας αναφέρθηκε και στην περίπτωση της οικονομικής κρίσης στη χώρα μας και το πότε πραγματικά τελείωσε, λέγοντας πως υπάρχουν διάφοροι ορισμοί για να προσδιοριστεί η λήξη μιας κρίσης. Για παράδειγμα «αν πούμε ότι θα πρέπει να φτάσουμε στο εισόδημα που είχαμε το 2010, τότε δεν τελείωσε ακόμα», σύμφωνα με τον καθηγητή, «και δεν βλέπω να τελειώνει για την επόμενη δεκαετία», όπως συμπλήρωσε χαρακτηριστικά. Πιο αναλυτικά, ο κ. Γκόγκας εξήγησε πως οι οικονομολόγοι ορίζουν το τέλος της οικονομικής κρίσης με την πτώση του ΑΕΠ. Αυτό άλλωστε συνέβη το 2016-2017, γι’ αυτό και ορίστηκε ως η περίοδος «λήξης» της κρίσης στη χώρα.

Το μονοπώλιο διύλισης στην Ελλάδα ως απάντηση στην αργή πτώση τιμών

Επιπλέον, ως απάντηση σχετικά με το που οφείλεται το γεγονός ότι οι τιμές ανεβαίνουν κατακόρυφα σε περιπτώσεις διεθνών κρίσεων αλλά κατεβαίνουν με αργούς ρυθμούς, ο καθηγητής δήλωσε ότι οφείλεται καθαρά στην «κερδοσκοπία». Εξήγησε πως «η δικαιολογία που υπάρχει τώρα είναι ότι τα καύσιμα που καταναλώνουμε και παραμένουν ακριβά ενώ έχουν πέσει κατά 40% οι διεθνείς τιμές του Μπρεντ, είναι ότι είναι τα αποθέματα που είχαν επεξεργαστεί τα διυλιστήρια και τα είχαν αγοράσει ακριβά». Βέβαια, στην αντίθετη περίπτωση, σύμφωνα με τον καθηγητή, «όταν είχαμε τα φθηνά αποθέματα […] κατευθείαν οι τιμές αυξήθηκαν».

Το γεγονός αυτό, σύμφωνα με τον καθηγητή, οφείλεται στην ύπαρξη πλέον ενός μόνο διυλιστηρίου, ενώ παλαιότερα υπήρχε ένα ιδιωτικό και ένα κρατικό. «Ο μεν έχει αγοράσει μετοχές του δεν, επομένως ουσιαστικά έχουμε ένα διυλιστήριο» όπως ανέφερε. Ακριβώς, γιατί υπάρχει ένα μονοπώλιο στην Ελλάδα, σύμφωνα με την οικονομική θεωρία αυτό «δρα προς όφελος του μονοπωλίου, αυξάνοντας τις τιμές, περιορίζοντας τις ποσότητες ώστε να μπορέσει να μεγιστοποιήσει τα κέρδη του».

Καταληκτικά, το γεγονός ότι τα ελληνικά διυλιστήρια πωλούν βενζίνη στη Βουλγαρία αλλά αγοράζεται από εκεί πολύ φθηνότερα από ότι στην Ελλάδα το αποδίδει στο ότι «η Βουλγαρία προφανώς δεν προμηθεύεται μόνο από την Ελλάδα», επομένως τα ελληνικά διυλιστήρια αναγκάζονται τα γίνουν περισσότερο ανταγωνιστικά. Αποτελεί δηλαδή, «θέμα οργάνωσης της αγοράς», σύμφωνα με τον καθηγητή. «Πολλές επιχειρήσεις να παράγουν το ίδιο προϊόν ώστε να αυξάνονται οι ποσότητες και να πέφτουν οι τιμές, που είναι το ιδανικό», τόνισε καταληκτικά.
xronos.gr