Ουρές οχημάτων, ταλαιπωρία και αγανάκτηση συνθέτουν την εικόνα στα χερσαία σύνορα της Ελλάδας τον τελευταίο μήνα, λόγω του νέου ψηφιακού συστήματος που τέθηκε σε εφαρμογή στην ΕΕ
Σοβαρά προβλήματα, απίστευτη ταλαιπωρία και εικόνες που δεν αντιστοιχούν σε ευρωπαϊκό κράτος καταγράφονται εδώ και περίπου έναν μήνα στα χερσαία σύνορα της Ελλάδας και κυρίως σε Κιλκίς και Έβρο, λόγω του νέου, ψηφιακού συστήματος ελέγχων που έχει θεσπίσει η ΕΕ με τη βιομετρική καταγραφή ταξιδιωτών τρίτων χωρών που έρχονται ή φεύγουν από ευρωπαϊκά κράτη.
Τι είναι το νέο ευρωπαϊκό σύστημα και πώς λειτουργεί
Το νέο σύστημα Εισόδου-Εξόδου (Entry/Exit System – EES) προβλέπει την ηλεκτρονική καταγραφή των πολιτών τρίτων χωρών που επισκέπτονται ευρωπαϊκά κράτη για βραχεία διαμονή έως και 90 ημερών. Η οδηγία της ΕΕ τέθηκε σταδιακά σε λειτουργία τον Οκτώβριο του 2025 και εφαρμόζεται πλήρως σε 29 ευρωπαϊκά κράτη από τις 10 Απριλίου 2026. Στόχος είναι η κατάργηση των χειροκίνητων σφραγίδων στα διαβατήρια που προκαλούσαν σημαντικές καθυστερήσεις στα τελωνεία, ο γρηγορότερος και ασφαλέστερος έλεγχος των ταξιδιωτών, η αποτροπή της παράνομης μετανάστευσης και η ενίσχυση της ασφάλειας στη ζώνη Σένγκεν.
Σύμφωνα με την ΕΕ, κατά την έξοδο των ταξιδιωτών ή σε περίπτωση που επισκεφθούν εκ νέου ευρωπαϊκό κράτος, γίνεται επανέλεγχος των στοιχείων, με τους συνοριοφύλακες να επανεξετάζουν κυρίως τα δακτυλικά αποτυπώματα και τη φωτογραφία, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η καταγραφή ενδέχεται να πραγματοποιηθεί από την αρχή. Παράλληλα, παρέχεται η δυνατότητα προεγγραφής στο σύστημα μέσω εφαρμογής, στην οποία οι ταξιδιώτες καλούνται εντός 72 ωρών από την είσοδο ή την έξοδό τους να συμπληρώσουν τα στοιχεία τους, προκειμένου να γίνει πιο γρήγορα ο έλεγχος στα σύνορα. Το πρόβλημα βέβαια εδώ είναι πως οι μόνες χώρες που υποστηρίζουν προς το παρόν την εφαρμογή είναι η Σουηδία και μερικώς η Πορτογαλία!
Ήδη από τις πρώτες ημέρες εφαρμογής του νέου συστήματος, στα χερσαία σύνορα της Ελλάδας και ιδίως στους συνοριακούς σταθμούς Ευζώνων και Δοϊράνης Κιλκίς αλλά και Κήπων και Καστανιών Έβρου φάνηκαν οι αδυναμίες των απαρχαιωμένων υποδομών και η έλλειψη οργάνωσης. Σειρές και ουρές οχημάτων σχηματίστηκαν στους Ευζώνους, όπως φαίνεται στα βίντεο της Voria.gr, με τους οδηγούς να αγανακτούν περιμένοντας για πάνω από μία ώρα τους συνοριοφύλακες να εγγράψουν τους επισκέπτες τρίτων χωρών στο EES, χωρίς να υπάρχει καμία πρόβλεψη διέλευσης των Ευρωπαίων πολιτών από άλλη λωρίδα.
Αλλά και οι υπήκοοι από τρίτες χώρες, όπως αποτυπώνεται σε φωτογραφίες που δημοσίευσε η Ένωση Αστυνομικών Κιλκίς, κλήθηκαν να περιμένουν για ώρα στο οδόστρωμα έξω από τα γκισέ της ΕΛΑΣ για να καταγραφούν, με τη διαδικασία μάλιστα να πραγματοποιείται υπό απαράδεκτες συνθήκες. Ενδεικτικές είναι οι φωτογραφίες ενός πολίτη που κρατά ψηλά στα χέρια του το παιδί του για να τραβηχτεί η απαιτούμενη φωτογραφία κι ενός άλλου που υψώνει το… μπουφάν του πίσω από μία γυναίκα για να μην αντανακλά ο ήλιος στον φωτογραφικό φακό.
«Το σύστημα αυτό δημιουργεί πολύ περισσότερα προβλήματα από αυτά που έρχεται να επιλύσει, γιατί δεν υπάρχουν καταρχήν υποδομές» τονίζει ο κ. Καργιοτούδης στη Voria.gr, καταγγέλλοντας πως η επικείμενη εφαρμογή του συστήματος ήταν γνωστή εδώ και χρόνια, εντούτοις δεν υπήρξε καμία αναβάθμιση. Ο ίδιος εξηγεί πως στους Ευζώνους δεν έχει γίνει η απαραίτητη χωροταξική ανάπλαση, ενώ αναφέρει και σημαντικές καθυστερήσεις στο σύστημα λόγω απαρχαιωμένου δικτύου και απουσία οπτικών ινών.«Είμαστε ακόμα σε εποχή χαλκού, στο VDSL» επισημαίνει, λέγοντας πως αυτό έχει ως αποτέλεσμα να σχηματίζονται τεράστιες ουρές οχημάτων και αναμονή έως και τριών ωρών, ειδικά σε αργίες και Σαββατοκύριακα, τόσο στην είσοδο όσο και στην έξοδο όπου γίνεται ο επανέλεγχος των στοιχείων. «Δεν είναι όλες οι ημέρες το ίδιο, αλλά αυτό που βλέπουμε τώρα είναι ένα δείγμα γραφής για αυτό που θα γίνει το καλοκαίρι» προειδοποιεί.
Εν μέσω αυτής της τραγικής κατάστασης, σε περιπτώσεις μεγάλων καθυστερήσεων, προβλέπεται πλέον η αναστολή της βιομετρικής καταγραφής των υπηκόων τρίτων χωρών, οι οποίοι απλώς επιδεικνύουν το διαβατήριό τους κατά την παλιά πρακτική, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ορθότητα με την οποία τηρείται η ευρωπαϊκή οδηγία. Σύμφωνα με τον κ. Καργιοτούδη, η εντολή αναστολής έχει αγγίξει μέχρι και τις 24 ώρες κι αυτό χωρίς ακόμη να καταγραφεί η ροή των επισκεπτών που αναμένεται το καλοκαίρι.
Αντίστοιχη η εικόνα και στους Κήπους του Έβρου, όπου η αναμονή ήταν ούτως ή άλλως μαρτυρική για τους ταξιδιώτες, δεδομένου ότι οι λωρίδες εισόδου στη χώρα είναι δύο και, σύμφωνα με τους συνοριοφύλακες, μπορεί να γίνουν και τρεις αν… είναι μικρότερα σε διαστάσεις τα οχήματα. Όπως λέει στη Voria.gr ο γραμματέας Τύπου και Επικοινωνίας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συνοριακών Φυλάκων, Χρυσοβαλάντης Γιαλαμάς, η αναμονή στα σύνορα προς το τέλος του Απριλίου έφτασε μέχρι και τις 10 ώρες, χωρίς μάλιστα να υπάρχει ο όγκος των επισκεπτών που αναμένεται το καλοκαίρι. Ο ίδιος σημειώνει ότι έγιναν κάποιες προσλήψεις για το φετινό καλοκαίρι, ωστόσο αυτή τη στιγμή πρώτο και κύριο ζήτημα είναι ο υλικοτεχνικός εξοπλισμός, «ο οποίος πραγματικά είναι απαρχαιωμένος και στα δύο τελωνεία, των Κήπων και των Καστανιών». «Αν δείτε το τουρκικό τελωνείο, των Υψάλων, πραγματικά θα ντραπείτε» σχολιάζει.
Καμπανάκι για τον τουρισμό, αιτήματα για εξαίρεση χωρών από τους ελέγχους
Η κατάσταση στα σύνορα της Ελλάδας είναι ήδη γνωστή στις γειτονικές χώρες, με τα μέσα ενημέρωσης σε Σερβία και Βόρεια Μακεδονία να αναπαράγουν τις επίμαχες εικόνες. Τουριστικοί φορείς εκφράζουν ανησυχίες ενόψει της θερινής σεζόν, θορυβούμενοι πως οι συνθήκες συνωστισμού και ταλαιπωρίας ενδέχεται να λειτουργήσουν αποτρεπτικά στο να επιλεχθεί η Ελλάδα ως τουριστικός προορισμός.
«Τους τουρίστες πρέπει να τους διευκολύνεις, όχι να τους αποθαρρύνεις. Αν ο κόσμος ξέρει ότι θα ταλαιπωρηθεί θα στραφεί σε άλλους, ανερχόμενους κοντινούς προορισμούς όπως η Αλβανία και η Βουλγαρία» προειδοποιεί ο τουριστικός πράκτορας Θανάσης Νανάκος στη Voria.gr, επισημαίνοντας πως τα σύνορα ήταν ήδη βεβαρημένα τα προηγούμενα χρόνια λόγω του όγκου που κατέβαινε από τα Βαλκάνια. «Υπάρχουν τουρίστες, όπως οι Σέρβοι, που έρχονται με μεγάλα λεωφορεία που φτάνουν και τα 100 άτομα. Θέλει τουλάχιστον ένα πεντάλεπτο το κάθε άτομο για να περάσει τον έλεγχο με το νέο σύστημα. Με τα προβλήματα που υπάρχουν, η ουρά θα φτάσει μέχρι τα Σκόπια» σημειώνει ο κ. Νανάκος, τονίζοντας πως η συνθήκη αυτή θα επηρεάσει και τους τουρίστες από Κόσοβο και Βόρεια Μακεδονία. Και προσθέτει: «Αυτό που συμβαίνει και με τα χερσαία σύνορα θα είναι ένα ακόμη καθολικό χτύπημα στον τουρισμό της βόρειας Ελλάδας, μετά την κατάργηση της βάσης της Ryanair από το αεροδρόμιο Μακεδονία».
Ήδη η Σερβία, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει αποστείλει αίτημα στην Ελλάδα προκειμένου να ανασταλεί από 1η Ιουνίου η βιομετρική καταγραφή για τους Σέρβους υπηκόους. Βλέποντας το χάος μάλιστα του νέου συστήματος, οι Βρετανοί, που κινούνται κυρίως μέσω αεροδρομίων, αξίωσαν και πέτυχαν την εξαίρεσή τους από το νέο μέτρο για τη διευκόλυνση των Βρετανών ταξιδιωτών.
Συντονιστικό καλεί ο ΥΜΑΘ
Η ταλαιπωρία που υφίστανται οι ταξιδιώτες στα σύνορα έχει ήδη φτάσει σε κυβερνητικά κλιμάκια, με τον υφυπουργό Εσωτερικών, αρμόδιο για θέματα Μακεδονίας-Θράκης, Κώστα Γκιουλέκα να αναμένεται να συγκαλέσει συντονιστικό εντός των επόμενων ημερών προκειμένου να βρεθούν κάποιες πρώτες λύσεις και να εξομαλυνθεί η κατάσταση, ενόψει της θερινής τουριστικής σεζόν.
Σύμφωνα με πληροφορίες, καθώς τα έργα αναβάθμισης του συνοριακού σταθμού στους Ευζώνους και ανακατασκευής του σταθμού στους Κήπους δεν θα είναι έτοιμα την τρέχουσα τουριστική περίοδο, ως πρώτο μέτρο προκρίνεται ο διαχωρισμός των διερχόμενων οχημάτων, ούτως ώστε όσοι προέρχονται από χώρες της ΕΕ και της ζώνης Σένγκεν να περνούν από άλλες λωρίδες τα σύνορα σε σχέση με όσους προέρχονται από τρίτες χώρες. Επιπλέον μέτρα που θα ληφθούν για τη συνθήκη που δημιουργείται στα χερσαία σύνορα μένουν να φανούν μετά τη συνεδρίαση του συντονιστικού.
voria.gr