Το μέτρο αφορά μόνο φυσικά πρόσωπα, ενώ η εφαρμογή του αποκλειστικά για κατοικίες αφήνει εκτός τα επαγγελματικά ακίνητα, τα οικόπεδα και τους βιομηχανικούς χώρους
Παραμένει έντονο το ενδιαφέρον Τούρκων για ακίνητα και επιχειρήσεις στην Αλεξανδρούπολη: Ξενοδοχεία, εκτάσεις και κατοικίες στο επίκεντρο
Φουντώνουν οι συζητήσεις και στον Έβρο μετά τη φορολογική παρέμβαση της κυβέρνησης που ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ, σχετικά με την αγορά κατοικιών από πολίτες εκτός Ε.Ε., συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας.
Πιο συγκεκριμένα, αποφασίστηκε ότι από την 1η Ιουλίου 2027 ο φόρος μεταβίβασης για την αγορά κατοικίας από φυσικά πρόσωπα τρίτων χωρών αυξάνεται από το 3% στο 15%, μεταβάλλοντας αισθητά το κόστος εισόδου για ένα σημαντικό τμήμα των ξένων αγοραστών. Η εξαίρεση, ωστόσο, των νομικών προσώπων, όπως παρατηρούν οικονομικά sites, δημιουργεί ένα δυνητικό πεδίο παράκαμψης μέσω εταιρικών σχημάτων, κάτι που ήδη συμβαίνει στον Έβρο, ενώ η εφαρμογή του μέτρου αποκλειστικά στις κατοικίες αφήνει εκτός τα επαγγελματικά ακίνητα, τα οικόπεδα και τους βιομηχανικούς χώρους.
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, τα φυσικά πρόσωπα τρίτων χωρών, όπως οι Τούρκοι, δεν επιτρέπεται να αγοράσουν ελεύθερα ακίνητα στην παραμεθόριο, παρά μόνο μετά από έγκριση σχετικής επιτροπής. Όμως τα νομικά πρόσωπα εντός ΕΕ δεν έχουν πατρίδα. Έτσι, οι Τούρκοι υπήκοοι συστήνουν εταιρείες εντός της ΕΕ, και πραγματοποιούν νόμιμα αγορές ως μέτοχοί τους.
Η εικόνα στον Έβρο
Όπως είναι γνωστό, στην ενδοχώρα, αλλά κυρίως στην πρωτεύουσα του Έβρου, εδώ και 2-3 χρόνια, συζητείται έντονα το θέμα της αγοράς κατοικιών (είτε για διαμονή, είτε για εκμετάλλευση μέσω βραχυχρόνιας μίσθωσης) και επιχειρήσεων, κυρίως από Βούλγαρους και Τούρκους. Εκτός από τις υπερβολές που έχουν ακουστεί κατά καιρούς στον δημόσιο διάλογο, υπάρχουν και οι πιο ψύχραιμες και ρεαλιστικές φωνές που διαπιστώνουν πως, όντως, αν και δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία, προκύπτει μία τάση αγοράς κατοικιών και επιχειρήσεων από ξένους, με τον εντονότερο προβληματισμό να αφορά υπηκόους Τουρκίας που, μέσα από διάφορα «παραθυράκια», ξεπερνούν τη νομοθεσία περί αγορών στην παραμεθόριο και προβαίνουν σε νόμιμες, πάντως, αγορές.
Όπως αναφέρουν πηγές της τουριστικής και μεσιτικής αγοράς στη ΓΝΩΜΗ, τους τελευταίους μόνο μήνες, έχουν πουληθεί αρκετά διαμερίσματα και επιχειρήσεις σε Βούλγαρους και Τούρκους. Εταιρεία τουρκικών συμφερόντων λέγεται ότι βρίσκεται πίσω από την ανέγερση νέας οικοδομής στο κέντρο, ενώ σε Τούρκους έχει πουληθεί παλιό ξενοδοχείο, το οποίο ανακαινίστηκε και λειτουργεί εδώ και λίγους μήνες, όπως και μία παραθαλάσσια έκταση στην περιοχή της Μάκρης, στην οποία θα αναγερθεί ξενοδοχείο.
«Δεν μπορούμε να ποσοτικοποιήσουμε το μέγεθος του ενδιαφέροντος των Τούρκων ν’ αγοράσουν ακίνητα στην περιοχή μας, αφού δεν έχουμε πλήρη στοιχεία, ωστόσο, βλέπουμε να υπάρχει μία πολύ μεγάλη επιθυμία, έντονη και επιτακτική, από Τούρκους ν’ αποκτήσουν τίτλους ιδιοκτησίας στην Αλεξανδρούπολη. Επίσης, έχουν γίνει και κάποιες πωλήσεις και αυτό προκαλεί ανησυχία, διότι η περιοχή μας είναι πολύ ευαίσθητη. Γι’ αυτό υπάρχει και ο νόμος για πώληση ακινήτων σε υπηκόους τρίτων χωρών. Πρέπει να το δει προσεκτικά αυτό η Πολιτεία, διότι εδώ είναι σύνορα», είχε δηλώσει πριν λίγο καιρό στο Έθνος ο πρόεδρος των Ξενοδόχων Θράκης Απόστολος Παλακίδης.
Είναι γεγονός ότι, όσο δεν υπάρχουν επίσημα, συγκεκριμένα στοιχεία για αγορές είτε κατοικιών είτε επιχειρήσεων, οικοπέδων κτλ με νόμιμο ή «νομιμοφανή» τρόπο, ο καθένας μπορεί να παρουσιάζει την κατάσταση με όποιον τρόπο θέλει. Είτε εκούσια ή ακούσια να υποτιμά την υπαρκτή αυτή τάση, είτε να τη μεγεθύνει δυσανάλογα, προκαλώντας εντυπώσεις που ενδέχεται να απέχουν σημαντικά από την πραγματικότητα. Το σίγουρο είναι ότι η ανακοίνωση του συγκεκριμένου μέτρου από τη ΔΕΘ δεν αντιμετωπίζει το όποιο πρόβλημα υπάρχει στον Έβρο.
Αντιδράσεις από την αγορά
Αντίθετοι με τη νέα φορολογική παρέμβαση εμφανίζονται στο Fortune Greece ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων (ΠΟΣΜΑΣ), Λευτέρης Ποταμιάνος και ο οικονομολόγος και εκτιμητής ακινήτων, επίτιμος πρόεδρος του Συλλόγου Κτηματομεσιτών Αττικής, Ιωάννης Ρεβύθης. Αμφότεροι χαρακτηρίζουν το μέτρο άστοχο, απορρίπτουν τη σύνδεση της στεγαστικής κρίσης με την παρουσία ξένων αγοραστών και προειδοποιούν ότι, χωρίς ουσιαστική αύξηση της προσφοράς, ο νέος φόρος είναι πιθανότερο να περιορίσει τις συναλλαγές παρά να καταστήσει προσιτότερη την κατοικία για τα ελληνικά νοικοκυριά.
Η εξαίρεση των νομικών προσώπων δημιουργεί, την ίδια στιγμή, ένα πιθανό πεδίο παράκαμψης. Ένας επενδυτής από τρίτη χώρα θα μπορούσε να συστήσει εταιρικό σχήμα, μέσω του οποίου θα πραγματοποιούσε την αγορά με τον υφιστάμενο συντελεστή. Η δυνατότητα αυτή θα εξαρτηθεί, βεβαίως, από την τελική μορφή της νομοθετικής ρύθμισης και από το εάν θα προβλεφθεί ειδική ρήτρα για τον τελικό δικαιούχο της εταιρείας.
Ανοιχτό παραμένει και το ζήτημα των επενδύσεων των 250.000 ευρώ στο πλαίσιο της Golden Visa, οι οποίες αφορούν τη μετατροπή επαγγελματικών ή βιομηχανικών χώρων σε κατοικίες, καθώς και την αποκατάσταση διατηρητέων κτιρίων. Δεδομένου ότι ο νέος συντελεστής θα εφαρμόζεται αποκλειστικά στις κατοικίες, η αγορά αναμένει να αποσαφηνιστεί ποια χρήση θα λαμβάνεται υπόψη για τη φορολόγηση: η αρχική χρήση του ακινήτου πριν από τη μετατροπή ή η χρήση του ως κατοικίας κατά τη μεταβίβαση.
Η ζήτηση έχει ήδη μετακινηθεί
Την εκτίμηση ότι το μέτρο στοχεύει σε ένα τμήμα της αγοράς από το οποίο οι ξένοι επενδυτές έχουν ήδη σε μεγάλο βαθμό απομακρυνθεί διατυπώνει ο Λ. Ποταμιάνος. Κατά τον ίδιο, πρόκειται για μια παρέμβαση χωρίς επαρκή στόχευση, η οποία κινδυνεύει να δημιουργήσει προβλήματα σε επιμέρους αγορές χωρίς να περιορίσει τις πιέσεις που δέχονται τα ελληνικά νοικοκυριά. Όπως εξηγεί, μετά την αύξηση των ορίων της Golden Visa, οι αγοραστές δεν κατευθύνονται πλέον με την ίδια ένταση στις κατοικίες επιφάνειας 30 έως 120 τ.μ. στα μεγάλα αστικά κέντρα, δηλαδή στην κατηγορία ακινήτων που αναζητούν κυρίως οι εγχώριοι αγοραστές.
Πολύ μεγάλο είναι το ενδιαφέρον Τούρκων να αγοράσουν ακίνητα και επιχειρήσεις στην ευρύτερη περιοχή της Αλεξανδρούπολης, γεγονός που ξεκίνησε το 2022, μετά την πανδημία του κορονοϊού και από τότε αποκτάει ολοένα και μεγαλύτερες αυξητικές τάσεις. Αμέσως μετά την πολύ σημαντική αύξηση των τουριστικών ροών από την Τουρκία προς την Αλεξανδρούπολη άρχισε και το ενδιαφέρον για απόκτηση ακινήτων από υπηκόους της γειτονικής χώρας.
Έχουν γίνει αγοραπωλησίες ακινήτων και επιχειρήσεων προς Τούρκους και μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται και κάποια ακίνητα μεγάλης αξίας και οικονομικών δυνατοτήτων. Ωστόσο, τουλάχιστον μέχρι στιγμής ο αριθμός των αγοραπωλησιών είναι πολύ μικρός σε σύγκριση με το ενδιαφέρον. Αυτό με βάση τα επίσημα στοιχεία, αφού κανένας δεν είναι σε θέση να γνωρίζει, αν πίσω από μεταβιβάσεις προς μη Έλληνες Ευρωπαίους πολίτες βρίσκονται Τούρκοι.
Αγορές στη βόρεια Ελλάδα
Όπως αναφέρει το dnews.gr, οι Βούλγαροι υπολογίζεται ότι έχουν αποκτήσει πάνω από 3.500 κατοικίες στη Βόρεια Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, με επίκεντρο Χαλκιδική, Καβάλα, Θεσσαλονίκη, Θάσο και Αλεξανδρούπολη ενώ ξεπερνούν τα 127 εκατ. ευρώ οι επενδύσεις Βούλγαρων στη βόρεια Ελλάδα την τελευταία πενταετία. Δεν είναι όμως μόνο οι Βούλγαροι, στην έρευνα του Συλλόγου Μεσιτών Χαλκιδικής για το 2024 οι Βορειομακεδόνες ήταν η πρώτη ξένη εθνικότητα μεταξύ των αγοραστών, έχουμε πάνω από 1.800 αγοραπωλησίες (από δείγμα 41 μεσιτικών γραφείων) εκ των οποίων οι 1.237 αφορούσαν κατοικίες.
Σύμφωνα με την έρευνα διεθνούς εταιρείας μεσιτικών γραφείων (RE/MAX) για το 2025, οι Τούρκοι ήταν 3η σημαντικότερη εθνικότητα μεταξύ των ξένων αγοραστών, μετά τους Ισραηλινούς και τους Βούλγαρους. Στη Θεσσαλονίκη οι κατοικίες αποτελούσαν 87,4% των συνολικών πωλήσεων του δείγματος της RE/MAX το 2025. Ξεχωριστή αναφορά χρήζουν οι τουρκικές επενδύσεις στη Θράκη: Τυπικά αναφέρεται η αγορά 25 ακινήτων από 9 εταιρείες που είχαν Τούρκους μετόχους. Αντίστοιχα, για αγορά Golden Visa, έχουν καταγραφεί 20 αιτήσεις Τούρκων υπηκόων στον Έβρο κατά την περίοδο 2021–2025.
Κική Ηπειρώτου