Ένα πακέτο παρεμβάσεων ύψους 2,2 δισ. ευρώ για τον επόμενο χρόνο, αλλά και έναν οδικό χάρτη έως το 2030, με 7 στόχους, παρουσίασε από το Βελλίδειο ο Κυριάκος Μητσοτάκης, επιχειρώντας να δώσει σαφές οικονομικό και πολιτικό στίγμα για την επόμενη περίοδο.
Στον πυρήνα των εξαγγελιών, εν όψει και εκλογών, βρίσκονται φορολογικές ελαφρύνσεις, αυξήσεις εισοδημάτων, παρεμβάσεις για την οικογένεια και τους συνταξιούχους, μέτρα για τους ελεύθερους επαγγελματίες, τους αγρότες και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αλλά και ένα νέο πλέγμα παρεμβάσεων για τη στέγαση και το ενεργειακό κόστος.
Στοχευμένες φορολογικές ελαφρύνσεις για ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις
Με αναφορά, ειδικότερα, σε κρίσιμα πολιτικά κοινά, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στους ελεύθερους επαγγελματίες, σε μια κατηγορία που τα προηγούμενα χρόνια βρέθηκε στο επίκεντρο της φορολογικής πολιτικής με τάσεις πλήρους “ενοχοποίησης”.
Παράλληλα, η προκαταβολή φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες μειώνεται στο 50%, από 55% σήμερα, με την αλλαγή να αφορά το φορολογικό έτος 2027.
Για τις επιχειρήσεις προβλέπεται σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου κατά 5% κάθε χρόνο, από το φορολογικό έτος 2028, έως ότου αυτή διαμορφωθεί στο 50%, από 80% σήμερα. Ποσοστά και πάλι διόλου ευκαταφρόνητα.
Σημαντική είναι και η μεταφορά 1,5 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα για τη χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων, κάτι που εδώ και καιρό είναι ανακοινωμένο. Από το ποσό αυτό, 1,1 δισ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε δανειοδοτικά εργαλεία και 400 εκατ. ευρώ σε εγγυοδοτικά.
Στην Περιφέρεια καταργείται το τέλος επιτηδεύματος από το φορολογικό έτος 2026, ενώ στην Αττική προβλέπεται μείωση κατά 50% το 2028 και πλήρης κατάργηση το 2029. Έτσι, για παράδειγμα, επιχείρηση λιανεμπορίου στη Θεσσαλονίκη που κατέβαλλε 1.600 ευρώ θα οδηγηθεί σε μηδενική επιβάρυνση από το 2027. Ωστόσο για την Αττική, όπου και ο μισός πληθυσμός η αναμονή εκτείνεται σε βάθος διετίας.
Παράλληλα, οι αποσβέσεις για επενδύσεις ανανέωσης εξοπλισμού επιταχύνονται, από τα δέκα στα έξι χρόνια.
Στον αντίποδα, αυξάνεται η φορολόγηση των εισοδημάτων μελών διοικητικών συμβουλίων και ανώτατων στελεχών που ξεπερνούν τις 60.000 ευρώ, από 5% σε 15%.
Οι συνταξιούχοι στο επίκεντρο
Μόνιμη ετήσια ενίσχυση ύψους 400 ευρώ, καθαρά, παράλληλα, θα καταβάλλεται από τον Νοέμβριο του 2026 στους συνταξιούχους, με τη διεύρυνση της περιμέτρου να αφορά όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών.
Το ποσό αυξάνεται κατά 100 ευρώ σε σχέση με την προηγούμενη ενίσχυση και θα καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο. Μένει να φανεί βέβαια το ποια θα είναι η “περίμετρος” αναφοράς.
Παράλληλα, στα τέλη Δεκεμβρίου του 2026 θα καταβληθούν αυξημένες συντάξεις Ιανουαρίου, με βάση την εξέλιξη του πληθωρισμού και του ΑΕΠ, χωρίς συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς.
Από τον κατώτατο μισθό στα 1.000 ευρώ
Για τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα, ο κυβερνητικός στόχος είναι ο κατώτατος μισθός να φθάσει τα 1.000 ευρώ μέχρι τον Ιανουάριο του 2028, με τις τριετίες να τον ανεβάζουν έως τα 1.300 ευρώ.
Από την 1η Απριλίου 2027 προβλέπεται παράλληλα νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών των εργαζομένων κατά 0,5 μονάδα, κάτι που “καίει” την αγορά που περίμενε μια πιο γενναία μείωση.
Πάντως, με βάση τα κυβερνητικά παραδείγματα, νέος εργαζόμενος με τον βασικό μισθό θα έχει όφελος 414 ευρώ το 2027 και 1.040 ευρώ το 2028. Εργαζόμενος με τρεις τριετίες, που σήμερα λαμβάνει 959 ευρώ καθαρά, θα φτάσει στα 1.055 ευρώ το 2028.
Στο Δημόσιο, από τον Απρίλιο του 2027 η αύξηση του κατώτατου μισθού θα συμπαρασύρει οριζόντια τις αποδοχές, ενώ από τον Δεκέμβριο του 2027 θεσπίζεται μόνιμο επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά.
Για έναν δημόσιο υπάλληλο 40 ετών, με δύο παιδιά και καθαρές αποδοχές 1.447 ευρώ, το κυβερνητικό παράδειγμα προβλέπει αύξηση 562 ευρώ καθαρά το 2027 και επιπλέον 402 ευρώ το 2028, δηλαδή συνολικό όφελος 964 ευρώ.
Μηδενικός φόρος έως τις 20.000 ευρώ για τους επαγγελματίες αγρότες
Σημαντική φορολογική ανάσα προβλέπεται και για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες.
Από το φορολογικό έτος 2026 μηδενίζεται ο συντελεστής φόρου εισοδήματος για εισόδημα έως 20.000 ευρώ. Σύμφωνα με την κυβερνητική παρουσίαση, το ελάχιστο αφορολόγητο αυξάνεται κατά 13.571 ευρώ και φτάνει στα 22.204 ευρώ.
Έτσι, αγρότης με έσοδα 20.000 ευρώ, που πλήρωνε φόρο 1.183 ευρώ, πλέον δεν θα καταβάλλει φόρο. Για εισόδημα 30.000 ευρώ, η επιβάρυνση περιορίζεται από τα 5.083 στα 2.183 ευρώ.
Το δημογραφικό περνά στο φορολογικό πεδίο
Με ένα νέο εργαλείο επιχειρεί η κυβέρνηση να παρέμβει και στο δημογραφικό.
Δημιουργείται ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά», ένας ειδικός επενδυτικός λογαριασμός για νεογέννητα έως δύο ετών. Το κράτος θα καταθέτει ποσό αντίστοιχο με αυτό που καταθέτουν οι γονείς, έως 1.200 ευρώ τον χρόνο, με το σχετικό όριο να αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία.
Για τις οικογένειες με τρία παιδιά προβλέπεται, από το φορολογικό έτος 2027, μηδενικός φόρος εισοδήματος έως τα 20.000 ευρώ. Το αφορολόγητο αυξάνεται κατά 11.000 ευρώ, στα 25.364 ευρώ.
Παράλληλα, αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ το επίδομα γέννησης για κάθε επιπλέον παιδί στις πολύτεκνες οικογένειες. Η ρύθμιση αφορά γεννήσεις από τον Ιανουάριο του 2026. Έτσι, για το τέταρτο παιδί το επίδομα αυξάνεται από 3.500 σε 4.500 ευρώ και για το πέμπτο από 3.500 σε 5.500 ευρώ.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 τιμαριθμοποιούνται και τα αναπηρικά επιδόματα, με την παρέμβαση να αφορά περίπου 218.000 πολίτες και να αντιστοιχεί, κατά μέσο όρο, σε ετήσιο όφελος 220 ευρώ.
Στέγη: «Σπίτι μου ΙΙΙ» και διεύρυνση της κατάργησης του ΕΝΦΙΑ
Στο μέτωπο της κατοικίας, η κυβέρνηση ανακοίνωσε το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ», ύψους 2 δισ. ευρώ, μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.
Παράλληλα, αυξάνεται ο φόρος μεταβίβασης από 3% σε 15% για αγορά κατοικίας από πολίτες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στον ΕΝΦΙΑ διευρύνεται από το 2027 η απαλλαγή για μικρούς οικισμούς. Το όριο αυξάνεται από τους 1.500 στους 2.000 κατοίκους, ενώ στη Δυτική Μακεδονία αυξάνεται από τους 1.700 στους 2.200 κατοίκους.
Στο ενεργειακό πεδίο ο στόχος είναι η σταδιακή μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30% την περίοδο 2027-2029, με την εξειδίκευση των παρεμβάσεων να αναμένεται από το υπουργείο Ενέργειας.
Από τον Ιανουάριο του 2027 μειώνονται κατά 50% οι χρεώσεις ΥΚΩ στους οικιακούς λογαριασμούς, από 6,9 ευρώ/MWh σε 3,45 ευρώ/MWh.
Οι έξι στόχοι έως το 2030
Πέρα από τα μέτρα άμεσης οικονομικής ανακούφισης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε μια σειρά από ποσοτικούς στόχους για το 2030.
Η ανεργία θα πρέπει να έχει υποχωρήσει κάτω από το 6%, ενώ η οικονομία να αναπτύσσεται με ρυθμό άνω του 2% ετησίως και διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Ο μέσος μισθός θα πρέπει να ξεπεράσει τα 1.800 ευρώ, ενώ ο κατώτατος να έχει φτάσει στα 1.000 ευρώ από το 2028. Ο πρωθυπουργός έθεσε μάλιστα ως πολιτικό ορόσημο ότι σε 18 μήνες δεν θα υπάρχει τριψήφιος μισθός για πλήρη απασχόληση στη χώρα.
Οι επενδύσεις, από τα 46 δισ. ευρώ, θα πρέπει να ξεπεράσουν τα 65 δισ., αντιστοιχώντας στο 20% του ΑΕΠ και περιορίζοντας το διαχρονικό επενδυτικό χάσμα με την Ευρώπη.
Την ίδια ώρα, το δημόσιο χρέος θα πρέπει να υποχωρήσει κάτω από το 120% του ΑΕΠ το 2029 και κάτω από το 110% το 2030, ενώ στόχος είναι το ελληνικό αξιόχρεο να φτάσει στην ανώτερη ενδιάμεση βαθμίδα «Α».
Η τελευταία εξέλιξη, σύμφωνα με την κυβερνητική επιχειρηματολογία, θα μπορούσε να μεταφραστεί σε ευνοϊκότερο δανεισμό για το κράτος, τις επιχειρήσεις και τους πολίτες, αλλά και σε μεγαλύτερη δημοσιονομική ευχέρεια.
Η επιλογή να δοθεί αναλυτικό χρονοδιάγραμμα εφαρμογής δεν είναι τυχαία. Η κυβέρνηση επιδιώκει να μετατρέψει τις εξαγγελίες από ένα σύνολο μέτρων σε μια σειρά συγκεκριμένων ημερομηνιών, με άμεσο αντίκτυπο στο διαθέσιμο εισόδημα.
Το πρώτο ορόσημο είναι η 25η Σεπτεμβρίου 2026, όταν προβλέπεται η καταβολή διπλού ενοικίου σε γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς, αναδρομικά για το φορολογικό έτος 2024.
Την 1η Νοεμβρίου 2026 ξεκινά η επιστροφή ΕΦΚ στους αγρότες στην αντλία με νέο σύστημα.
Στις 30 Νοεμβρίου 2026 καταβάλλεται η επιστροφή ενοικίου, καθώς και το διπλό ενοίκιο για γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς για το φορολογικό έτος 2025. Την ίδια ημερομηνία καταβάλλεται και η ενίσχυση των 400 ευρώ σε συνταξιούχους άνω των 65 ετών, ΑμεΑ και ανασφάλιστους υπερήλικες.
Στα τέλη Δεκεμβρίου 2026 έρχονται οι αυξημένες συντάξεις Ιανουαρίου, χωρίς συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 ενεργοποιούνται ο μηδενικός φόρος για τους τρίτεκνους έως τα 20.000 ευρώ, η τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων και η μείωση κατά 50% των χρεώσεων ΥΚΩ.
Τον ίδιο μήνα ξεκινούν ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά» και το «Σπίτι μου ΙΙΙ».
Την 1η Απριλίου 2027 αυξάνεται ο κατώτατος μισθός και μαζί του οι αποδοχές στο Δημόσιο, οι τριετίες και τα επιδόματα, ενώ μειώνονται κατά 0,5 μονάδα οι ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα.
Ακολουθεί, από τα μέσα Μαρτίου έως τα μέσα Ιουλίου, η περίοδος των φορολογικών δηλώσεων, κατά την οποία ενεργοποιούνται μειώσεις φόρων συνολικού ύψους 884 εκατ. ευρώ.
Στις 30 Νοεμβρίου 2027 επαναλαμβάνεται η επιστροφή ενοικίου και η διπλή επιστροφή για γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς, ενώ καταβάλλεται εκ νέου η ενίσχυση των 400 ευρώ στους δικαιούχους.
Στα τέλη Δεκεμβρίου 2027 έρχονται οι αυξημένες συντάξεις Ιανουαρίου και, τον ίδιο μήνα, πραγματοποιείται για πρώτη φορά η καταβολή του μόνιμου επιδόματος Χριστουγέννων των 500 ευρώ μικτά στους δημοσίους υπαλλήλους.
Το τελευταίο μέτρο είναι ίσως και ένα από τα πλέον πολιτικά φορτισμένα, καθώς τοποθετείται χρονικά λίγο πριν από την επόμενη εκλογική αναμέτρηση και δημιουργεί ένα σαφές, απτό οικονομικό ορόσημο για μια μεγάλη κατηγορία ψηφοφόρων.