Τη δημιουργία Κυβερνητικής Επιτροπής για την Πυρηνική Ενέργεια αποφάσισε το Υπουργικό Συμβούλιο – Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες
Οι αναφορές αναλυτών για την περιοχή της Θράκης ως κατάλληλης για την εγκατάσταση τέτοιων μονάδων
Τη δημιουργία Κυβερνητικής Επιτροπής για την Πυρηνική Ενέργεια αποφάσισε το Υπουργικό Συμβούλιο, ανοίγοντας θεσμικά τη συζήτηση για την πιθανή αξιοποίηση της πυρηνικής τεχνολογίας στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα. Διευκρινίστηκε ότι η απόφαση δεν αφορά κατασκευή πυρηνικών σταθμών, αλλά επιστημονική διερεύνηση, αξιολόγηση των διαθέσιμων τεχνολογιών και διαμόρφωση ενός σαφούς θεσμικού πλαισίου πριν από οποιαδήποτε μελλοντική επιλογή.
Η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου
Τη σύσταση, συγκρότηση και λειτουργία της Κυβερνητικής Επιτροπής εισηγήθηκαν στο Υπουργικό Συμβούλιο ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος.
Η σχετική Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου υλοποιεί την εξαγγελία που είχε κάνει ο πρωθυπουργός τον Μάρτιο, κατά τη 2η Σύνοδο για την Πυρηνική Ενέργεια στο Παρίσι. Εκεί είχε ανακοινώσει ότι η Ελλάδα θα συγκροτήσει υπουργική επιτροπή υψηλού επιπέδου, η οποία θα εξετάσει τις προϋποθέσεις πιθανής αξιοποίησης της πυρηνικής ενέργειας και ειδικότερα των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων.
Η επιτροπή θα αναλάβει να συγκεντρώσει στοιχεία, να αξιολογήσει τις διεθνείς εξελίξεις και να υποβάλει προτάσεις για το εάν και με ποιους όρους θα μπορούσε η πυρηνική τεχνολογία να ενταχθεί μακροπρόθεσμα στον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας.
«Δεν αποφασίζεται η κατασκευή πυρηνικών σταθμών»
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία δεν συνιστά απόφαση για την κατασκευή πυρηνικών σταθμών στην Ελλάδα. Όπως ανέφερε, στόχος είναι «η έγκαιρη επιστημονική διερεύνηση και χάραξη ενός οριοθετημένου πλαισίου ώστε η χώρα μας να μην μείνει ουραγός των διεθνών εξελίξεων».
Η Κυβερνητική Επιτροπή θα εξετάσει το σύνολο των παραμέτρων που συνδέονται με την πυρηνική ενέργεια. Σε αυτές περιλαμβάνονται η τεχνολογική ωριμότητα των νέων συστημάτων, η ασφάλεια, το κόστος, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις, η διαχείριση των αποβλήτων, η αδειοδότηση, η εποπτεία και η ανάγκη δημιουργίας εξειδικευμένου επιστημονικού και διοικητικού μηχανισμού.
Στο επίκεντρο οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες, γνωστούς διεθνώς ως Small Modular Reactors ή SMRs. Πρόκειται για πυρηνικές εγκαταστάσεις μικρότερου μεγέθους και ισχύος από τους παραδοσιακούς πυρηνικούς σταθμούς, οι οποίες σχεδιάζονται ώστε να κατασκευάζονται σε τυποποιημένες μονάδες και να εγκαθίστανται σταδιακά, ανάλογα με τις ανάγκες του ενεργειακού συστήματος.
«Γνωρίζουμε ότι ολοένα και περισσότερες χώρες στρέφονται στη λύση των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων παραγωγής ρεύματος», σημείωσε ο πρωθυπουργός, προσθέτοντας ότι πρόκειται για «μια πραγματικότητα την οποία δεν μπορούμε να την αγνοήσουμε».
Οι συγκεκριμένες τεχνολογίες παρουσιάζονται διεθνώς ως πιθανή λύση για σταθερή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με χαμηλές εκπομπές άνθρακα. Ωστόσο, η ανάπτυξή τους εξακολουθεί να συνοδεύεται από σημαντικά ζητήματα κόστους, ασφάλειας, αδειοδότησης, χρηματοδότησης και διαχείρισης πυρηνικών αποβλήτων.
Η διεθνής διαδικασία των τριών φάσεων
Όταν ένα κράτος εξετάζει το ενδεχόμενο ένταξης της πυρηνικής ενέργειας στον σχεδιασμό του, ακολουθεί την τυποποιημένη διαδικασία του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, γνωστή ως Milestones Approach ή Προσέγγιση Οροσήμων.
Η πρώτη φάση αφορά την εξέταση της πυρηνικής επιλογής και της σκοπιμότητάς της. Ολοκληρώνεται όταν το κράτος είναι σε θέση να λάβει τεκμηριωμένη απόφαση για το εάν θα προχωρήσει.
Η δεύτερη φάση περιλαμβάνει τις προπαρασκευαστικές εργασίες για συμβάσεις, αδειοδοτήσεις και κατασκευή. Το αντίστοιχο ορόσημο είναι η ετοιμότητα για προκήρυξη προσφορών ή διαγωνισμών για τον πρώτο σταθμό.
Η τρίτη φάση αφορά την υλοποίηση, την κατασκευή, τη ρύθμιση και την προετοιμασία λειτουργίας. Ολοκληρώνεται όταν η χώρα είναι έτοιμη για τη θέση σε λειτουργία του πρώτου πυρηνικού σταθμού.
Συλλογή δεδομένων πριν από οποιαδήποτε απόφαση
Η Ελλάδα βρίσκεται ακόμη στο αρχικό στάδιο της διερεύνησης και δεν έχει ανακοινώσει συγκεκριμένο σχέδιο εγκατάστασης πυρηνικών μονάδων ή μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων. Η Κυβερνητική Επιτροπή θα έχει ως βασική αποστολή να καταγράψει τις διεθνείς τάσεις, να αξιολογήσει τις διαθέσιμες τεχνολογικές επιλογές και να διαμορφώσει ένα συνολικό πλαίσιο προτάσεων.
«Οφείλουμε, αν μη τι άλλο, να τη μελετήσουμε ώστε να έχουμε όλα τα δεδομένα στη διάθεσή μας πριν καταλήξουμε σε οποιαδήποτε απόφαση. Αυτό ακριβώς θα κάνει αυτή η Διυπουργική Επιτροπή», υπογράμμισε ο πρωθυπουργός.
Η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου τονίστηκε ότι σηματοδοτεί επομένως την έναρξη μιας οργανωμένης θεσμικής και επιστημονικής διερεύνησης, χωρίς να προδικάζει την τελική επιλογή της χώρας για την πυρηνική ενέργεια.
Συστήνεται Κυβερνητική Επιτροπή, που θα θέσει τις βάσεις για να απαντηθεί με τεχνικούς και οικονομικούς όρους το αν η χώρα μπορεί να εντάξει την πυρηνική ενέργεια στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό της
Η Θράκη μία από τις πιο «κατάλληλες» περιοχές, σύμφωνα με αναλυτές
Θετική γνωμοδότηση για την εγκατάσταση πυρηνικών σταθμών στην ελληνική επικράτεια εκφράζει με νεότερη ανάλυσή της η Athlos Energy που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την αμερικανική εταιρεία Cambrian Nuclear και στόχο είχε να χαρτογραφήσει τις προοπτικές χωροθέτησης πυρηνικών σταθμών στον Ελλαδικό χώρο.
Η ανάλυση κάλυψε το σύνολο της ελληνικής επικράτειας, ακολουθώντας μία γεωγραφικά ουδέτερη προσέγγιση, χωρίς προκαθορισμένες περιοχές ενδιαφέροντος. Στόχος ήταν η αρχική αποτύπωση της χωροθετικής καταλληλόλητας της χώρας για διαφορετικούς τύπους πυρηνικών τεχνολογιών, από συμβατικούς μεγάλους αντιδραστήρες υφιστάμενης τεχνολογίας έως μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες και μίκρο-αντιδραστήρες.
Ενδεδειγμένες περιοχές, όπως επισημαίνεται σε σχετική ανακοίνωση της Athlos Energy, εμφανίζονται καταρχήν περιοχές της Θράκης και της Νότιας Εύβοιας με ανάλογες προοπτικές υπό προϋποθέσεις να παρουσιάζονται και σε άλλες περιοχές της χώρας από την Μακεδονία μέχρι την Πελοπόννησο.
Ενδεικτικά, η Athlos Energy αναφέρει σε σχετική ανακοίνωσή της, ότι «υπό την πλέον συντηρητική προσέγγιση χωροθέτησης, με εφαρμογή αυστηρών σεισμικών κριτηρίων και χωρίς να λαμβάνονται υπόψη πιθανές προσαρμογές ή αναβαθμίσεις στον σχεδιασμό συγκεκριμένων τεχνολογιών αντιδραστήρων, περιοχές της Θράκης, καθώς και της Νότιας Εύβοιας, αναδεικνύονται ως δυνητικά κατάλληλες για περαιτέρω διερεύνηση ως προς την εγκατάσταση μεγάλων πυρηνικών σταθμών».
Η αναφορά Ανθίμου
Υπενθυμίζεται πως στο θέμα είχε αναφερθεί την άνοιξη ο Μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως Άνθιμος, κατά τα διάρκεια χαιρετισμού στην εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου του Αλέξη Τσίπρα στην πόλη.
Όπως είχε αναφέρει, «ακόμα και για την ήπια μορφή των αρθρωτών πυρηνικών σταθμών, το θέλουμε. Έχουμε εμπιστοσύνη στο κράτος μας να πάρει όλα τα μέτρα ώστε να μην υπάρχει κανένας κίνδυνος», υπογράμμισε. Παράλληλα, είχε εκφράσει ανησυχία για ενδεχόμενες εγκαταστάσεις σε γειτονικές περιοχές εκτός Ελλάδας, σημειώνοντας ότι σε τέτοια περίπτωση οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν και τον Έβρο.