Η παρουσίαση της νέας ΟΧΕ κατά τη συνεδρίαση της Ειδικής Επιτροπής προκάλεσε την αντίδραση του Σταύρου Μπένου, που έκανε λόγο για εγκατάλειψη του προγράμματος των 3 δις ευρώ «Έβρος Μετά»
Η κυβέρνηση επιμένει ότι τα μεγάλα έργα παραμένουν στον σχεδιασμό και θα προχωρήσουν με διαφορετικά χρηματοδοτικά εργαλεία
Στη Νέα Βύσσα πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Δευτέρας 27 Ιουλίου η 14η συνεδρίαση της Ειδικής Επιτροπής για την Ανάπτυξη και Ανασυγκρότηση του Έβρου, στην οποία, από τα 21 μέλη της, συμμετείχαν, διά ζώσης, μόλις 5 και 1 μέσω τηλεδιάσκεψης.
Εντύπωση προκάλεσε η αντίδραση του Σταύρου Μπένου, προέδρου του «Διαζώματος» και εμπνευστή του προγράμματος «Έβρος Μετά», ο σχεδιασμός του οποίου ήταν μία επίπονη διαδικασία που είχε ως στόχο την ολοκληρωμένη και ουσιαστική ανασυγκρότηση του Έβρου, σε ένα βάθος δεκαετιών, με έργα και παρεμβάσεις ζωτικής σημασίας, σε όλα τα πεδία και τους κλάδους. Όπως προέκυψε κατά την παρουσίαση της νέας Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης (ΟΧΕ) «Έβρος Μετά», από τον αρχικό προϋπολογισμό των 3 δις ευρώ, ανακοινώθηκε ότι θα περιλαμβάνει 108 έργα συνολικού προϋπολογισμού 309,9 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό αποτέλεσε και την αφετηρία της αντιπαράθεσης. Σύμφωνα με το Ράδιο Έβρος, η παρουσίαση προκάλεσε την έντονη αντίδραση του προέδρου του κ. Μπένου, ο οποίος υποστήριξε ότι εγκαταλείπεται στην πράξη το αρχικό Master Plan ύψους 3 δισ. ευρώ.
Η παρουσίαση της νέας ΟΧΕ
Την παρουσίαση έκανε ο Αλέξανδρος Τσιατσιάμης, ο οποίος είχε προσκληθεί ειδικά για τον σκοπό αυτό. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η ΟΧΕ περιλαμβάνει:
- 309,9 εκατ. ευρώ συνολικό χαρτοφυλάκιο,
- 108 έργα,
- 16 ειδικούς στόχους,
- παρεμβάσεις στους τέσσερις δήμους του Έβρου.
Από το συνολικό ποσό, 211,7 εκατ. ευρώ (68%) αφορούν έργα που θα υλοποιήσει η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και 98,2 εκατ. ευρώ (32%) άλλοι φορείς.
Παρουσιάστηκαν επίσης οι χρηματοδοτικές ανάγκες της τριετίας 2026-2028, ύψους 63,6 εκατ. ευρώ, με τα μεγαλύτερα ποσά να αφορούν τα υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης, Υποδομών και Κλιματικής Κρίσης.
Η έκρηξη του Σταύρου Μπένου
Η παρουσίαση προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Σταύρου Μπένου, ο οποίος υποστήριξε ότι το αρχικό στρατηγικό σχέδιο έχει αλλοιωθεί, καθώς απουσιάζουν κομβικά έργα υποδομών, όπως για παράδειγμα ο σιδηρόδρομος.
«Είδα εδώ απόψε κάτι εντελώς διαφορετικό από αυτό που μελέτησα. Το πρόγραμμα ήταν 3 δισ. ευρώ. Εξαφανίστηκε εντελώς το πρόγραμμα του “Διαζώματος”. Είδα μια καθαρή ήττα. Το κυβερνητικό πρόγραμμα δεν υπάρχει εδώ. Αυτό που ζω απόψε δεν μου αξίζει. Θα αποδεχτούμε αυτή την ήττα;», ανέφερε μεταξύ άλλων, σύμφωνα με το Ράδιο Εβρος.
Λίγο αργότερα, και ενώ μεσολάβησαν κι άλλοι ομιλητές αλλά και οι τελικές εξηγήσεις του Περιφερειάρχη Χ. Τοψίδη και του υφυπουργού Κ. Κατσαφάδου, επανήλθε ακόμη αιχμηρότερος:
«Είναι μεγάλη προσβολή για εμένα. Παρουσιάστηκε ένας μελετητής σε διατεταγμένη υπηρεσία να πάει κόντρα στη μελέτη μου; Αφαιρείτε έργα επειδή είναι “κυβερνητικά έργα”; Βγάζετε, για παράδειγμα, τον σιδηρόδρομο; Το μεγαλύτερο όπλο σας, που είναι η ΟΧΕ, το εγκαταλείπετε. Έχω συντριβεί μέσα μου, είμαι συντετριμμένος. Νιώθω ότι αυτοκτονείτε».
Ο πρόεδρος του «Διαζώματος» υποστήριξε ότι η ένταξη των μεγάλων έργων στην ΟΧΕ είναι αυτή που διασφαλίζει την υλοποίησή τους, ακόμη κι αν αλλάξουν κυβερνήσεις, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «οι κυβερνήσεις αλλάζουν, αλλά η ΟΧΕ θα μείνει».
Η απάντηση του μελετητή
Ο μελετητής που έκανε την παρουσίαση, Αλέξανδρος Τσιατσιάμης, μετά την ένταση προσπάθησε να απορρίψει την κριτική ότι εγκαταλείπεται το αρχικό σχέδιο, υποστηρίζοντας ότι η παρουσίαση αφορούσε την ιεράρχηση των έργων που μπορούν να προχωρήσουν μέσω της ΟΧΕ στην παρούσα φάση. Όπως ανέφερε, «συγκεντρώσαμε τα έργα της προτεραιότητας. Δεν είπαμε ότι κάποια έργα δεν θα γίνουν. Δεν αφαιρέσαμε τον σιδηρόδρομο. Υποβάλαμε ένα σχέδιο, τηρουμένων των αναλογιών», υποστηρίζοντας ότι δεν τίθεται θέμα εγκατάλειψης των υπόλοιπων παρεμβάσεων του Master Plan.
Κατσαφάδος: «Δεν χάνεται κανένα έργο»
Ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και πρόεδρος της Επιτροπής, Κωνσταντίνος Κατσαφάδος, επιχείρησε αρχικά να αποστασιοποιηθεί από το περιεχόμενο της παρουσίασης, λέγοντας ότι δεν γνώριζε εκ των προτέρων τι ακριβώς θα παρουσιαζόταν, κάτι που αμφισβητήθηκε ευθέως από τον κ. Μπένο. Μετά την ένταση και την αποχώρηση του κ. Μπένου, πάντως, θέλησε να διευκρινίσει ότι η παρουσίαση αφορούσε αποκλειστικά τα έργα που έχει αναλάβει να υλοποιήσει η Περιφέρεια μέσω της ΟΧΕ και όχι το σύνολο του κυβερνητικού σχεδίου. «Αυτό που παρουσιάσαμε είναι όσα η Περιφέρεια έχει αναλάβει να υλοποιήσει, όχι το κυβερνητικό έργο», ανέφερε, προσθέτοντας ότι σταδιακά θα εντάσσονται όλα τα έργα του συνολικού Master Plan ύψους 3 δισ. ευρώ.
Σε δηλώσεις του αργότερα, ο κ. Κατσαφάδος υπογράμμισε: «Οι εντάσεις είναι φυσιολογικές. Όλοι εκφράζουν την αγάπη, την αγωνία και το διεκδικητικό τους σθένος για μία περιοχή που την έχουμε αναγάγει σε ύψιστη προτεραιότητα
Όλοι όσοι μίλησαν είχαν διαφορετική άποψη, αλλά ήταν κοινή η αγάπη και το πάθος τους για περιοχή, για να προχωρήσει και να αναπτυχθεί όσο το δυνατόν καλυτέρα και περισσότερο.
Ο Περιφερειάρχης κατέθεσε μία δέσμη έργων τα οποία έχουν να κάνουν με δικά του έργα που είναι να ενταχθούν στην ΟΧΕ. Υπάρχει επίσης το κυβερνητικό πρόγραμμα, με έργα κάποια από τα οποία υλοποιούνται, κάποια που είναι σε φάση υλοποίησης και κάποια που σχεδιάζονται. Απομένει να δούμε αν θα ενταχθούν όλα στην ΟΧΕ ή αν το κάθε έργο θα ακολουθήσει τη δική του πορεία.
Δεν χάνεται κανένα έργο απ’ όσα έχουν εξαγγελθεί και καμία χρηματοδότηση τουναντίον, προσπαθούμε να εξαντλήσουμε κάθε χρηματοδοτικό εργαλείο, ώστε να αντλήσουμε κονδύλια τα οποία θα πέσουν για την υλοποίηση των έργων που έχουν εξαγγελθεί».
Τοψίδης: «Ο Έβρος είναι ένας και ενιαίος»
Στη δική του παρέμβαση, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Ράδιο Έβρος, ο Περιφερειάρχης Αν. Μακεδονίας και Θράκης Χριστόδουλος Τοψίδης παρουσίασε έναν απολογισμό έργων που έχουν δρομολογηθεί ή υλοποιούνται κατά τα δυόμισι χρόνια της θητείας της Περιφερειακής Αρχής, συνολικού ύψους άνω των 100 εκατ. ευρώ, αναφέροντας όμως και έργα που δεν έχουν σχέση με το πρόγραμμα Ανασυγκρότησης, εφόσον δεν ήλθαν ως αποτέλεσμα μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές, όπως μεταξύ άλλων οι ενεργειακές αναβαθμίσεις σχολείων, το ΣΒΑΑ του Δήμου Ορεστιάδας, τοποθέτηση βατήρων στο κολυμβητήριο Ορεστιάδας, παρεμβάσεις στον Τύμβο Μικρής Δοξιπάρας και στα μνημεία του Διδυμοτείχου, ακόμα και δράσεις για την πιστοποίηση των Σκόρδων Βύσσας.
«Όλα αυτά ξεπερνούν τα 100 εκατ. ευρώ. Πώς δεν γίνονται πράγματα; Δεν θέλω να βγαίνει μιζέρια. Δεν υπάρχει μιζέρια. Έργα γίνονται», ανέφερε, ενώ απευθυνόμενος στον Σταύρο Μπένο υποστήριξε ότι «δεν χάνονται χρήματα, είναι διαδικαστικό το θέμα και θα το λύσουμε στην επόμενη συνεδρίαση».
Νέα εποχή στο Δέλτα του Έβρου
Η κα Άννα Κωνσταντινίδη, συντονίστρια της Μονάδας Διαχείρισης Εθνικών Πάρκων Δέλτα Έβρου και Δαδιάς του ΟΦΥΠΕΚΑ, αναφέρθηκε στο εγκεκριμένο έργο του «Διαζώματος», μετά από πρόταση του Γιάννη Λασκαράκη, για τη δημιουργία οικίσκων για τους ψαράδες και τους κυνηγούς που δραστηριοποιούνται εντός του Δέλτα του Έβρου. Όπως σημείωσε, οι παρεμβάσεις αυτές θα συμβάλλουν ουσιαστικά στην απαλλαγή του σπουδαίου υγροβιότοπου από διάφορους, αυθαίρετους οικιστές.
Προβληματισμός από Ορεστιάδα και Διδυμότειχο
Νωρίτερα, επηρεασμένοι από την αρχική τοποθέτηση του κ. Μπένου, στο ίδιο κλίμα κινήθηκαν και οι παρεμβάσεις των δημάρχων Ορεστιάδας και Διδυμοτείχου.
Ο Διαμαντής Παπαδόπουλος ανέφερε σύμφωνα με το Ράδιο Έβρος ότι «έχουμε χάσει τον στόχο», υποστηρίζοντας πως το πρόγραμμα σχεδιάστηκε για να στηρίξει κυρίως τον Κεντρικό και Βόρειο Έβρο, εκφράζοντας παράλληλα την ενόχλησή του: «Εκνευρίζομαι», είπε, «να ακούω διάφορους να μιλάνε για έργα που αφορούν αποκλειστικά την Αλεξανδρούπολη».
Από την πλευρά του, ο Ρωμύλος Χατζηγιάννογλου, ενώ στην αρχή είπε πως δεν είναι καλό να είμαστε μηδενιστές, στη συνέχεια υποστήριξε ότι για τα έργα του Βορείου Έβρου «δεν έχει προχωρήσει τίποτα».
Από την άλλη, έκπληξη προκάλεσε η εντελώς διαφορετική προσέγγιση του δημάρχου Σουφλίου Παναγιώτη Καλακίκου, ο οποίος για πρώτη φορά εμφανίστηκε στην Επιτροπή αισιόδοξος και ικανοποιημένος: «Θα πρέπει να αποδεχτούμε ότι γίνεται ανασυγκρότηση και η περιοχή μας βγαίνει από την απομόνωση», δήλωσε και προκάλεσε συζητήσεις.
Το δήμαρχο Αλεξανδρούπολης εκπροσώπησε ο αντιδήμαρχος Ιωάννης Ναϊτίδης, ο οποίος ζήτησε κυρίως να ληφθούν αποφάσεις σχετικά με την αντιπλημμυρική θωράκιση της ανατολικής πλευράς του Δήμου Αλεξανδρούπολης. Κατήγγειλε την ξαφνική «απένταξη» των αντιπλημμυρικών έργων του Απαλού και του αεροδρομίου, λαμβάνοντας τις διαβεβαιώσεις του κ. Κατσαφάδου για σύντομη επίλυση των προβλημάτων.
Οι σημαντικότερες ειδήσεις της συνεδρίασης
Πέρα από την έντονη αντιπαράθεση, κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, όπως αναφέρει το Ράδιο Έβρος, ανακοινώθηκαν και ορισμένες εξελίξεις που αφορούν το πρόγραμμα ανασυγκρότησης:
- Το έργο της ακτοπλοϊκής σύνδεσης Ro-Ro για τη δωρεάν μεταφορά εμπορευμάτων επιχειρήσεων με έδρα (ΑΦΜ) στον Έβρο φαίνεται πως ξεπερνά τις δικαστικές εμπλοκές και τις ενστάσεις και, σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν, το φθινόπωρο αναμένεται να προχωρήσει τελικά με τη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης, ώστε να ξεκινήσουν (μάλλον το Φεβρουάριο του 2027, σύμφωνα με τον κ. Κατσαφάδο) τα δρομολόγια στη γραμμή Αλεξανδρούπολη – Σιγρί – Μεστά – Πειραιάς
- Από τον Σεπτέμβριο προγραμματίζεται να ανοίξει εκ νέου η πλατφόρμα του Evros Pass, με αυξημένο ύψος επιδότησης
- Προαναγγέλθηκε και νέα ενεργοποίηση προγράμματος στήριξης επιχειρήσεων Business Support