Δύο χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τη μεγάλη πυρκαγιά του 2023, που άφησε πίσω της καμένη γη στον Έβρο, σε έκταση άνω των 940.000 στρεμμάτων.
Η φωτιά, που γράφτηκε στην ιστορία ως η μεγαλύτερη μέγα-πυρκαγιά εντός ευρωπαϊκού εδάφους από το 2000, ξεκίνησε τα ξημερώματα της 19ης Αυγούστου 2023, από σημείο κοντά στη Μελία Αλεξανδρούπολης, πιθανότατα από κεραυνό, και πήρε γρήγορα ανεξέλεγκτες διαστάσεις, εξαιτίας και των δυνατών ανέμων που έπνεαν.
Δύο ημέρες αργότερα, στις 21 Αυγούστου, μία δεύτερη φωτιά που ξεκίνησε στο δάσος της Δαδιάς, βορειοδυτικά του υψώματος Γκίμπρενα, αποτέλεσε το δεύτερο μεγάλο μέτωπο, που στη συνέχεια έγινε ενιαίο με το πρώτο, δημιουργώντας μια πρωτόγνωρη κατάσταση, για την αντιμετώπιση της οποίας χρειάστηκαν συνολικά 17 ημέρες ακατάπαυστης προσπάθειας κατάσβεσης από επίγεια και εναέρια μέσα.
Τουλάχιστον 18 άτομα, μέλη ομάδας μεταναστών που κινούνταν μέσα στη δασική περιοχή του Άβαντα Αλεξανδρούπολης, εγκλωβίστηκαν μέσα στη φωτιά και κάηκαν.
Στάχτες έγιναν σπίτια, υποδομές, αποθήκες, ζώα, ελαιόδεντρα και ό,τι άλλο βρέθηκε στο πέρασμα της φωτιάς, τα σημάδια της οποίας παραμένουν ορατά, δύο χρόνια μετά.
Πιστόλας (δασάρχης): Δεν πιστεύαμε ότι η φωτιά θα είχε τέτοια εξέλιξη
Με κύριο οδηγό τη φύση, προσαρμογή στις νέες συνθήκες και έναν ολιστικό γεωτεχνικό σχεδιασμό, που θα πρέπει να υποστηρίξει τους καλούς χρήστες του δάσους, εξελίσσεται η αποκατάσταση των καμένων δασικών εκτάσεων του Έβρου, δύο χρόνια μετά τη μεγάλη πυρκαγιά του 2023. «Δεν μπορούσαμε να πιστέψουμε ότι η φωτιά θα είχε τέτοια εξέλιξη, θεωρούσαμε ότι θα την ελέγξουμε σε 2-3 ώρες και τελικά έγινε αυτό το μεγάλο κακό…», σχολίασε μιλώντας στην ΕΡΤ Ορεστιάδας ο δασάρχης Αλεξανδρούπολης, Γιώργος Πιστόλας, με αφορμή τη συμπλήρωση δύο ετών από τις 19 Αυγούστου του 2023, που ξεκίνησε η μέγα-πυρκαγιά κοντά στη Μελία Αλεξανδρούπολης.
Μετά από μία διετία, κοινή διαπίστωση αποτελεί πλέον ότι «το πάθημα του Έβρου πρέπει να γίνει μάθημα και στην υπόλοιπη Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη, διότι οι συνθήκες έχουν αλλάξει και ο κίνδυνος νέων μέγα-πυρκαγιών είναι υπαρκτός και σε περιοχές που δεν είχαν τέτοια προβλήματα», πρόσθεσε ο κ. Πιστόλας. Ο ίδιος σημείωσε ότι η έκταση και η ένταση της φωτιάς του 2023 ήταν το αποτέλεσμα πολλών παραγόντων, μεταξύ των οποίων ξεχώρισε τη δασική πολιτική του ’60-’70 και τη σταδιακή μείωση της κτηνοτροφίας «που αποτελεί τη μεγάλη μηχανή αραίωσης του δάσους».
«Οι μεγάλες αναδασώσεις με κωνοφόρα, που είχαν αποφασιστεί για συγκεκριμένους κοινωνικο-οικονομικούς λόγους πριν 50-60 χρόνια, έδωσαν όγκο και ύψος στη φωτιά, ενώ η απουσία της κτηνοτροφίας, που ρύθμιζε σημαντικά την ποσότητα της βιομάζας, έπαιξε επίσης ρόλο στην έκταση που πήρε η πυρκαγιά», ανέφερε, μεταξύ άλλων ο δασάρχης Αλεξανδρούπολης.
«Εμείς πρέπει να σχεδιάσουμε πλέον το δάσος των επόμενων 30-50 ετών, οπότε πρέπει να αποφύγουμε τα λάθη που έγιναν παλαιότερα και να τα διορθώσουμε, ακολουθώντας τον δρόμο που δείχνει η φύση, διότι ό,τι είδος υπάρχει, σε οποιαδήποτε θέση, είναι εκεί γιατί υπάρχουν συγκεκριμένοι λόγοι», εξήγησε συγκεκριμένα.
Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, πως στα καμένα των παλαιών αναδασώσεων με κωνοφόρα, επικρατούν τα είδη που υπήρχαν πριν τις αναδασώσεις, όπως οι κουμαριές και διάφορα άλλα είδη ίφυλλων πλατύφυλλων, παρατήρησε επίσης ο κ. Πιστόλας, υπογραμμίζοντας ότι «όποιες αναδασώσεις γίνουν στο εξής, θα είναι πολύ στοχευμένες και μόνο σε σημεία που η φύση δυσκολεύεται να επανακάμψει». Εξαιρετικά σημαντική χαρακτήρισε και την κατασκευή των 176 ζευγών τσιμεντένιων φραγμάτων, που βρίσκεται σε εξέλιξη και εκτείνεται από την περιοχή των ρεμάτων Γιαννούλης Σουφλίου μέχρι την περιοχή των Δικέλλων Αλεξανδρούπολης.
«Γίνονται με χρηματοδότηση που εξασφάλισε το ΥΠΕΝ για ορεινά υδρονομικά έργα-μικροφράγματα, τα οποία θα βοηθήσουν στη συγκράτηση φερτών υλικών, αλλά και στη συγκράτηση βρόχινου νερού που θα εμπλουτίσει τον υδροφόρο ορίζοντα, βοηθώντας το δάσος να επανακάμψει πιο γρήγορα», εξήγησε ο ίδιος, εκτιμώντας ότι στην πενταετία μετά τη φωτιά, «θα έχει λυθεί το πρόβλημα της διάβρωσης και απογύμνωσης των βουνών και των λόφων που κάηκαν, παράλληλα όμως θα πρέπει από τώρα να υπάρχει σχέδιο διαχείρισης του νέου δάσους που θα δημιουργηθεί, για να μην έχουμε πάλι τα ίδια…».
«Σε αυτό μπορούν να βοηθήσουν και οι δασικοί συνεταιρισμοί., που πρέπει πάση θυσία να βοηθηθούν, γιατί είναι από τους κύριους “καλούς χρήστες” του δάσους, τους οποίους πρέπει οπωσδήποτε να αναζητήσουμε και να υποστηρίξουμε», επεσήμανε επίσης ο κ. Πιστόλας, τονίζοντας ιδιαίτερα την ανάγκη «να είμαστε όλοι σε εγρήγορση, να προσαρμοζόμαστε στις νέες συνθήκες και να έχουμε πάντα κύριο οδηγό τη φύση…».
ΕΡΤ Ορεστιάδας
Φωτογραφίες: Σάκης Γιούμπασης