Αναστάσεως ημέρα! Λαμπρυνθώμεν λαοί

Πασχαλινά έθιμα, προλήψεις και παραδόσεις

[mks_dropcap style=”letter” size=”78″ bg_color=”#ffffff” txt_color=”#000000″]Ό[/mks_dropcap]πως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος, ο Ιησούς θα ανέβει το Γολγοθά του για να “άρη τας αμαρτίας του κόσμου”.

Κάθε χρόνο ανεβαίνει από τη γη προς τον ουρανό η κραυγή του Εσταυρωμένου (Κύριε ίνα τι με εγκατέλειψες). Είναι η κραυγή του ανθρώπου που με τα χείλη του Ιησού εκφράζει το βαθύ σπαραγμό του για μια εγκατάλειψη που άρχισε με τη δημιουργία του κόσμου και συνεχίζεται αιώνια. Θριαμβευτής μες τις καρδιές μας. Αυτός σκόρπισε πάνω από τον σακατεμένο κόσμο μας το μύρο της αγάπης και την ευωδία της θυσίας. “Αν ο Χριστός δεν ανασταίνεται μάταιη είναι και η ελπίδα μας“…

Τα Χριστούγεννα, οι Χαιρετισμοί, η Λαμπρή, ο Δεκαπενταύγουστος είναι σημάδια που χαρακτηρίστηκαν με βαθύ σεβασμό στη συλλογική και λειτουργική ζωή των Ελλήνων. Κινδυνεύουν όμως να ατονήσουν λόγω του ρεύματος των σύγχρονων απαιτήσεων και των βιοτικών μεριμνών.

Για τον Ορθόδοξο κόσμο η Ανάσταση του Χριστού είναι “πιστών ευφροσύνη”. Οι πιστοί τηρούν τις παραδόσεις και διατηρούν αναλλοίωτα τα ήθη και έθιμα της Μεγαλοβδομάδας.

Οι νοικοκυρές, στα παλιά χρόνια, έβαφαν τους τοίχους των σπιτιών με ασβέστη. Στον Πόντο μάλιστα παλιά το δάπεδο των σπιτιών στρωνόταν με κλαδιά από δάφνη ήδη από την Κυριακή των Βαΐων. Οι πιστοί φρόντιζαν να φορούν καινούρια ρούχα τα “λαμπριάτικα” όπως τα ονόμαζαν.

Πάσχα χωρίς “τα κόκκινα αυγά” δε νοείται. Το αυγό θεωρείται σύμβολο της ζωής και της δημιουργίας. Γύρω από το βάψιμο τους κυκλοφορούν πολλές παραδόσεις. Το έθιμο το πήραμε από τους Εβραίους μαζί με το Πάσχα. Οι Εβραίοι θεωρούσαν το κόκκινο γούρικο χρώμα. Όταν σφάζανε το αρνί με το αίμα του ζωγράφιζαν πάνω στις πόρτες, στα πρεβάζια, στο κατώφλι του σπιτιού. Το τσούγκρισμα των αυγών είναι καθαρά Χριστιανικό έθιμο. Φαίνεται πως είδαν σε αυτήν την πράξη το συμβολισμό της Αναστάσεως του Χριστού. Όπως δηλαδή μέσα στο αυγό (σαν σε τάφο) είναι κλεισμένη μια ζωή (το κοτόπουλο) το οποίο όταν έρθει η ώρα σπάζει το τσόφλι και βγαίνει. Έτσι και ο Χριστός αφού έσπασε τα δεσμά του τάφου γύρισε στη ζωή, Δεν γνωρίζω αν είναι καθαρά Θρακιώτικο έθιμο να τοποθετούν κόκκινα αυγά πάνω στους τάφους των συγγενών κατά τη Μεγάλη Παρασκευή.  Από κανένα σπίτι δε λείπανε “οι κουλούρες της Λαμπρής” στολισμένες με κόκκινα αυγά.

Τον επιτάφιο τον φύλαγαν όλη τη νύχτα της Μεγάλης Παρασκευής κορίτσια. Τα λουλούδια του επιταφίου τα άρπαζαν, τα ξέραιναν και  να φύλαγαν να καπνίζονται για το μάτιασμα. Τα κεριά του Επιταφίου τα φύλαγαν και τα άναβαν όταν άστραφτε για να μην τους κάψει το αστροπελέκι.

Το φως της Λαμπρής που παίρνουν όταν ο παππάς πει το “δεύτε λάβετε φως” εκτός του ότι πρέπει να διατηρηθεί όλο το χρόνο στο σπίτι έχει και άλλες μαγικές ιδιότητες. Γυρίζοντας από την Ανάσταση με το φως της λαμπάδας κάνουμε ένα σταυρό στην εξώπορτα του σπιτιού. Ύστερα το πάνε στα εικονίσματα, σβήνουν το καντήλι και το ανάβουν με το καινούριο φως. Προσπαθούν να το διατηρήσουν άσβεστο όλο το χρόνο ή έστω σαράντα μέρες. Το αναστάσιμο φως στο καντήλι πίστευαν πως έχει την ιδιότητα να διώχνει τα κακά δαιμόνια.

Ύστερα από το Πάσχα πέντε μέρες δεν πλένουν, δεν πηγαίνουν στα αμπέλια, δεν αφήνουν τη νύχτα απλωμένα ρούχα γιατί οι πεθαμένοι γυρνούν 40 μέρες στα κεραμίδια και άμα δουν απλωμένα ρούχα σκοντάφτουν και πέφτουν (Θράκη).

Οι περισσότερες από της Ελληνικές γιορτές είναι οικογενειακές. Γιορτάζονται στα σπιτικά με την οικογένεια και τους στενούς συγγενείς. Και αληθινά είναι μεγάλη χαρά τις μέρες των γιορτών να κάθεται όλη η οικογένεια στο τραπέζι. Μια ευκαιρία για μια εγκάρδια προσέγγιση των ανθρώπων. Μα είναι δυνατόν αυτά, θα αναρωτηθείτε, στους δύσκολους καιρούς μας; Πάντα υπάρχου ευκαιρίες για να ομορφύνουμε τη ζωή μας και να την φωτίσουμε με αγάπη.

Συνεχίζεται…

 

0 Σχόλιο

Αφήστε ένα σχόλιο