«Η αντιπλημμυρική προστασία δεν είναι πεδίο για συνθήματα. Ο Δήμος δεν έμεινε στα λόγια αλλά έκανε αυτά που έπρεπε», σημειώνεται
Απάντηση στο Δελτίο Τύπου που εξέδωσε η παράταξη “Προοπτική Πολιτών” για τα προβλήματα με τη νέα βροχόπτωση και τα πλημμυρικά φαινόμενα σε περιοχές του Δήμου όπως στον Απαλό, την Ανθεια, τη Νίψα κ.α,. δημοσιοποίησε η δημοτική αρχή Αλεξανδρούπολης. Σε αυτή, αναφέρονται τα εξής:
Η αντιπλημμυρική προστασία δεν είναι πεδίο για συνθήματα, ούτε επιτρέπεται να γίνεται μικροπολιτικό παιχνίδι πάνω στην αγωνία των δημοτών. Το δελτίο τύπου της “Προοπτικής Πολιτών” υιοθετεί μια εύκολη –και βολική– κατηγορία ότι «πέντε χρόνια δεν έγινε απολύτως τίποτα», που περισσότερο παραπέμπει στην παραπλάνηση των δημοτών παρά στην εποικοδομητική κριτική. Και απέναντι στην παραπλάνηση, ως δημοτική αρχή οφείλουμε να απαντήσουμε με γεγονότα, ημερομηνίες και μετρήσιμα στοιχεία.
Ας ξεκινήσουμε από το βασικό: μετά τις έντονες βροχοπτώσεις Ιανουαρίου–Φεβρουαρίου 2021, που προκάλεσαν πλημμυρικά φαινόμενα και ζημιές ιδίως στις περιοχές ανατολικά της πόλης, η Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου προχώρησε άμεσα στην αποτίμηση των αναγκών και στην εκτίμηση κόστους για την εκπόνηση ολοκληρωμένης υδραυλικής μελέτης, με στόχο την πλήρη αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης, τον εντοπισμό ανεπαρκών διατομών στα ρέματα και τον σχεδιασμό κατάλληλων έργων διευθέτησης και αντιπλημμυρικής προστασίας, με προτεραιότητα στην προστασία ανθρώπινων ζωών και περιουσιών. Εκεί ακριβώς όμως βρίσκεται και η αλήθεια που κάποιοι “ξεχνούν”: σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, η αρμοδιότητα μελέτης και υλοποίησης έργων διευθέτησης και αντιπλημμυρικής προστασίας στα υδατορέματα δεν ανήκει κατά κύριο λόγο στους Δήμους, αλλά στην Περιφέρεια και τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες.
Για αυτό ο Δήμος Αλεξανδρούπολης δεν έμεινε στα λόγια. Έκανε αυτό που έπρεπε για να επιταχυνθεί η διαδικασία:
στις 07.12.2021 υπέβαλε αίτημα στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας–Θράκης, ζητώντας να ανατεθεί στον ίδιο η αρμοδιότητα εκπόνησης των απαιτούμενων μελετών και υλοποίησης των έργων, αφαιρώντας την αρμοδιότητα από την Περιφέρεια ΑΜΘ – γιατί είχε ήδη περάσει σχεδόν ένας χρόνος από την πλημμύρα και δεν είχε γίνει τίποτα στο επίπεδο της αρμόδιας αρχής. Και το αποτέλεσμα αυτής της ενέργειας ήταν καθοριστικό: στις 14.02.2022, για πρώτη φορά στα χρονικά, εκδόθηκε απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης με την οποία αφαιρέθηκε από την Περιφέρεια ΑΜΘ και ανατέθηκε στον Δήμο Αλεξανδρούπολης η αρμοδιότητα μελέτης, ανάθεσης και εκτέλεσης έργων διευθέτησης και αντιπλημμυρικής προστασίας για έξι (6) υδατορέματα στην περιοχή:
Ρέμα Λ1 (Αμφιτρίτης), Ρέμα Λ2 (Απαλού), Ρέμα Λ3 (Αεροδρομίου “Δημόκριτος”), Ρέμα Λ4 (Αεροδρομίου “Δημόκριτος”), Ρέμα Λ5 και Ρέμα Λ6,
τα οποία βρίσκονται εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου και επηρεάζουν άμεσα κατοικημένες περιοχές. Αυτό και μόνο καταρρίπτει τον ισχυρισμό ότι «δεν έγινε τίποτα». Γιατί χωρίς αρμοδιότητα, δεν υπάρχει νόμιμος δρόμος για να προχωρήσουν ολοκληρωμένα οι μελέτες και τα έργα.
Και επειδή η “Προοπτική Πολιτών” προσπαθεί να μετατοπίσει τη συζήτηση σε δήθεν “χαμένα χρήματα”, ας μιλήσουμε καθαρά: ο ισχυρισμός περί «350.000 ευρώ στον Αναπτυξιακό Οργανισμό για μελέτη αντιπλημμυρικής θωράκισης της λεκάνης απορροής Απαλού» χρησιμοποιείται ως επικοινωνιακό τέχνασμα για να δημιουργήσει εντυπώσεις. Η πραγματικότητα είναι ότι, στο πλαίσιο των ενεργειών του Δήμου, αναζητήθηκε χρηματοδότηση ύψους 1.350.000 ευρώ (πλέον ΦΠΑ) για την εκπόνηση της υδραυλικής μελέτης της περιοχής από τον Απαλό έως τα Λουτρά, μετά από προεκτίμηση κόστους. Και διευκρινίζεται ρητά: ουδέποτε διατέθηκαν ή μεταφέρθηκαν χρήματα στον Αναπτυξιακό Οργανισμό για την εκπόνηση τεχνικής μελέτης που αφορά αντιπλημμυρικά έργα, όπως ψευδώς αναφέρεται στο δελτίο τύπου της παράταξης του κ. Γκότση. Ουδέποτε δόθηκε ούτε 1 ευρώ για “πλημμυρικά” στον Αναπτυξιακό. Όταν κάποιοι πετούν έναν αριθμό στον αέρα για να σπιλώσουν, οφείλουν να πουν και την αλήθεια – ή να ανακαλέσουν.
Από εκεί και πέρα, ο Δήμος Αλεξανδρούπολης προχώρησε στα επόμενα βήματα που απαιτεί η σοβαρή αντιπλημμυρική θωράκιση: μετά την εξασφάλιση χρηματοδότησης, το 2024 ανέθεσε τη μελέτη με τίτλο «Κατασκευή αντιπλημμυρικών έργων ανατολικά του ΓΠΣ Αλεξανδρούπολης για την αντιμετώπιση των συνεπειών των πυρκαγιών του Αυγούστου 2023». Η μελέτη αποσκοπεί στην αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης των υδατορεμάτων, στην οριοθέτηση και διευθέτησή τους, στον σχεδιασμό νέων έργων αντιπλημμυρικής προστασίας και στην προστασία οικισμών όπως ο Απαλός, η Αγνάντια, η Άνθεια, το Αετοχώρι και λοιπές περιοχές. Η σύμβαση περιλαμβάνει υδρολογικές και υδραυλικές αναλύσεις, τοπογραφική και περιβαλλοντική μελέτη, γεωλογικές διερευνήσεις και σύνταξη τευχών δημοπράτησης των έργων. Δηλαδή, όλα όσα απαιτούνται για να περάσεις από την αποτύπωση στη χρηματοδότηση και στη δημοπράτηση κατασκευής.
Κατά την εκπόνηση της υδραυλικής μελέτης διαπιστώθηκε ότι τα διαθέσιμα γεωμετρικά στοιχεία των ρεμάτων δεν επέτρεπαν αξιόπιστη εφαρμογή μονοδιάστατης υδραυλικής προσομοίωσης. Για τον λόγο αυτό κρίθηκε απαραίτητη η εφαρμογή δισδιάστατου υδραυλικού μοντέλου, που απαιτούσε πρόσθετη επεξεργασία δεδομένων και νέα προσομοίωση των πλημμυρικών ροών. Πρόκειται για τεχνική αναγκαιότητα που στοχεύει στην ακρίβεια και την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων – όχι σε “δικαιολογίες”. Η μεταβολή αυτή δεν ήταν δυνατό να προβλεφθεί στο στάδιο δημοπράτησης και οδήγησε σε τετράμηνη παράταση της προθεσμίας εκπόνησης. Οι μελέτες παραδόθηκαν εμπρόθεσμα τον Δεκέμβριο 2025 και σήμερα βρίσκονται σε φάση ελέγχου από τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου, ενώ προγραμματίζεται παρουσίαση των αποτελεσμάτων στους εμπλεκόμενους φορείς και στους κατοίκους της περιοχής. Παράλληλα, έχει ήδη ξεκινήσει η αναζήτηση χρηματοδοτικών εργαλείων για την υλοποίηση των έργων που προτείνονται από τη μελέτη. Άρα, στο ερώτημα «πού είναι η μελέτη;», η απάντηση είναι ξεκάθαρη: η μελέτη υπάρχει, παραδόθηκε και ελέγχεται.
Επειδή γίνεται επίσης αναφορά σε χρηματοδοτήσεις και “διαχείριση εκατομμυρίων”, ας μιλήσουμε με αριθμούς, όπως οφείλει ένας Δήμος που σέβεται τους πολίτες. Η Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου τον Φεβρουάριο 2021 αιτήθηκε, με τεχνικά δελτία, χρηματοδότηση 16.100.000 ευρώ. Από αυτά, μέχρι σήμερα έχουν παραληφθεί από χρηματοδοτήσεις του Υπουργείου 3.800.000 ευρώ, ως εξής: 2.150.000 ευρώ για αποκαταστάσεις στις τρεις δημοτικές ενότητες (Φέρες, Τραϊανούπολη, Αλεξανδρούπολη), 1.040.000 ευρώ για την Υδραυλική Μελέτη Απαλού, 360.000 ευρώ για μελέτες κατασκευής έργων πλημμυρικής θωράκισης στις πληγείσες περιοχές (προμελέτη εκτίμησης επικινδυνότητας μετά την πυρκαγιά Αυγούστου 2023), 224.000 ευρώ για αποκαταστάσεις δικτύων κτηνοτροφικών μονάδων και 26.000 ευρώ για πινακίδες κάθετης σήμανσης. Παράλληλα, από ίδιους πόρους, ο Δήμος έχει δαπανήσει 1.917.000 ευρώ, εκ των οποίων 1.012.000 ευρώ για αποκαταστάσεις στις τρεις δημοτικές ενότητες και 505.000 ευρώ για την Υδραυλική Μελέτη Ανατολικού Τομέα Αλεξανδρούπολης. Αυτά είναι τα πραγματικά δεδομένα, όχι οι εντυπώσεις.
Το να λέει λοιπόν κάποιος ότι «δεν υπήρξε ούτε έργο, ούτε πρόληψη, ούτε σχέδιο», όταν ο Δήμος έχει πετύχει μεταφορά αρμοδιότητας, έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση, έχει αναθέσει και παραλάβει μελέτες και βρίσκεται στο στάδιο ελέγχου/παρουσίασης και αναζήτησης πόρων για υλοποίηση, δεν είναι άγνοια διαδικασιών. Είναι επιλογή να διαστρεβλώσει την πραγματικότητα. Και προκαλεί εύλογη απορία πώς ένας αυτοδιοικητικός και μέλος Δημοτικού Συμβουλίου “αγνοεί” ή “παραβλέπει” ενέργειες που έχουν παρουσιαστεί και συζητηθεί θεσμικά στα αρμόδια όργανα.
Τέλος, σε ό,τι αφορά τους εύκολους χαρακτηρισμούς και τις προσωπικές επιθέσεις, δεν θα ακολουθήσουμε σε αυτό το επίπεδο. Η αντιπλημμυρική προστασία είναι ζήτημα ασφάλειας, ποιότητας ζωής και ευθύνης απέναντι στους δημότες και στις επόμενες γενιές. Οι ενέργειες που ολοκληρώθηκαν δεν είναι «χαρτιά» για να γράφονται δελτία τύπου∙ είναι η απαραίτητη βάση για να υλοποιηθούν έργα με σωστό σχεδιασμό, επαρκή χρηματοδότηση και ουσιαστικό αποτέλεσμα. Αυτό ακριβώς κάνουμε: δουλεύουμε με σχέδιο, μεθοδικά και θεσμικά, για να περάσουμε στο επόμενο κρίσιμο στάδιο, που είναι η εξασφάλιση των μεγάλων πόρων και η έναρξη των παρεμβάσεων που προκύπτουν από τη μελέτη.
Ο Δήμος Αλεξανδρούπολης θα συνεχίσει με συνέπεια τη συνεργασία με όλους τους αρμόδιους φορείς, επιδιώκοντας την ταχύτερη δυνατή εξασφάλιση χρηματοδότησης και την έναρξη των έργων, ώστε οι οικισμοί και οι υποδομές της περιοχής να αποκτήσουν ουσιαστική και μόνιμη αντιπλημμυρική θωράκιση, μειώνοντας στο μέγιστο δυνατό βαθμό τον κίνδυνο επανάληψης αντίστοιχων φαινομένων στο μέλλον