Με αφορμή συζήτηση στο δημοτικό συμβούλιο Αλεξανδρούπολης για τα αιολικά πάρκα
Του Γιάννη Λασκαράκη
Μετά την πρόσφατη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου Αλεξανδρούπολης και τις απορριπτικές απόψεις πολλών δημοτικών συμβούλων και του δημάρχου, αναζήτησα τις κατευθύνσεις των ευρωπαϊκών και διεθνών οργανώσεων που επιβάλλουν την αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων με εναλλακτικές μορφές ενέργειας για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος.
Σύμφωνα με αυτές έχουμε φτάσει σε ένα σημείο όπου η κατανάλωση ορυκτών πόρων όπως το πετρέλαιο, ο άνθρακας και το φυσικό αέριο έχει υπερβεί την ικανότητα αναγέννησης του πλανήτη, προκαλώντας σοβαρή κλιματική αλλαγή την οποία την ζούμε καθημερινά χειμώνα και καλοκαίρι. Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου συνεχίζουν να αυξάνονται σε ανησυχητικά επίπεδα, συμβάλλοντας στην αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας, στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας, στην έλλειψη νερού και σε ακραία καιρικά φαινόμενα. Προκαλεί δέος η επισήμανση ότι «τρεις πλανήτες σαν τη γη θα χρειαστούν έως το 2100, εάν συνεχίσουμε να χρησιμοποιούμε τους πόρους όπως σήμερα»
Επί πλέον η εξάρτησή μας από τα ορυκτά καύσιμα τα οποία ευρίσκονται εν αφθονία σε ορισμένες περιοχές του πλανήτη και λείπουν εντελώς από άλλες, δημιουργούν εξαρτήσεις αλλά και γεωστρατηγικές παρενέργειες που διαταράσσουν την ομαλή ζωή των πολιτών των χωρών που δεν διαθέτουν ορυκτά καύσιμα. Η τρέχουσα κρίση με τον πόλεμο της Ουκρανίας οδήγησε σε ελλείψεις ενεργειακές στην Ευρώπη , αύξηση της τιμής της ενέργειας, μείωση της παραγωγής σε κρίσιμους κλάδους της βιομηχανίας, ακόμη και των τροφίμων. Άλλες πηγές βρίσκονται σε χώρες με ασταθή καθεστώτα ή με αυταρχική εξουσία η οποία δεν υπακούσει σε κανόνες διεθνούς οικονομίας και υγιών διεθνών σχέσεων.
Η ΕΕ και όλα τα κράτη μέλη της έχουν υπογράψει και επικυρώσει τη συμφωνία του Παρισιού και είναι απόλυτα αποφασισμένα να την εφαρμόσουν. Με την επικύρωση της συμφωνίας η ΕΕ, οι χώρες της δεσμεύονται νομικά σε έναν πιο πράσινο τρόπο ζωής που είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την ανάγκη για τη μείωση της εξάρτησής μας από τα ορυκτά καύσιμα, ειδικά αυτά από τη Ρωσία.
Η ΕΕ και οι 27 χώρες της έχουν υιοθετήσει νέους κοινούς κανόνες με το λεγόμενο «πακέτο Fit for 55» για τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα της ΕΕ. Στόχος είναι να μειωθούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55% έως το 2030 και η μείωση της μέσης θερμοκρασίας κατά 1,5 βαθμό.
Τι προτείνει λοιπόν η συμφωνία του Παρισιού; Να αντικαταστήσουμε τα ορυκτά καύσιμα (κάρβουνο, πετρέλαιο, φυσικό αέριο) με ήπιες μορφές ενέργειας , δηλαδή βιομάζα, ηλιακή και αιολική ενέργεια. Μία από τις μορφές της βιομάζας είναι αυτή που προκαλεί τις φωτιές των δασών, δηλαδή η ξερή φυτική μάζα που βρίσκεται στο έδαφος του δάσους. Εάν λοιπόν την αφαιρούμε από τα δάση και την μετατρέπουμε σε πέλετ έχουμε δύο καλά: Μειώνονται οι πυρκαγιές στα δάση και παράγουμε καθαρή ενέργεια. Η Ελλάδα είναι πλούσια σε ηλιακή και αιολική ενέργεια. Διαθέτει και θάλασσες όπου η άνεμοι είναι ισχυροί και συνεχείς. Δυστυχώς , κατά ένα παράδοξο τρόπο αυτές οι μορφές ενέργειας συναντούν στην χώρα μας πολλές αντιδράσεις.
Οι αντιδράσεις που ακούω για το αιολικό θαλάσσιο πάρκο στην Αλεξανδρούπολη οφείλονται σε αισθητικούς λόγους, σε πιθανή βλάβη του θαλάσσιο περιβάλλοντος και στην μείωση της απόδοσης της αλιείας. Θα συμφωνήσω εν μέρει με την αισθητική, αλλά νομίζω ότι η αλιεία δε θα μειωθεί λόγω της ύπαρξης των ανεμογεννητριών σε μια περιορισμένη έκταση . Υπάρχει άφθονος θαλάσσιος χώρος.
Η Ελλάδα είναι πλούσια σε ηλιακή και αιολική ενέργεια. Δυστυχώς , κατά ένα παράδοξο τρόπο, η άντληση αυτών των μορφών ενέργειας συναντά στην χώρα μας πολλές αντιδράσεις για διάφορους λόγους.
Από ο,τι κατάλαβα οι αιτιάσεις των δυο ειδικών που κάλεσε ο Δήμος για να ενημερώσουν του δημοτικούς συμβούλους, αναφέρονται στην μικρή απόσταση από την ακτή (1 μιίλι) , στον κίνδυνο για την μείωση των αλιευμάτων, στην αλλοίωση του βυθού και στην ηλεκτρονική ακτινοβολία που θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στα ψάρια και στα πουλιά.
Οι ίδιοι όμως προσέθεσαν ότι θα προηγηθούν περιβαλλοντικές μελέτες για την καταγραφή της υπάρχουσας κατάστασης και μελέτες πεδίου διάρκειας ενός έτους. Μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων και δημόσια διαβούλευση. Υπάρχουν λοιπόν οι δικλείδες ασφαλείας για την προστασία του περιβάλλοντος.
Πριν όμως από τις μελέτες βιάστηκαν οι δημοτικοί σύμβουλοι να εκφράσουν τις αρνητικές τους απόψεις. Το ίδιο και ο Δήμαρχος που δήλωσε ότι ο δήμος δεν θα έχει κανένα κέρδος. Νομίζω ότι ακόμη και αν όλα αυτά ευσταθούν πρέπει να τα συγκρίνουμε με τα άλλα που έπονται εάν δεν τηρήσουμε την συμφωνία του Παρισιού: Ερημοποίηση, έλλειψη νερού, έλλειψη τροφής, θάνατος.
Ας δούμε όμως τα πλεονεκτήματα των θαλάσσιων αιολικών πάρκων:
- Παρέχουν βιώσιμη καθαρή ενέργεια που συμβάλλει στην μείωση των αερίων του θερμοκηπίου, τα οποία αυξάνουν τη θερμοκρασία του πλανήτη.
- Τα θαλάσσια αιολικά πάρκα παράγουν περισσότερη ενέργεια σε σχέση με τα χερσαία, λόγω των ισχυρών και σταθερών ανέμων στη ανοιχτή θάλασσα.
- Η κατασκευή και συντήρηση των αιολικών πάρκων μπορεί να δημιουργήσει πολλές τοπικές θέσεις εργασίας, ενισχύοντας την τοπική οικονομία.
- Έχουν μικρότερο αποτύπωμα γης όπως άλλες μορφές ανανεώσιμης ενέργειες.
- Μπορούν να λειτουργήσουν ως τεχνικοί ύφαλοι , προσφέροντας καταφύγιο για τη θαλάσσια ζωή.
- Η αισθητική είναι υποκειμενικό ζήτημα. Κάποιοι τα βλέπουν ως σύμβολα προόδου και βιωσιμότητας. Ένα «αξιοθέατο» τοπόσημο που θα παραπέμπει στην πρωτοπορία της πόλης μας στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Οι αυξήσεις στο ρεύμα για τα νοικοκυριά και της ενέργειας για τις επιχειρήσεις έχει καταστεί βασική δαπάνη επιβίωσης και ανάπτυξης. Εδώ έχουμε ένα παράδοξο που δεν αντέχει σε καμία αξιολόγηση. Απορρίπτουμε το φτηνό και ασφαλές για την υγεία του πλανήτη και προτιμούμε το ακριβό και το καταστροφικό για την ζωή επάνω στη γη. Και μάλιστα με πρωτοπόρο τον δήμο και μέλη περιβαλλοντικών οργανώσεων. Αδυνατώ να πιστέψω ότι όλοι αυτοί οι αξιόλογοι άνθρωποι που ενδιαφέρονται για το μέλλον της Αλεξανδρούπολης, ακολουθούν το παράδειγμα του Τράμπ ο οποίος αποχώρησε από όλες τις διεθνείς οργανώσεις και τις συμφωνίες για το κλίμα.
Τώρα θα μου πει κάποιος, «ως το 2100 ποιος ζει ποιος πεθαίνει». Ναι, μέχρι τότε σίγουρα όσοι σήμερα πρέπει να δράσουν δε θα ζουν. Θα ζουν όμως τα παιδιά τους, τα εγγόνια και τα δισέγγονά τους. Και όπως συμβαίνει συνήθως στην ιστορία, θα ρίχνουν το ανάθεμα σε όσους το μακρινό 2025 αδιαφόρησαν και προτίμησαν την ακινησία, προφασιζόμενοι την αισθητική, τα λιγότερα ψάρια και το μηδαμινό κέρδος της πόλης . Και όταν θα ψάχνουν στις εφημερίδες του παρελθόντος αναζητώντας τους υπεύθυνους, κανείς δεν θα ήθελε να είναι το όνομά του ανάμεσα σε αυτούς.