Μπορεί το 2024, να έκλεισε με 24% αύξηση στην οικοδομική δραστηριότητα της περιφέρειας, ωστόσο, για τον Μάρτιο του 2025, στην ΑΜΘ είχαμε μείωση των νέων αδειών κατά 41%
Μεγάλη «βουτιά» κατά 43,8% έκανε ο όγκος της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας στο σύνολο της χώρας τον φετινό Μάρτιο, καθώς σύμφωνα με την Ελληνική Στατιστική Αρχή, τον συγκεκριμένο μήνα εκδόθηκαν 2.194 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 397.348 m2 επιφάνειας και 1.825.995 m3 όγκου. Παρουσιάζοντας μείωση κατά 41,1% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 54,1% στην επιφάνεια και μείωση κατά 43,8% στον όγκο, σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024.
Μεγάλη είναι η μείωση που παρατηρείται τους πρώτους μήνες του 2025 και στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης, για την οποία, υπενθυμίζεται πως το 2024 έκλεισε με μία άνοδο της οικοδομικής δραστηριότητας κατά 24%.
Τον Ιανουάριο η μείωση των οικοδομικών αδειών ανέρχονταν στο 10%, τον Φεβρουάριο στο 20% και τον Μάρτιο στο 40,7% !
Οι αιτίες
Σε τοπικό επίπεδο, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά στην Αλεξανδρούπολη, η μείωση των οικοδομικών αδειών ενδεχομένως έρχεται ως φυσική εξέλιξη, μετά από μία περίοδο «έκρηξης» της οικοδομικής δραστηριότητας, που προέκυψε από τη γενικότερη τάση δημιουργίας νέων καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης, λόγω του μεγάλου τουριστικού ρεύματος από Τουρκία και Βουλγαρία.
Ωστόσο, υπάρχουν κι άλλοι λόγοι για αυτή τη «βουτιά» της οικοδομικής δραστηριότητας, σε τοπικό και πανελλαδικό επίπεδο. Όπως σημειώνει το ΙΟΒΕ στην τελευταία του έκθεση για τις κατασκευές, η ιδιωτική οικοδομική δραστηριότητα στην Ελλάδα, μετά από μια δεκαετία ύφεσης (2010), σημείωσε συστηματική ανάκαμψη τα τελευταία χρόνια, ξεπερνώντας το κατώτατο σημείο του 2016 (12,6 χιλιάδες άδειες και 2,3 εκατ. τ.μ. επιφάνειας).
Το 2024, ο αριθμός των οικοδομικών αδειών ανήλθε σε 30,7 χιλιάδες, αυξημένος κατά 14,9% σε σχέση με το 2023, ενώ η επιφάνεια αυξήθηκε κατά 16,5% φτάνοντας τα 7,1 εκατ. τ.μ..
Η αύξηση αυτή οφείλεται κυρίως στις νέες κατοικίες και επιταχύνθηκε μετά το 2020, λόγω της αναστολής του ΦΠΑ στις νέες οικοδομές και της μείωσης του ΕΝΦΙΑ. Συνολικά, από το 2018 έως το 2024, εκδόθηκαν οικοδομικές άδειες για 191 χιλιάδες κατοικίες, ενισχύοντας την προσφορά νέων κατοικιών. Το 2024, ο αριθμός των νέων κατοικιών με βάση τις εκδοθείσες άδειες έφτασε τις 46,9 χιλιάδες, σημειώνοντας αύξηση 32% έναντι του προηγούμενου έτους.
Όμως, η άνοιξη της οικοδομικής δραστηριότητας σταμάτησε απότομα τους πρώτους μήνες του 2025, με ευθύνη της Πολιτείας και της εσφαλμένης, όπως αποδείχθηκε, πολεοδομικής νομοθέτησης.
Στον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό του 2012 είχε ενταχθεί ρύθμιση που «αποζημίωνε» τους ιδιώτες για το υψηλό κόστος των «πράσινων» κατασκευαστικών προδιαγραφών με την παροχή αυξημένων όρων δόμησης, μια ρύθμιση που, πολλά χρόνια αργότερα, κρίθηκε αντισυνταγματική από το Συμβούλιο της Επικρατείας, προκαλώντας σοβαρή διαταραχή στην οικοδομική δραστηριότητα.
Οι αποφάσεις του ΣτΕ και οι νέες ρυθμίσεις αναμένεται να έχουν επιπτώσεις στην οικοδομική δραστηριότητα, εκτιμά το ΙΟΒΕ, όπως αλλαγή των οικονομικών όρων των συμβάσεων, πιθανές ζημίες, αναβολή κατασκευών, κόστος αναθεώρησης μελετών και κόστος περιβαλλοντικού ισοδύναμου.
Η ενίσχυση της οικοδομικής δραστηριότητας το 2025 θα εξαρτηθεί από το πλήθος των αδειών που επηρεάζονται και πρέπει να αναθεωρηθούν.
Ωστόσο, η σταδιακή ομαλοποίηση της αγοράς των ιδιωτικών οικοδομικών έργων μετά τη νομοθετική ρύθμιση σχετικά με την κατάργηση των κινήτρων δόμησης θα μπορούσε να επαναφέρει την κατασκευαστική δραστηριότητα σε υψηλότερο επίπεδο, αν και η αβεβαιότητα ως προς τις επιπτώσεις των ρυθμίσεων για τον ΝΟΚ και τις πολεοδομικές αλλαγές μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη δραστηριότητα κατασκευής κτιρίων και το 2026, απαιτώντας ενδεχομένως νέες παρεμβάσεις για την εξομάλυνση της αγοράς.
Κ.Η.