Ζωντάνεψαν ιστορίες και μνήμες του σιδηροδρόμου ….

Κατά την παρουσίαση του Ανθολογίου διηγημάτων Οι «ιστορίες του σταθμού και του τραίνου», που ξεχώρισαν στον διαγωνισµό που διοργάνωσαν οι Φίλοι του Γαλλικού Σταθµού

 Του Γιώργου Πανταζίδη

 Ιστορίες και μνήμες που συνδέονται άμεσα με το τραίνο και τον σιδηρόδρομο εν γένει, ζωντάνεψαν, στην αυλή της Δημοτικής Βιβλιοθήκης κατά την εκδήλωση παρουσίασης της συλλογής διηγημάτων «Ιστορίες του Σταθμού και του Τραίνου» που εκδόθηκε μετά από τον πανελλήνιο διαγωνισμό που διοργάνωσαν οι «Φίλοι του Γαλλικού Σταθμού» Αλεξανδρούπολης.

Το Ανθολόγιο «Ιστορίες του Σταθμού και του Τραίνου» περιλαμβάνει τριάντα κείµενα που ξεχώρισαν και επιλέχθηκαν από την κριτική επιτροπή αποτελούμενη από την κα Μαριάννα Κοροµηλά, συγγραφέα, ιστορικό, τον κο Θανάση Κούγκουλο, Δρ. Νέας Ελληνικής Φιλολογίας, Μέλος ΕΔΙΠ Τµήµατος Ιστορίας και Εθνολογίας ΔΠΘ και την κα Σωτηρία Μαραγκοζάκη, δηµοσιογράφο, συγγραφέα.


Μέσα από την πένα ανθρώπων με κοινό παρανομαστή την αγάπη τους για τον σιδηρόδρομο, ταξίδεψαν τους συμμετέχοντες στην εκδήλωση, αλλά και όσους τα έχουν διαβάσει, σε χρόνους αλλοτινούς, ξύπνησαν μνήμες, συναισθήματα, ξεδίπλωσαν ανθρώπινες ιστορίες.  Στον εισαγωγικό της χαιρετισμό, η κα Κατερίνα Κάλτσου, δραστήριο μέλος των «Φίλων του Γαλλικού Σταθμού», έκανε λόγο για μια εκδήλωση γιορτή, «που διοργανώνεται σε ένα εμβληματικό κτίριο, σε ένα κόσμημα της πόλης. Ένα κτίριο που αποτελεί παράλληλα και απόδειξη πως μια κινηματική δράση ανθρώπων που ξεκίνησε αυθόρμητα μπορεί να συμβάλλει στην ιστορική διάσωση μνημείων της πόλης, δίνοντας ελπίδα και έμπνευση και για τον Γαλλικό Σταθμό».
Η κα Κάλτσου εξέφρασε την χαρά και την ικανοποίησή της για τις εξελίξεις που δρομολογούνται σε επίπεδο αποκατάστασης του Γαλλικού Σταθμού, ενώ ευχαρίστησε ιδιαιτέρως όσους συμμετείχαν με την αποστολή κειμένου για τη συμμετοχή τους στον διαγωνισμό του Ανθολογίου, τα μέλη της κριτικής επιτροπής, τον εκδοτικό οίκο Παρατηρητή της Θράκης και τη Διοίκηση του ΟΣΕ, για την στήριξή τους.
Απουσία του Θ. Κούγκουλου, ενός εκ των τριών μελών της Κριτικής Επιτροπής που ήταν στο πάνελ λόγω ασθένεια, τον λόγο πήρε η Σ. Μαραγκοζάκη, εκφράζοντας και η ίδια την χαρά της για τη συμμετοχή της στον διαγωνισμό αλλά και τα διηγήματα που είχε την ευκαιρία να διαβάσει και να αξιολογήσει.

 

Μαραγκοζάκη: «Το Ανθολόγιο έχει λογοτεχνική πρωτοτυπία και αξία»

Η κα Μαραγκοζάκη επικεντρώθηκε στη λογοτεχνική πρωτοτυπία του Ανθολογίου, επισημαίνοντας στη λογοτεχνική του αξία. «Θέλω συνάμα να πω πως είναι άλλο πράγμα να αντικρύζεις τον δημιουργό και άλλο το δημιούργημα. Και αυτό διότι το δημιούργημα κρίνεται αφ’ εαυτού, πέρα από τις συνθήκες που το γέννησαν. Ιδίως όταν διαβεί το κατώφλι του τυπογραφείου –όπως με τα διηγήματα στο ανά χείρας ανθολόγιο– αποσπάται από τον συγγραφέα και ανήκει πλέον σε όλους. Αλλά παρά ταύτα, αν και συμβαίνει αυτό, επειδή ακριβώς τίθεται και εκτίθεται σε δημόσια κρίση εκθέτει ανεπανόρθωτα τον δημιουργό του. Ας αναλογιστούμε λοιπόν πόσοι από εμάς δεν απολαύσαμε στο ακέραιο ένα μυθιστόρημα, ένα διήγημα χωρίς να γνωρίζουμε τον συγγραφέα;  Ίσως γιατί από μόνη της η πνευματική δημιουργία, το πνεύμα είναι η απόλυτη αξία.
Η αισθητική πληρότητα, η συγκίνηση, η έκπληξη, η υπέρτατη πνευματική ηδονή που αισθανόμαστε όταν διαβάζουμε ένα λογοτεχνικό έργο, ανεξάρτητα από την έκτασή του, είναι εκείνα που μετράνε. Οφείλω μόνο να επισημάνω, αν μη τι άλλο με βάση την αναγνωστική μου εμπειρία, ότι κάθε εποχή έχει τα δικά της γνωρίσματα, τις δικές της αναγνωστικές συνήθειες και ανάγκες, τις δικές της αυταπάτες και εμμονές. Τα δικά της μέτρα και σταθμά. Γι’ αυτό και τα γούστα αλλάζουν συν τω χρόνω, σε σημείο ώστε στη λογοτεχνική παραγωγή το ευτελές τού χθες να αναγνωρίζεται ως η κυρίαρχη τάση τού σήμερα, το πληκτικό ή το δύσκολο τού σήμερα να είναι το τολμηρό και το θελκτικό τού χθες. Από πλευράς μου δεν έχω να προσθέσω άλλα. Μόνο να θυμίσω κάτι που συμβούλευε τους νέους συγγραφείς ο σπουδαίος Χένρι Μίλερ: “Όταν δεν μπορείς να δημιουργήσεις μπορείς να εργάζεσαι”, έλεγε.
Μην αφήνοντας τη Μούσα να λιμοκτονεί, διαβάζοντας και γράφοντας καθημερινά και παρατηρώντας γύρω σου ακατάπαυστα, θα πρόσθετα. Και ότι το καλύτερο λογοτεχνικό έργο δεν γράφτηκε ακόμη. Και με διάθεση αυτο-υπονομευτική και προβοκατόρικη, όπως ευφυώς έχει πει κάποιος, “Υπάρχουν δύο ειδών συγγραφείς. Οι καλοί και οι κακοί. Οι κακοί γράφουν κακά έργα, οι καλοί δεν κάνουν τίποτα”». ]

 Κορομηλά: «Έχει δημιουργηθεί μια τράπεζα πληροφοριών γύρω από το τρένο και τον σιδηρόδρομο» 

Στη συνέχεια η κα Μαριάννα Κορομηλά, προχώρησε σε μια ιστορική αναδρομή και σύνδεση με τον σιδηρόδρομο και την πορεία της Θράκης στο χρόνο. «Το τραίνο έφερε κοντά διάφορες κοινωνικές ομάδες, έδωσε νέες δυνατότητες στην οικονομική ανάπτυξη. Συνέδεσε την ενδοχώρα με τις πλουτοφόρες πηγές του εσωτερικού, με τα λιμάνια και τις διεθνείς αγορές. Άλλαξε την όψη του βιωμένου περιβάλλοντος. Όσον αφορά την ιστορική Θράκη, στη διάρκεια του οθωμανικού 19ου αιώνα, το τραίνο ανέπτυξε στο έπακρο τις συγκοινωνίες που είχαν αναπτυχθεί ήδη από τα ρωμαϊκά χρόνια. Η τελευταία φορά που η Θράκη πραγματικά οργανώθηκε σε σχέση με την τοπογραφία της ήταν τότε, στα ρωμαϊκά χρόνια, με δύο άξονες, τους οποίους ακολούθησε και το τραίνο στη συνέχεια.  Συγκεκριμένα, είναι οι δύο φυσικοί άξονες, ο ένας, η “διαγώνιος” όπως αποκαλείται, είναι ο κεντρικός άξονας, που ξεκινούσε από τη Σόφια και κατέληγε στην Κωνσταντινούπολη, και ο άλλος είναι ο άξονας του Έβρου. Έτσι, οι Γάλλοι, όταν χρειάστηκε, κατέβασαν από την Αδριανούπολη μια παράκαμψη προς το Αιγαίο, πριν από 150 χρόνια, για εμπορικούς κυρίως λόγους, ακολουθώντας τον ρωμαϊκό άξονα. Επειδή όμως δεν μπορούσε να καταλήξει στην Αίνο που ήδη βούλιαζε, κατέληξε στο τότε Δεδέαγατς, δημιουργώντας μια καινούργια πολιτεία, την Αλεξανδρούπολη. Από τότε πέρασαν 150 χρόνια, στη διάρκεια των οποίων δημιουργήθηκε ένας ολόκληρος κόσμος γύρω από αυτό το τραίνο».

Αναφορικά με την πρωτοβουλία και τη δράση της Ομάδας των Φίλων Γαλλικού Σταθμού μίλησε με κολακευτικά λόγια για την προσπάθειά τους να διασώσουν και να αναδείξουν έναν ξεχωριστό «θησαυρό» της Θράκης. «Ξεδιπλώθηκε ένας ολόκληρος κόσμος γύρω από το τρένο. Φτιάχνοντας αυτήν την ομάδα άνοιξαν τα μπαούλα του κόσμου που είχε σχέση με το τραίνο. Είναι πάρα πολύ εντυπωσιακό το υλικό. Βγήκαν στολές, πηλήκια, έγγραφα, φωτογραφικό υλικό. Έχει δημιουργηθεί μια τράπεζα πληροφοριών γύρω από το τρένο και τον σιδηρόδρομο. Μέσα σε όλα αυτά, στον κόσμο του τραίνου, μπορούμε να διακρίνουμε τρεις μεγάλες ομάδες. Η πρώτη είναι οι εργαζόμενοι όλων των ειδών –που διακρίνονται στους σταθερούς εργαζόμενους και στους κινούμενους. Η δεύτερη είναι οι ταξιδιώτες και τέλος, η τρίτη ομάδα είναι τα πέριξ του τραίνου, οι γειτονιές, οι συνοικίες, τα χωριά που περνάει το τραίνο, ο μοναδικός σύνδεσμος με τον έξω κόσμο. Να σημειωθεί δε πως η τέχνη έχει ασχοληθεί κυρίως με τους ταξιδιώτες και λιγότερο με τον κόσμο του τραίνου, τους εργαζόμενους κ.λπ.. Η ανταπόκριση κάλυψε και τις τρεις διαφορετικές ομάδες….Κανένας από όσους έγραψαν δεν είναι συγγραφείς, άρα μιλάμε για προσωπικές μαρτυρίες και μνήμες και αυτό είναι πολύ σημαντικό. Ο διαγωνισμός μου έδωσε πολλών ειδών εμπειρίες, έμαθα πράγματα.

Αποσπάσµατα από το Ανθολόγιο ανέγνωσε η ηθοποιός Μαρία Παπαδοπούλου.

Την εκδήλωση συντόνισε η κα Τζένη Κατσαρή-Βαφειάδη, φιλόλογος, επιµελήτρια εκδόσεων «Παρατηρητής Θράκης» η οποία αφού μίλησε για τη ξεχωριστή δουλειά του Ανθολογίου, ευχαρίστησε θερμά όλους όσοι συμμετείχαν με διήγημα (στο σύνολό τους) καθώς και τα μέλη της κριτικής επιτροπής που τα αξιολόγησαν. 

 

Η συλλογή διηγηµάτων περιλαµβάνει τριάντα κείµενα που ξεχώρισαν πανελλαδικά στον διαγωνισµό «Ιστορίες του Σταθµού και του Τραίνου», τον οποίο διοργάνωσαν οι Φίλοι του Γαλλικού Σταθµού Αλεξανδρούπολης το 2021, µε αφορµή τη συµπλήρωση 150 χρόνων από την ανακήρυξη του 2021 ως «Ευρωπαϊκό Έτος Σιδηροδρόµων» από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον εορτασµό 150 χρόνων του σιδηροδρόµου στην Αλεξανδρούπολη.

 

Φίλοι του Γαλλικού Σταθμού Αλεξανδρούπολης

Τρία χρόνια πριν, στις 23 Νοεμβρίου, γεννήθηκε η διαδικτυακή ομάδα των Φίλων του Γαλλικού Σταθμού της Αλεξανδρούπολης, μια μεγάλη ομάδα ανθρώπων που σέβεται το γενέθλιο τοπόσημο, την ιστορία και αγαπά το τρένο. Συσπειρώνει σήμερα πάνω από 3.000 ανθρώπους στον ίδιο στόχο, να διασωθεί ο Γαλλικός Σταθμός από την επαπειλούμενη καταστροφή και να αναγνωριστεί ως ιστορικός τόπος.

0 Σχόλιο

Αφήστε ένα σχόλιο