alexis-800x140

Το αφήγημα του εορτασμού των 100 από την ενσωμάτωση της Αλεξανδρούπολης

Του Γιάννη Λασκαράκη

Με ικανοποίηση πληροφορήθηκα την σύσταση επιτροπών της Περιφέρειας και  του Δήμου για τον εορτασμό των 100 χρόνων από την ενσωμάτωση της Αλεξανδρούπολης στον εθνικό κορμό.  Αυτή  η επιτροπή θα πρέπει να  σχεδιάσει το πρόγραμμα για το σύνολο των εκδηλώσεων του εορτασμού.

Όλοι θέλουν βέβαια να τιμήσουν την επέτειο.  Ο καθένας με τη δική του οπτική.   Δήμος,  αντιπεριφέρεια, πανεπιστήμιο, σύλλογοι, ιδρύματα, απλοί πολίτες. Και όλοι θα έχουν την διάθεση να τρέχουν από εκδήλωση σε εκδήλωση για να καμαρώσουν  χορευτικά συγκροτήματα με παραδοσιακές στολές, να διασκεδάσουν με παραδοσιακές μπάντες, να παρακολουθήσουν ομιλίες και πανηγυρικούς.

Δε νομίζω όμως ότι ο σκοπός  των εκδηλώσεων είναι να ανταμώσουμε, να διασκεδάσουμε και να ξεφαντώσουμε ή ακόμη και να νοιώσουμε πατριωτική έκσταση.  Ούτε βέβαια να αναπαράγουμε τα παραδοσιακά στερεότυπα για την «ακριτική και παραμελεμένη Θράκη». Ούτε να επαναλάβουμε την εθνική και χριστιανική κατήχηση. Η δημοκρατική και ευρωπαϊκή κοινωνία του 21ου αιώνα απαιτεί διαδικασία ανοικτή, κριτική και πλουραλιστική.  Ούτε εθνική μιζέρια ούτε κομπορρημοσύνη του περιούσιου έθνους. Και πάνω από όλα αυτογνωσία.  Και αυτή ακριβώς είναι το ζητούμενο για τα επόμενα βήματά μας.

Τα ιστορικά  γεγονότα  του 1920  που αφορούν την Αλεξανδρούπολη και τη Θράκη είναι συγκλονιστικά. Θεωρώ  όμως χρήσιμη και  την  ανάδειξη των «αθέατων» πλευρών της Ιστορίας της περιόδου που προηγήθηκε, όπως  για παράδειγμα την  ιστορική συνάντηση του Ίωνα Δραγούμη με τον  Σουλιώτη-Νικολαΐδη στο Προξενείο του Δεδέαγατς το 1906, με αντικείμενο την τύχη των ομογενών.   Για τα σχέδια του φιλελεύθερου   πρίγκιπα Σαμπαχατίν, μέσω του  Δεδέαγατς , εναντίον του  Σουλτάνου θείου του.   Για τη δύσκολη συμβίωση του Δραγούμη με τον Μητροπολίτη Αίνου Λεόντιο. Για  τις ωμότητες των Βουλγάρων  εναντίον των μουσουλμάνων του Δεδέαγατς το 1913, υποβοηθούμενοι και από ντόπιους χριστιανούς. Αποτελούν απαραίτητες γνώσεις για την κατάκτηση της αυτογνωσίας.

Η Αλεξανδρούπολη όμως ήταν και κέντρο υποδοχής των προσφύγων , πριν και μετά τη συνθήκη της Λοζάνης. Και οι ξεριζωμένοι της συνθήκης δεν ήταν μόνο Έλληνες που εγκαταστάθηκαν στη Θράκη.  Πολλοί Οθωμανοί  εγκατέλειψαν τις εστίες τους στις περιοχές που παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα,  για να κατοικήσουν σε αυτές οι Έλληνες που ξεριζώθηκαν από τις δικές τους πατρίδες.

Αλλά δεν είναι μόνο το παρελθόν. Κυρίως  θα πρέπει να προσανατολίσουμε τον χαρακτήρα των εκδηλώσεων προς το μέλλον, αναδεικνύοντας τις προκλήσεις και τις δυνατότητες που παρουσιάζονται για την πόλη μας, οι οποίες,  σημειωτέον, είναι πάντα επίκαιρες από την εποχή ακόμη που το Δεδεάγατς επιλέχθηκε αντί της Αίνου για κατάληξη της σιδηροδρομικής γραμμής από την Αδριανούπολη προς  το Αιγαίο.  Επιβεβλημένη είναι και η ανάδειξη  των επιτευγμάτων  των εκατό χρόνων ελεύθερης ζωής της Αλεξανδρούπολης και των ανθρώπων που πρωταγωνίστησαν σε αυτά.  Η  Εκκλησία, η Κοινοβουλευτική εκπροσώπηση, η Τοπική αυτοδιοίκηση, ο πολιτισμός, οι επιστήμες, η επιχειρηματικότητα, ο αθλητισμός, ο εθελοντισμός, ο τύπος  αποτελούν ιστορικές διαχρονικές παρουσίες που άφησαν την σφραγίδα τους και ανέδειξαν προσωπικότητες σπουδαίες στον τομέα τους.

Περιττό βέβαια να επισημάνω πόσο  αναγκαίο είναι να τονισθεί  η ανάγκη συνεργασίας με τους γειτονικούς λαούς για την αξιοποίηση αυτής της θέσης, στο κέντρο μιας τεράστιας και εγγύτατης αγοράς πολλών εκατομμυρίων καταναλωτών. Αλλά και για την από κοινού αντιμετώπιση  των ευκαιριών και των προβλημάτων στην οικονομία, στη επιχειρηματικότητα, στο περιβάλλον κλπ. Τα   απαρχαιωμένα στερεότυπα  περί «περιοχής συνόρων», δεν είναι συμβατά με το μέλλον που οραματιζόμαστε για τον τόπο μας.

Ο πλούτος της περιοχής είναι οι πέντε πολιτισμοί και τα μνημεία τους που διέτρεχε η Via Egnatia στα δυόμιση  χιλιάδες χρόνια της Ιστορίας της, Στην Αλεξανδρούπολη  πολλά τμήματα της αρχαίας Εγνατίας διασώζονται μέσα και γύρω  από την πόλη.   Δυστυχώς όμως δεν έχουμε δώσει ούτε σε ένα  δρόμο της Αλεξανδρούπολης  το όνομα «Εγνατία».

Με βάση τα παραπάνω θεωρώ ότι το βασικό αφήγημα  που θα εμπνεύσει και θα αποτελέσει το συνεκτικό ιστό των  εκδηλώσεων,  θα πρέπει να περιλαμβάνει

  1. Ιστορική αναδρομή, από την ίδρυση της Αλεξανδρούπολης μέχρι τη σύγχρονη εποχή, με την επιστημονική ερμηνεία των γεγονότων, γνωστών και άγνωστων. Με την ανάδειξη  των ιστορικών προσώπων.
  2. Ανάδειξη της αμφίπλευρης περιπέτειας της ανταλλαγής των πληθυσμών. Με τα προβλήματα της υποδοχής και τον ρόλο της στη δημογραφική και την οικονομική πρόοδο.
  3. Οραματισμός του μέλλοντος, ανάδειξη των απεριόριστων δυνατοτήτων της Αλεξανδρούπολης λόγω της στρατηγικής της θέσης, στο σημείο που η Ασία ενώνεται με την Ευρώπη και τα Βαλκάνια με τη Μεσόγειο
  4. Παρακαταθήκη για τη διαμόρφωση της νέας πατριωτικής και κοινωνικής συνείδησης των νέων γενεών που θα αναλάβουν να γράψουν τη μελλοντική ιστορία της Αλεξανδρούπολης. Με εξωστρέφεια  και  με σεβασμό στη διαφορετικότητα.

 

0 Σχόλιο

Αφήστε ένα σχόλιο