room-to-grow-bnner

ΚΟΡΩΝΟΪΟΣ (Η αγάπη ως ύστατη πράξη θεοσέβειας)

«Πεποίηκά τι κοινωνικώς; ουκούν ωφέλημαι.» Έκανα κάτι για το κοινωνικό σύνολο; Άρα είμαι ωφελημένος. «Μάρκος Αυρήλιος, 121- 180 μ.Χ. Ρωμαίος Αυτοκράτωρ»  (“Τα εις εαυτόν” ια΄4)

του Γιώργου Αναγνωστόπουλου

Σήμερα αλήθεια υπάρχει κάποιος ανώτερος σκοπός ή λόγος για τον οποίο κανείς θα τολμούσε να πεθάνει;

Υπάρχει κάτι το οποίο υπερβαίνει την ίδια τη ζωή;

Στο παρελθόν υπήρξαν λαοί οι οποίοι θυσίασαν ένα κομμάτι του εαυτού τους, δηλαδή ένα μέρος του πληθυσμού τους,  προκειμένου να είναι ελεύθεροι. Πάρτε ως παράδειγμα τους μεσολογγίτες ή τους Σουλιώτες που θυσιάστηκαν για κάτι που ξεπερνούσε τη βιολογική τους υπόσταση.

Ο χρόνος  κυλάει και θα κυλάει αέναα κι εμείς επιλέγουμε κάποια στιγμή να απολέσουμε την περιορισμένη χρονικά ζωούλα μας για κάτι που μας ξεπερνά.

Οι Σουλιώτισσες μαζί με τα παιδιά τους έπεφταν στον γκρεμό γελοιοποιώντας κυριολεκτικά το θάνατο – πιασμένες χέρι χέρι χορεύανε το χορό του Ζαλόγγου πηδώντας στον γκρεμό. Όταν ξέρεις  για πιο λόγο αξίζει να ζεις, τότε ξέρεις  και να πεθαίνεις γι’ αυτόν το λόγο.

Ωστόσο, οι δυνατότητες της γνώσης μας για τον κόσμο, το σύμπαν, την ίδια την ύπαρξη είναι περιορισμένες. Κανείς δεν γεννήθηκε σοφός, ούτε και πρόκειται να γίνει, ώστε να μπορεί να   δώσει απαντήσεις στα βαθειά ερωτήματα της ζωής.  Απλά μπορεί ο καθένας μας να πλησιάσει τη σοφία μ’ έναν τρόπο που ξεπερνά την ατομικότητα του, που είναι καθολικός για όλους, παύοντας να διεκδικεί για τον εαυτό του την αλήθεια ή την όποια σοφία βάζοντάς την στο τσεπάκι του.  Εξάλλου, η αλήθεια βρίσκεται εκεί που ο άνθρωπος παύει να ασχημονεί έναντι του όλου, ως μία νότα παραφωνίας. Και μέσα σ’ αυτό το όλον, μέσα σ’ αυτή τη συμπαντική πνοή που μας φιλοξενεί για λίγα χρόνια, τα πάντα είναι αλληλένδετα μεταξύ τους.

Η ζωή στον πλανήτη μας χρεωστάει την ύπαρξή της, είτε μας αρέσει είτε όχι, χάρη στα δισεκατομμύρια μικρόβια που κουβαλάει επάνω της, τόσο έξω από μας όσο και μέσα μας. Αυτός ο κόσμος, όπως έλεγε ο ποιητής, ο μικρός ο μέγας,  είναι ένας κόσμος με συνοχή και νοημοσύνη.

Παρ’ αυτά, σήμερα ο Κορωνοϊός έχει χτυπήσει την πόρτα μας,  απαιτώντας την επιβίωση του μέσα σ’ έναν οργανισμό που τον αντιμετωπίζει εχθρικά – μιας και δεν έχουμε την δυνατότητα του μεταβολισμού των νυχτερίδων ώστε να μπορούμε να  προσαρμοστούμε απέναντι στο συγκεκριμένο ιό. Το γεγονός αυτό μας έκανε εντούτοις να ξαναδούμε μέσα μας, ο καθένας ξεχωριστά και όλοι μαζί, το πόσο αδύναμα κι ευάλωτα  ανθρωπάκια είμαστε απέναντι σε κάτι τόσο μικρό, αλλά τόσο εύκολα μεταδόσιμο και παθογόνο, κυρίως για τις ευπαθείς και αδύναμες ομάδες του πληθυσμού.

Ωστόσο, αν και οι επιστήμες έχουν εξελιχτεί σε ασύλληπτο βαθμό σε σχέση με τις προηγούμενες  εποχές, ο πρωταρχικός τρόπος αποφυγής της μετάδοσης  του ιού είναι λίγο πολύ κοινός τόσο για μας όσο και για τους Βαβυλώνιους που έζησαν πριν τρεις χιλιάδες χρόνια. Ο εγκλεισμός, η αποχή από δημόσιες συνευρέσεις, η μάσκα, η συνεχής χρήση αντισηπτικών κλπ.

Όταν η ζωή ασφυκτιά τότε ο άνθρωπος θα πρέπει να μάθει να χορεύει, όπως οι Σουλιώτισσες ή όπως ο Ζορμπάς,  με τον καλύτερο δυνατό τρόπο για κάτι το οποίο τον ξεπερνά και αυτό το κάτι δεν είναι άλλο από την αγάπη, την αλληλεγγύη και την συνοχή του συνόλου. Με λίγα λόγια ο ιός, αν μη τι άλλο, μας έκανε να ξανακοιταχτούμε στα μάτια και να λειτουργήσουμε, έστω και με αυτές τις συνθήκες, ως ένα οργανικό σύνολο.

Μήπως αυτό δεν θα ήταν και το πραγματικό όραμα κάθε φωτεινού πολιτικού ή θρησκευτικού ηγέτη του παρελθόντος ή του μέλλοντος;

Είναι τόσο δύσκολο, λοιπόν, να ξαναδούμε τον άλλο ως προέκταση του δικού μας εαυτού πέρα από κάθε εγωισμό;

Όπως αποδείχτηκε ο ιός δεν κάνει επιλογές φύλου, χρώματος  ή θρησκείας, δεν κάνει διαχωρισμούς σε πιστούς ή άπιστους, φτωχούς ή πλούσιους, καλούς ή κακούς. Όλοι κυλάμε στο ίδιο ποτάμι που λέγεται ζωή. Όλοι μας έχουμε τα ίδια δικαιώματα στη ζωή. Γιατί λοιπόν ένας θεός να κάνει επιλογές σε κάτι τόσο όμορφο που λέγεται αγάπη και είναι αυτή η αγάπη που αν της δώσουμε χώρο μπορεί να μας κάνει να δούμε τον άλλο μέσα από τις όποιες διαφορές του ως μέρος αυτής της μυστικής σχέσης που τόσα χρόνια είχαμε ξεχάσει.

Δεν κάνω αυτή τη στιγμή θεολογία. Αποτελώ κι εγώ μέρος ενός  συνόλου κι εξελίσσομαι μέσα από τις δικές μου αντιθέσεις, αλλά και τη διαλεκτική σύγκρουση και σύνθεση των αντιθέτων  μέσα στην κοινωνία. Κάθε τι που συμβαίνει, καλό ή κακό, δίκαιο ή άδικο, καθρεφτίζει την εποχή του. Πολλές φορές κατά το παρελθόν και κυρίως στο Μεσαίωνα, η υπερβολική πίστη, μεταμφιεσμένη σε αγάπη, όπλισε το μίσος. Ας μην ξεχνάμε βεβαίως και την, ανοήτως έως  τις μέρες μας, περιβόητη παιδευτική φράση «το ξύλο βγήκε από τον παράδεισο». Δυστυχώς όμως, αυτός ο πολιτισμός στηρίχτηκε εν πολλοίς στις αντιφάσεις του και κυρίως στην εκμετάλλευση των πολλών από τους λίγους. Όση ώρα διαβάζετε αυτό το κείμενο κάποιες δεκάδες παιδιά πεθαίνουν από την πείνα. Όμως ο θεός είναι αγάπη και αυτή την αγάπη οι αρχαίοι Έλληνες την συνέλαβαν ως μία μυστική σχέση ενότητας με το όλον. Τη συνέλαβαν ως ομορφιά, ως ευταξία και ως αλήθεια. Γιατί δεν θα μπορούσε γι’ αυτούς και τον πολιτισμό που έχτισαν η αλήθεια να μην ταυτίζεται εκεί που φιλιώνουν τ’ αντίθετα, μέσα στο κάλλος και την αρμονία.

Πραγματική θεοσέβεια, λοιπόν, δεν είναι παρά η αγάπη και δη η αγάπη για το  συνάνθρωπο μας, που πολλές φορές η εγωική συμπεριφορά μας και ο δογματισμός μας μπορεί να τον οδηγήσει στο θάνατο.

Μεγάλο μέρος της εκκλησίας ωστόσο, σε αντίθεση με την επιστήμη, επιμένει ότι η θεία κοινωνία δεν μπορεί να γίνει αιτία μετάδοσης του ιού και ότι αποτελεί τρανή φανέρωση της αγάπης του θεού προς τον άνθρωπο. Είναι όμως καιρός πια να φανερώσει και ο άνθρωπος την τρανή αγάπη του προς το συνάνθρωπο, προς το κοινωνικό σύνολο, ακολουθώντας τη γλώσσα της επιστήμης. Ας γίνουμε, λοιπόν, όλοι συνάλληλοι μυσταγωγοί της ενότητας και της αγάπης του Όντος. Γιατί, όπως λένε, πάντα ο πρώτος νεκρός σ’ έναν πόλεμο είναι η αλήθεια.

0 Σχόλιο

Αφήστε ένα σχόλιο