Αντώνης Ραφτόπουλος: “Τα προβλήματα των εξαρτήσεων μάς αφορούν όλους”

Συνέντευξη με τον υπεύθυνο του θεραπευτικού προγράμματος ΚΕΘΕΑ ΚΙΒΩΤΟΣ με αφορμή την αυριανή Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών 

Ανησυχητικά στοιχεία για την περιοχή μας: Κατά 25% αυξημένα τα αιτήματα για βοήθεια από άτομα με εξαρτήσεις σε αλκοόλ και τυχερά παιχνίδια – 40% αύξηση και στον αριθμό των ατόμων που εισέρχονται στην κύρια φάση της θεραπείας

Της Κικής Ηπειρώτου

Διήμερο δράσεων και εκδηλώσεων διοργανώνονται το Σαββατοκύριακο 25-26 Ιουνίου στην περιοχή της Αλεξανδρούπολης με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών. Το φετινό σύνθημα «ΠΑΜΕ ΜΑΖΙ» βρίσκει πολλούς τοπικούς φορείς να αδελφώνονται και να δρουν με στόχο την κοινωνική ευαισθητοποίηση και ανάδειξη του προβλήματος της χρήσης και της διακίνησης Ναρκωτικών.
Για τις δράσεις που υλοποιούνται το τελευταίο διάστημα, για την παρουσία και το έργο του ΚΕΘΕΑ Κιβωτός στην ΑΜΘ, αλλά και για τα στοιχεία των εξαρτημένων ατόμων στην περιοχή μας, μίλησε στη ΓΝΩΜΗ ο Αντώνης Ραφτόπουλος, Υπεύθυνος του θεραπευτικού προγράμματος ΚΕΘΕΑ ΚΙΒΩΤΟΣ.

-Ποιες δράσεις έχετε προγραμματίσει για τη φετινή παγκόσμια ημέρα κατά των ναρκωτικών στην περιοχή ευθύνης σας;
Η φετινή χρονιά είναι πολύ ιδιαίτερη για εμάς. Αυτό το διάστημα κλείνουν ενάμιση χρόνο λειτουργίας οι νέες μονάδες που υλοποιούνται με χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (συγχρηματοδότηση Ελλάδας και Ευρωπαϊκής Ένωσης) στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανατολική Μακεδονία Θράκη 2014-2020». Πρόκειται για το Πολυδύναμο Κέντρο Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης με έδρα την Αλεξανδρούπολη και την Κινητή Μονάδα Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης. Η ενίσχυση του Θεραπευτικού Προγράμματος μας δίνει τη δυνατότητα να υλοποιήσουμε μια σειρά από δράσεις και εκδηλώσεις με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Κατά των Ναρκωτικών και της Παράνομης Διακίνησής τους σε όλη την Περιφέρεια. Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται να λάβουν χώρα δράσεις ενημέρωσης σε κεντρικά σημεία του Διδυμοτείχου, του Σουφλίου, της Σαμοθράκης, των Δικαίων, της Ορεστιάδας, της Κομοτηνής, της Ξάνθης, της Χρυσούπολης, της Ελευθερούπολης, της Ξάνθης και της Καβάλας, ενημερωτικές παρεμβάσεις εντός του σωφρονιστικού καταστήματος Κομοτηνής, εθελοντική αιμοδοσία στην Αλεξανδρούπολη σε συνεργασία με το Σύλλογο Αιμοδοτών της πόλης, εργαστήρια με εικαστικά και υπαίθρια παιχνίδια στην κεντρική πλατεία της Ορεστιάδας καθώς και έκθεση αφίσας των Προγραμμάτων του ΚΕΘΕΑ, ομιλία για τη θέση της γυναίκας στην εξάρτηση και την απεξάρτηση και εκδήλωση με θέμα την επίδραση της trap μουσικής στους νέους στην Κομοτηνή, συμμετοχή σε ραδιοφωνικές ενημερωτικές εκπομπές σε τοπικά ραδιόφωνα Ξάνθης και Κομοτηνής, διανομή έντυπου υλικού στα διόδια της Εγνατίας Οδού, φωταγώγηση του κτιρίου της Περιφέρειας στην Καβάλα (πρώην Νομαρχία) και προβολή του λογοτύπου του ΚΕΘΕΑ ΚΙΒΩΤΟΣ και του φετινού συνθήματος της Παγκόσμιας Ημέρας.
Οι κεντρικές μας εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν στην Αλεξανδρούπολη, όπου το Σάββατο 25/6 σε μια εκδήλωση κεκλεισμένων των θυρών θα τιμήσουμε τα μέλη μας που ως εθελοντές ανέλαβαν την αρχειοθέτηση υλικού του Εθνολογικού Μουσείου Θράκης. Την Κυριακή 26/6, θα γίνει φωταγώγηση του Φάρου της Αλεξανδρούπολης και προβολή συνθημάτων και λογοτύπων, θα λάβει χώρα συμβολικό δρώμενο με το σχηματισμό από ιστιοπλοϊκά σκάφη του κύκλου της αλλαγής, υπαίθριο εργαστήρι ζωγραφικής, συναυλία από το μαθητικό συγκρότημα Άκρον Άωτον, αθλητικές εκδηλώσεις στην παραλιακή οδό και προβολή ταινίας στο θερινό σινεμά Φλοίσβο. Όλες οι παραπάνω εκδηλώσεις, σε όλες τις περιοχές της Περιφέρειας, πραγματοποιούνται σε συνεργασία-συνδιοργάνωση με τους τοπικούς Δήμους, με συλλόγους, όπως ο Εθνικός, ο Σύλλογος Γυναικών Δικαίων, Ιστιοπλοϊκοί Αθλητικοί Σύλλογοι Αλεξανδρούπολης και φορείς και υπηρεσίες όπως το Κέντρο Υγείας Δικαίων, η Υπηρεσία Φάρων του Υπ. Εθνικής Άμυνας, εθελοντές του Δήμου Ορεστιάδας, τη ζωγράφο-παιδαγωγό τέχνης κυρία Παυλίδου Μαριάννα, τα Κέντρα Πρόληψης Ροδόπης και Έβρου και άλλους. Βλέπετε, λοιπόν, ότι είμαστε πολλοί και πως τελικά οι συνέργειες σε τοπικό επίπεδο μπορούν πραγματικά να αποφέρουν πολλά και όμορφα αποτελέσματα.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επισκεφθούν τη σελίδα του Προγράμματος στο Facebook (https://www.facebook.com/ketheakivwtos) ώστε να ενημερωθούν για το αναλυτικό πρόγραμμα των εκδηλώσεων.

-Μιλήστε μας για την παρουσία και δράση σας και σε άλλες περιοχές του Έβρου και της Θράκης με τα παραρτήματα και τις κινητές μονάδες
Το ΚΕΘΕΑ ΚΙΒΩΤΟΣ δραστηριοποιείται στην περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης από το 2002. Αποτελεί Θεραπευτικό Πρόγραμμα του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων (ΚΕΘΕΑ) και αυτή τη στιγμή διαθέτει μονάδες στην Καβάλα, την Ξάνθη, την Κομοτηνή, την Αλεξανδρούπολη και την Ορεστιάδα. Σε όλες αυτές τις πόλεις μπορεί κάποια ή κάποιος να λάβει θεραπευτικές υπηρεσίες για προβλήματα εξαρτήσεων που αντιμετωπίζει η ίδια /ο ίδιος ή κάποια /κάποιος οικείος του. Συνοπτικά, θέλω να σας ενημερώσω πως λειτουργούν στον Νομό Έβρου το Πολυδύναμο Κέντρο με έδρα την Αλεξανδρούπολη (2551089595) και παράρτημα στην Ορεστιάδα (2552025369), το Συμβουλευτικό Κέντρο Θράκης (2551084690), η Κινητή Μονάδα Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης με περιοχή δράσης τους νομούς Ροδόπης (2531037842), Ξάνθης (241028965) και Δράμας, το Συμβουλευτικό Κέντρο Καβάλας (2510223131), η Ανοιχτή Θεραπευτική Κοινότητα Καβάλας (2510245835) και το Κέντρο Οικογενειακής Υποστήριξης (2510245835). Όποια / όποιος ενδιαφέρεται, μπορεί να καλέσει άμεσα στα παραπάνω τηλέφωνα, προγραμματίζει μια πρώτη συνάντηση ώστε να ενημερωθεί και λάβει υποστήριξη. Όλες οι υπηρεσίες παρέχονται με σεβασμό στο απόρρητο, χωρίς λίστες αναμονής και χωρίς τη χορήγηση φαρμάκων ή υποκατάστατων.

-Πώς κύλησε ο τελευταίος χρόνος αναφορικά με τις εξαρτήσεις στην περιοχή ; Είχαμε αύξηση ή μείωση στον αριθμό των ανθρώπων που ζήτησαν τη βοήθειά σας; Επιπλέον, τι εικόνα υπάρχει και για τα προβλήματα με το αλκοόλ και τα τυχερά/ηλεκτρονικά παιχνίδια;
Το ότι καλύψαμε το μεγαλύτερο μέρος της Περιφέρειας ΑΜΘ με υπηρεσίες μας έδωσε τη δυνατότητα να αποκτήσουμε ακόμη πιο ολοκληρωμένη εικόνα. Από την αρχή της χρονιάς το ΚΕΘΕΑ ΚΙΒΩΤΟΣ υποδέχτηκε αιτήματα από 214 άτομα. Από αυτά τα 118 αφορούσαν σε άτομα με προβλήματα εξαρτήσεων και τα 96 ανήκαν στο οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον ατόμων με προβλήματα εξαρτήσεων. Αυτός ο αριθμός είναι μεγάλος αν λάβει κανείς υπόψη του ότι είμαστε στη μέση της χρονιάς. Την προσοχή σίγουρα προσελκύει το ότι συνεχίζεται η αυξητική τάση των αιτημάτων. Συγκριτικά με την ίδια περίοδο του 2021 παρατηρείται μια αύξηση στην προσέλευση νέων αιτημάτων κατά 17% περίπου. Πιο συγκεκριμένα, εντοπίζεται αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά στα νέα αιτήματα σχετικά με τις εξαρτήσεις από το αλκοόλ και τα τυχερά παιχνίδια. Η αύξηση αυτή κατά μέσο όρο είναι γύρω στο 25% (με κατά τόπους αυξομειώσεις). Η προσέλευση ατόμων με προβλήματα εξαρτήσεων από ναρκωτικές ουσίες παραμένει σταθερή ενώ το ποσοστό των ανθρώπων που ανήκουν στο οικογενειακό περιβάλλον ατόμων με προβλήματα εξαρτήσεων αυξήθηκε κατά 10% συγκριτικά με πέρυσι. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο συνολικός αριθμός των ατόμων που τελικά εισέρχονται στην κύρια φάση θεραπείας κυρίως για προβλήματα εξαρτήσεων από το αλκοόλ ή τα τυχερά παιχνίδια είναι αυξημένος κατά 40%. Αυτό αποτυπώνει τόσο την αύξηση των σχετικών προβλημάτων στην κοινωνία αλλά και την αύξηση της δικής μας ετοιμότητας να παράσχουμε ολοκληρωμένα θεραπευτικά προγράμματα σε όσους τα έχουν ανάγκη.


-Παρατηρείτε διαφορές στο προφίλ των ανθρώπων που ζητούν βοήθεια σε σχέση με το παρελθόν; Ηλικία, φύλο, μορφωτικό επίπεδο, οικονομική κατάσταση

Δεν είναι εύκολο να απαντηθεί αυτό το ερώτημα με δεδομένο ότι η αύξηση του γεωγραφικού εύρους κάλυψης δεν επιτρέπει ακριβή σύγκριση. Τα ως τώρα στοιχεία του ΚΕΘΕΑ ΚΙΒΩΤΟΣ από την Περιφέρεια ΑΜΘ δείχνουν πάντως ότι αναφορικά με τη χρήση ναρκωτικών, αυτή συνήθως αφορά άνδρες (88%), άγαμους/άγαμες (80%), κατά μέσο όρο 31-32 ετών, οι 6 στους 10 ζουν με την οικογένειά τους, το 38% αυτών είναι απόφοιτοι/απόφοιτες Λυκείου ενώ το 40% περίπου δεν έχει φτάσει στο Λύκειο, το 30% αυτών είναι άνεργες και άνεργοι, έχουν ξεκινήσει τη χρήση ουσιών δοκιμάζοντας κάνναβη (90%) γύρω στα 16 τους χρόνια και όταν προσέρχονται στις υπηρεσίες μας αναφέρουν ως κύρια ουσία χρήσης είτε την κάνναβη (58%) είτε την ηρωίνη (30%) ή άλλες ουσίες. Σε ποσοστό 30% αναφέρουν προβλήματα σωματικής και ψυχικής υγείας ενώ κατά 85% έχουν νομικές εκκρεμότητες.
Τα προβλήματα με το αλκοόλ αφορούν συνήθως άνδρες (78%), απόφοιτους/απόφοιτες Λυκείου (33%), κατά μέσο όρο είναι 45-46 ετών, το 44-45% αυτών είναι έγγαμοι και έγγαμες και με σταθερή εργασία, με ποτό προτίμησης το τσίπουρο. Όσοι και όσες προσέρχονται αναζητώντας βοήθεια για τα προβλήματα με το αλκοόλ μας λένε ότι η καθημερινή χρήση του αλκοόλ ξεκινά γύρω στα 28-29 έτη τους ενώ 10 χρόνια μετά εμφανίζονται τα πρώτα προβλήματα και χρειάζονται να περάσουν άλλα 10 χρόνια περίπου για να αναζητήσουν βοήθεια. Τέλος, τα προβλήματα με τα τυχερά παιχνίδια σχετίζονται συνήθως με άνδρες (93%), έγγαμους και έγγαμες (36%), κατά μέσο όρο είναι 38 ετών, το 75% αυτών εργάζεται σταθερά και το 60% έχει παίξει το πρώτο παιχνίδι με χρήματα πριν την ηλικία των 18 ετών. Όταν αναζητούν βοήθεια κατά 35% έχουν ήδη περάσει πάνω από 10 χρόνια στο πλαίσιο της εξάρτησης.
Τα παραπάνω νούμερα είναι ενδεικτικά της σοβαρότητας της κατάστασης και αποτυπώνουν μια κυρίαρχη εικόνα. Εμείς προσπαθούμε να εστιάζουμε στη βοήθεια που χρειάζεται να λάβει όποιος και όποια προσέρχεται στις υπηρεσίες μας πέρα από αυτή τη γενική εικόνα και πάντα με βάση τις ατομικές ανάγκες.

-Έχουμε διαβάσει ότι κατά την περίοδο της πανδημίας, σημειώθηκε μεγάλη αύξηση στα ποσοστά χρήσης ουσιών; Ποια είναι η δική σας εικόνα από την εμπειρία σας;
Η εικόνα που έχουμε και εμείς από την περιοχή συμφωνεί με αυτό. Έχει αυξηθεί η χρήση ουσιών που μπορούν να ληφθούν στο χώρο του σπιτιού (π.χ. συνταγογραφούμενα, αλκοόλ) και που μπορεί να προμηθευτεί κάποιος / κάποια μέσω διαδικτύου. Έχει αποτυπωθεί στις εκθέσεις του ΟΗΕ η ευελιξία με την οποία έχει προσαρμοστεί στη συνθήκη της πανδημίας η παράνομη αγορά ουσιών, αξιοποιώντας άλλες οδούς διακίνησης τους. Παράλληλα έχει σημειωθεί αύξηση στη χρήση νόμιμων ουσιών (αλκοόλ) και σε συμπεριφορικές εξαρτήσεις (τζόγος μέσω εφαρμογών του διαδικτύου) ή σε συνήθειες που κάποιες φορές παρουσιάζουν τάσεις εξάρτησης, όπως οι αγορές μέσω διαδικτύου.

-Μία πρώτη γεύση από όσα ετοιμάζετε για τη συμπλήρωση 20 χρόνων παρουσίας του προγράμματος στην ΑΜΘ;
Φέτος, όπως προανέφερα, είναι ιδιαίτερη χρονιά για εμάς. Φέτος το ΚΕΘΕΑ ΚΙΒΩΤΟΣ κλείνει 20 χρόνια λειτουργίας στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης. Αυτά τα 20 χρόνια έχουμε προσπαθήσει να σταθούμε, με όσα μέσα διαθέτουμε, στο πλευρό των ανθρώπων που χρειάστηκαν τη βοήθειά μας. Από το 2002, χρονιά ίδρυσης των δύο πρώτων Συμβουλευτικών Κέντρων σε Αλεξανδρούπολη και Καβάλα, έχουμε μεγαλώσει ως Πρόγραμμα, έχουμε διευρύνει τις υπηρεσίες μας τόσο γεωγραφικά όσο και από την άποψη του είδους των προβλημάτων στα οποία μπορούμε να ανταποκριθούμε, καθώς και διαχειριστικά μια και φαίνεται ότι ανταποκρινόμαστε πολύ ικανοποιητικά στο μεγάλο στόχο της διαχείρισης δύο πράξεων ΕΣΠΑ.
Αναφορικά, λοιπόν, με τα 20ά γενέθλια του Προγράμματος προετοιμάζουμε κάποιες εκδηλώσεις για το Φθινόπωρο οι οποίες θα περιλαμβάνουν κυρίως βραβεύσεις μελών που έχουν ολοκληρώσει τη θεραπεία τους στην ΚΙΒΩΤΟ, βραβεύσεις σε άτομα και φορείς που έχουν σταθεί στο πλευρό μας όλα αυτά τα χρόνια ώστε να υλοποιήσουμε όλο αυτό το έργο και άλλες που θα ανακοινωθούν σε σύντομο χρόνο. Θα σας περιμένουμε όλους.

-Κάποιο καταληκτικό σχόλιο για το φετινό σύνθημα του ΚΕΘΕΑ για την Παγκόσμια Ημέρα Κατά των Ναρκωτικών;
Κεντρικό σύνθημα της φετινής καμπάνιας του ΚΕΘΕΑ είναι το «Πάμε μαζί». Είναι, κατά τη γνώμη μου, ένα πολύ εύστοχο μήνυμα για όσα υπαινίσσεται. Το «Πάμε μαζί», από τη μία, δηλώνει το σαφές κάλεσμα στα άτομα με προβλήματα εξαρτήσεων να περπατήσουν μαζί μας το δρόμο της αλλαγής, ως συνοδοιπόροι σε έναν δρόμο κόντρα στη μοναξιά και τις εξαρτήσεις, με επίκεντρο τις σχέσεις, την αλληλεγγύη και την υποστήριξη. Από την άλλη, το φετινό σύνθημα υπαινίσσεται ότι σε αυτό το δρόμο δεν περισσεύει κανείς, όλοι μπορούν να έχουν μια θέση, όλοι έχουν το δικαίωμα να τον περπατήσουν.
Τέλος, το «Πάμε μαζί» αφορά και το σύνολο της κοινωνίας και των φορέων. Τα προβλήματα των εξαρτήσεων μας αφορούν όλους. Η αντιμετώπισή τους προϋποθέτει ευαισθητοποίηση, συμμαχίες, συνεργασία και γκρέμισμα των στεγανών. Η απάντηση, λοιπόν, στις εξαρτήσεις είναι η αλλαγή, η σχέση, η συμπερίληψη.

0 Σχόλιο

Αφήστε ένα σχόλιο