Αφαιρείται από το ΕΣΠΑ 2014-2020 η ανατολική περιφερειακή οδός Αλεξανδρούπολης

Τα διάφορα εμπόδια δεν έχουν επιτρέψει την απορρόφηση των κονδυλίων από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα του Υπουργείου Μεταφορών, ωστόσο είναι επιλέξιμο για το επόμενο ΕΣΠΑ
Το έργο έχει «κολλήσει» στο δικαστικό κομμάτι – Εντός καλοκαιριού έχει υποσχεθεί ότι θα δημοπρατηθεί ο Κ. Καραμανλής

Της Κικής Ηπειρώτου

Οι πολλές καθυστερήσεις και τα διαρκή εμπόδια των τελευταίων ετών, αλλά και οι διαφορετικές ανάγκες που προέκυψαν λόγω πανδημίας, στην οικονομία της χώρας, λειτουργούν ως ‘ντόμινο’ και δημιουργούν νέα δεδομένα για το μεγάλο έργο της ανατολικής περιφερειακής οδού της Αλεξανδρούπολης.

Μετά τις ανακατατάξεις που χρειάστηκε να γίνουν στα Επιχειρησιακά Προγράμματα των Υπουργείων, για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού και με δεδομένη την μη απορρόφηση των προβλεπόμενων κονδυλίων, όλα αυτά τα χρόνια, το έργο της ανατολικής περιφερειακής Αλεξανδρούπολης, αποφασίστηκε να αφαιρεθεί από τον προγραμματισμό του Υπουργείου Μεταφορών, σε ό,τι αφορά την χρηματοδότησή του από το ΕΣΠΑ 2014-2020. Ωστόσο, η δαπάνη κατασκευής του (περίπου 60 εκ ευρώ) θεωρείται ως επιλέξιμη από το επόμενο ΕΣΠΑ 2021-2027.

Σύμφωνα με πληροφορίες της «ΓΝΩΜΗΣ», πρόκειται για μία τυπική «διόρθωση» του Υπουργείου, που, ωστόσο, προκαλεί προβληματισμό για τη γενικότερη πορεία του έργου, το οποίο, στην παρούσα φάση, έχει «σκαλώσει» στο δικαστικό κομμάτι. Όπως είχαμε γράψει τον Φεβρουάριο, η δίκη που είχε οριστεί για τη διευθέτηση των αναγκαστικών απαλλοτριώσεων, αναβλήθηκε και μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει γνωστή η νέα ημερομηνία για την εκδίκαση της υπόθεσης. Αν δεν τακτοποιηθεί αυτό το ζήτημα, το έργο δεν είναι δυνατόν να δημοπρατηθεί, παρά το γεγονός ότι ο Υπουργός Κώστας Καραμανλής, που το είχε χαρακτηρίσει ως έργο εθνικής σημασίας, σε πρόσφατη συνάντηση που είχε με τον Αντιπεριφερειάρχη Έβρου Δημήτρη Πέτροβιτς, δεσμεύτηκε για τη δημοπράτηση του έργου, εντός του καλοκαιριού, το αργότερο, όπως είχε χαρακτηριστικά επισημανθεί.

Η πανδημία έφερε ανακατανομή των πόρων του ΕΣΠΑ

Όπως είναι γνωστό, το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» (ΕΠ-ΥΜΕΠΕΡΑΑ) αποτελεί το κύριο μέσο για την επίτευξη των εθνικών στόχων του ΕΣΠΑ 2014-2020 για τους δύο τομείς Μεταφορών και Περιβάλλοντος.

Το ΕΠ-ΥΜΕΠΕΡΑΑ είναι το μεγαλύτερο, από άποψη ενωσιακής συγχρηματοδότησης, Επιχειρησιακό Πρόγραμμα του ΕΣΠΑ 2014-2020.

Τα χρηματοδοτικά μεγέθη του Προγράμματος μετά την 5η Αναθεώρησή του, στα τέλη του 2020, είναι:

  • Η συνολική Συγχρηματοδοτούμενη Δημόσια Δαπάνη (ΣΔΔ) του Προγράμματος ανέρχεται σε 652 εκατ. €
  • Η Κοινοτική Συνδρομή ανέρχεται σε 880 εκατ. €.
  • Η αντίστοιχη Εθνική Συμμετοχή ανέρχεται σε 772 εκατ. €.

Όπως επισημαίνει το euroactiv.gr, οι ανάγκες αντιμετώπισης των επιπτώσεων της πανδημίας του κορωνοϊού οδήγησαν στην απόφαση ανακατανομής πόρων από όλα τα Επιχειρησιακά Προγράμματα προς το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα, Καινοτομία», προκειμένου να χρηματοδοτηθούν δράσεις ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας και της απασχόλησης κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Από τον τομέα Μεταφορών το 2020 αφαιρέθηκαν συνολικά πόροι ύψους 272 εκατ. € κοινοτικής συμμετοχής, που αντιστοιχούν σε 339,6 εκατ. € συνολικής δημόσιας χρηματοδότησης. Παράλληλα, έγιναν εσωτερικές μετακινήσεις πόρων μεταξύ των αξόνων του Προγράμματος, προκειμένου οι πόροι που παραμένουν στον τομέα να αξιοποιηθούν πλήρως για έργα που έχουν ήδη δρομολογηθεί και αναμένεται με σχετική ασφάλεια να έχουν τις αντίστοιχες δαπάνες μέχρι 31/12/2023.

Πιο συγκεκριμένα:

Μειώνονται σημαντικά οι διαθέσιμοι πόροι του Τομέα για σιδηροδρομικά έργα, συνολικά κατά 216,2εκατ. €, από τα 534 εκατ. € ΣΔΔ των δύο σιδηροδρομικών αξόνων προτεραιότητας (ΑΠ) μειώνονται σε 318 εκατ. €. Αντίστοιχα, αφαιρούνται από τον προγραμματισμό εκείνα τα έργα που σήμερα παρουσιάζουν ανωριμότητα και δεν αναμένεται να έχουν σύμβαση εντός του 2021, όπως (α) η αναβάθμιση ηλεκτροκίνηση της Σιδηροδρομικής Γραμμής Θεσσαλονίκη –Προμαχώνας, (β) η αναβάθμιση του τμήματος ΣΚΑ-ΟΙΝΟΗ (γ) η κατασκευή της νέας γραμμής στο τμήμα Ρίο – Πάτρα. Τα έργα αυτά έχουν επιλεξιμότητα συγχρηματοδότησης τόσο από τα ΕΔΕΤ όσο και από το CEF της ΠΠ 2021-2027.

Μειώνονται ελάχιστα οι διαθέσιμοι πόροι του τομέα για οδικά έργα, συνολικά κατά 24,2 εκατ. € ΣΔΔ. Πιο συγκεκριμένα:

✓Στον ΑΠ04 (Διευρωπαϊκό Οδικό Δίκτυο ΒΟΑΚ) οι πόροι μειώνονται κατά 57 εκατ. € ΣΔΔ. Οι πόροι που παραμένουν στον ΑΠ καλύπτουν τις δαπάνες του ήδη ολοκληρωμένου έργου Γούρνες -Χερσόνησος καθώς και των ήδη ενταγμένων ή δρομολογημένων νέων έργων οδικής ασφάλειας που αναμένεται να έχουν σύμβαση εντός του 2021. Ο νέος προγραμματισμός του ΥΠΥΜΕ για νέα έργα υποδομών επί του ΒΟΑΚ θα είναι επιλέξιμος σε ΕΠ της ΠΠ 2021-2027.

✓Στον ΑΠ05 (Περιφερειακή κινητικότητα –Βελτίωση συνδεσιμότητάς νησιωτικών και απομακρυσμένων περιοχών) οι πόροι μειώνονται κατά 14 εκατ. € ΣΔΔ. Αντίστοιχα αφαιρείται από τον προγραμματισμό το έργο της οδικής σύνδεσης Εγνατίας με το λιμάνι Αλεξανδρούπολης (ανατολική περιφερειακή Αλεξανδρούπολης), που δεν έχει ακόμη ενταχθεί στο ΕΠ και το οποίο είναι επιλέξιμο για χρηματοδότηση από πόρους της ΠΠ 2021-2027. Παραμένει στον ΑΠ και ολοκληρώνεται το phasing από την ΠΠ 2007-2013 οδικό έργο Καλλονή –Σίγρι.

Ο σχεδιασμός και η χρηματοδότηση του Προγράμματος Υποδομών – Μεταφορών για την περίοδο 2021 – 2027

Στα 2,314 δισ. ευρώ ανέρχεται η συνολική συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη του προγράμματος «Υποδομές Μεταφορών» (Π.Υ.ΜΕΤ) για την περίοδο 2021-2027, καθώς πριν από λίγες ημέρες ολοκληρώθηκε η δεύτερη διαβούλευσή του, η οποία άρχισε στις 28/04/2021.  Το εν λόγω πρόγραμμα αποτελεί το Τομεακό Πρόγραμμα του νέου ΕΣΠΑ για την υλοποίηση του Επιχειρησιακού Σχεδιασμού των αρμοδίων υπουργείων Υποδομών και Μεταφορών, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, που στόχο έχει την υλοποίηση της αναπτυξιακής στρατηγικής στον τομέα των υποδομών Μεταφορών για την Προγραμματική Περίοδο 2021-2027.

Όπως έγινε γνωστό, σε αυτό εντάσσονται έργα και παρεμβάσεις στο οδικό δίκτυο (π.χ. ΒΟΑΚ), στο κεντρικό σιδηροδρομικό δίκτυο της Ελλάδας (ΠΑΘΕ), οδικές συνδέσεις με λιμάνια και ΒΙΠΕ, έργα οδικής ασφάλειας, έργα Μετρό, η ενίσχυση και διασφάλιση της συνδεσιμότητας των νησιών, η βελτίωση των μέσων σταθερής τροχιάς και την ανανέωση του στόλου των λεωφορείων με ηλεκτρικά στην Αθήνα και Θεσσαλονίκη, έργα που σχετίζονται με θαλάσσιες μεταφορές ή την αναβάθμιση των υποδομών σε επιλεγμένα λιμάνια κ.α.

Το Πρόγραμμα Υποδομών Μεταφορών χρηματοδοτείται με 1.912.389.466 ευρώ Κοινοτική Συνδρομή, εκ των οποίων 1.329.511.143 ευρώ από το Ταμείο Συνοχής (ΤΣ: 69,52%) και 582.878.323 ευρώ από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ:30,48%). Οι συνολικά διαθέσιμοι πόροι, συμπεριλαμβανομένης της Εθνικής Συμμετοχής, ανέρχονται σε 2.313.798.223 ευρώ, εκ των οποίων 1.564.130.757 ευρώ από το ΤΣ (67,60%) και 749.667.466€ από το ΕΤΠΑ (32,40%).

Οι Στόχοι του Επιχειρησιακού Προγράμματος για την περίοδο 2021 – 2027 είναι:

Α) Προώθηση της ολοκλήρωσης μέρους των υποδομών του κεντρικού ΔΕΔ-Μ και περαιτέρω ανάπτυξη / αναβάθμιση του αναλυτικού ΔΕΔ-Μ, που περιλαμβάνει την ολοκλήρωση του κεντρικού σιδηροδρομικού ΠΑΘΕΠ και κλάδους του με την εγκατάσταση σύγχρονων συστημάτων έλξης και διαχείρισης της κυκλοφορίας, την διασύνδεση υφιστάμενου αναλυτικού ΔΟΔ στην ηπειρωτική Ελλάδα και συνδέσεων με αυτό, την ολοκλήρωση διασυνοριακών οδικών συνδέσεων, καθώς και επιλεγμένες παρεμβάσεις σε μεγάλες νησιωτικές περιφέρειες.

Β) Προώθηση των συνδυασμένων μεταφορών, που περιλαμβάνει σιδηροδρομικές (υπεραστικές και προαστιακές) συνδέσεις καθώς και οδικές συνδέσεις με λιμάνια και ΒΙΠΕ.

Γ) Ενίσχυση και διασφάλιση της συνδεσιμότητας των νησιών, που περιλαμβάνει την βελτίωση των υποδομών πλέγματος λιμένων νησιωτικών περιφερειών.

Δ) Βελτίωση της ασφάλειας μεταφορών, με την υλοποίηση εστιασμένων παρεμβάσεων παθητικής οδικής ασφάλειας, και συστημάτων για την βελτίωση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας και αεροναυτιλίας.

Ε) Ανάπτυξη και επέκταση βιώσιμων και οικολογικών αστικών μέσων μεταφοράς, που περιλαμβάνει επέκταση και βελτίωση των μέσων σταθερής τροχιάς και την ανανέωση του στόλου των λεωφορείων με ηλεκτρικά στην Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

Η λίστα των έργων που θα ενταχθούν στο ΕΣΠΑ της περιόδου 2021 – 2027 οριστικοποιείται αυτήν την περίοδο, παράλληλα με την οριστικοποίηση των επενδύσεων που θα ενταχθούν στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και σε άλλα κεντρικά ευρωπαϊκά προγράμματα.

0 Σχόλιο

Αφήστε ένα σχόλιο