Η ψυχική υγεία θέλει δουλειά

Η ευεργετική επίδραση της εργασίας στα άτομα με ψυχικές διαταραχές

Η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας 2017 είναι αφιερωμένη στην εργασία, που αποτελεί ένα πεδίο ζωτικής σημασίας για τον άνθρωπο και συνδέεται  άρρηκτα με τη φύση του, τις ανάγκες και την εξέλιξή του. Το δικαίωμα στην εργασία αποτελεί ένα από τα πρωταρχικής αξίας δικαιώματα για τον ευρύ πληθυσμό, ταυτόχρονα όμως συντελεί στην  ψυχοκοινωνική αποκατάσταση και στην ανάρρωση των ατόμων με ψυχικές διαταραχές.

Η κλινική εμπειρία στην Κινητή Μονάδα Έβρου – Ροδόπης της Εταιρίας Κοινωνικής Ψυχιατρικής & Ψυχικής Υγείας δείχνει ότι η εργασιακή απασχόληση των ατόμων που αντιμετωπίζουν ψυχοκοινωνικά προβλήματα έχει ποικίλες ευεργετικές επιδράσεις, τόσο στην ψυχική τους υγεία όσο και στην ποιότητα της ζωής τους εν γένει.

Έρευνα που αφορούσε στην επαγγελματική ικανοποίηση των εργαζομένων ατόμων με ψυχικές διαταραχές αναδεικνύει ότι ο υψηλός βαθμός ικανοποίησης αφορά στη σπουδαιότητα της έμμισθης απασχόλησης και στην αναγκαιότητα η προσφορά εργασίας να ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες ανάγκες τους. Επιπλέον, φαίνεται ότι η εργασία συνδέεται θετικά με την έκβαση της ψυχικής τους υγείας, συμβάλλοντας στη σταθερότητα της κλινικής τους εικόνας, στην ύφεση των συμπτωμάτων τους, αλλά και συνολικά στην προαγωγή της ποιότητα ζωής τους.

Η εργασία βοηθά τους ανθρώπους να ενταχθούν σε μία ομάδα. Τα άτομα με ψυχικές διαταραχές συχνά αντιμετωπίζουν επιφυλάξεις και δυσκολίες στις διαπροσωπικές και κοινωνικές σχέσεις. Συνεπώς, μέσω της εργασίας, έχουν τη δυνατότητα να εξελίξουν τις ικανότητες τους σε αυτόν τον τομέα, να αναλάβουν ρόλο και αναγνώριση στο πλαίσιο της ομάδας αυτής, αλλά και του κοινωνικού συνόλου. Το αίσθημα αυτό με τη σειρά του συντελεί στη βελτίωση της αυτοεκτίμησης και αυτοπεποίθησης τους.

Οι χρήστες των υπηρεσιών ψυχικής υγείας αναφέρουν ότι μέσω του εισοδήματος που λαμβάνουν από την εργασία τους κατορθώνουν να καλύψουν μόνοι τους τις βιοτικές τους ανάγκες, χωρίς να βασίζονται αποκλειστικά στην κρατική επιδοματική πολιτική, να εξαρτώνται από την οικονομική υποστήριξη συγγενών και τη φιλανθρωπία. Έτσι, ενισχύεται το αίσθημα της αυτονομίας και αυτοεκτίμησης τους. Επιπλέον, δηλώνουν ότι η συνεργασία και η αλληλεπίδραση με τον ευρύ πληθυσμό, τους βοηθά να εξελίξουν τις κοινωνικές τους δεξιότητες, να διευρύνουν τον κοινωνικό τους κύκλο, νιώθοντας ότι συμμετέχουν ισότιμα στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Άτομα που νοσούν από κάποια ψυχική διαταραχή υποστηρίζουν ότι η εργασία δίνει νόημα στη ζωή τους και αποτελεί ένα λόγο για να σηκώνονται το πρωί από το κρεβάτι και να προσπαθούν να κάνουν κάτι καλύτερο για τον εαυτό τους και τους σημαντικούς για αυτούς ανθρώπους. Συχνά, μάλιστα, αναφέρουν ότι η εργασιακή απασχόληση τους βοηθά να μην επικεντρώνονται σε σκέψεις που σχετίζονται με τα συμπτώματα της νόσου τους, αλλά να έρχονται σε επαφή με την πραγματικότητα και να αποσπάται η προσοχή τους δημιουργικά. Τονίζουν ότι «τις ώρες που δουλεύω είναι σαν να μην είμαι άρρωστος».

Δυστυχώς, παρά τα ευεργετικά οφέλη της εργασίας, το ποσοστό των ατόμων με ψυχικές διαταραχές που εργάζεται είναι πολύ μικρό. Ο αποκλεισμός από την εργασία παραμένει και είναι πολυδιάστατος, περιλαμβάνοντας τόσο τον οικονομικό τομέα, όσο και την έλλειψη δυνατοτήτων κοινωνικής ενσωμάτωσης και ευρύτερης ένταξης στην κοινότητα.

Για το λόγο αυτό, οι σύγχρονες υπηρεσίες ψυχικής υγείας αναπτύσσουν προγράμματα κατάρτισης και επαγγελματικής ενδυνάμωσης για τα άτομα με ψυχικές διαταραχές (προστατευόμενη ή υποστηριζόμενη εργασία, ΚοιΣΠΕ, υποστήριξη στην ελεύθερη αγορά εργασίας). Πρόκειται για συστηματικές δράσεις που υποστηρίζουν το δικαίωμα των ατόμων να διεκδικήσουν εργασία, να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της και να τη διατηρήσουν. Κι όπως λέει και το σλόγκαν για τη φετινή Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας «Η ψυχική υγεία θέλει δουλειά»!

Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής & Ψυχικής Υγείας

Αρσενία Μαλακόζη – Κοινωνική Λειτουργός

Μαρία Παπασιδέρη – Ψυχολόγος

0 Σχόλιο

Αφήστε ένα σχόλιο