Ο βιολογικός κύκλος του μεταξοσκώληκα

Της Βασιλείας Χατζάκη, φοιτήτριας Γεωπονικής

Ο μεταξοσκώληκας (bombyxmori) είναι οικόσιτο έντομο που χρησιμοποιείται για την παραγωγή μεταξού και ανήκει στην τάξη των λεπιδόπτερων , τα γνωστά ως πεταλούδες, κατά το στάδιο του ακμαίου εντόμου.Είναι ολομετάβολο έντομο δηλαδή υφίσταται μια ολομετάβολη μεταμόρφωση : εκκολάπτεται η σκωληκόμορφη προνύμφη, η γνωστή Κάμπια. Μετά από μια σειρά εκδύσεων, η προνύμφη σχηματίζει μια θήκη ή ένα κουκούλι γύρω από τον εαυτό της και μετατρέπεται σε χρυσαλλίδα .Σε αυτό το στάδιο δεν τρέφεται. Τέλος, από την χρυσαλλίδα εξέρχεται το πλήρως αναπτυγμένο ενήλικο έντομο, το ακμαίο.

Ο βιολογικός κύκλος του μεταξοσκώληκα αποτελείται απο4 στάδια:

α. Στάδιο αυγού

β. Στάδιο προνύμφης (κάμπια)

γ. Στάδιο χρυσαλλίδας

δ. Στάδιο πεταλούδας

Στάδιο αυγού

Στο πρώτο στάδιο της ζωής του είναι αυγό. Χρείαζονται  10 ημέρες για να ολοκληρωθεί η εκκόλαψη τους .

Στάδιο προνύμφης (κάμπια)

Μετά την εκκόλαψή του μετατρέπεται σε προνύμφη (κάμπια) μεγέθους 2-3 χιλ. και χρώματος μαυριδερού και ξεκινάει την πρόσληψη τροφής (εκτροφή μεταξοσκώληκα).

Κατά τις επόμενες  4 ημέρες  σταματάει  να τρώει και μένει ακίνητος  για μία περίπου ημέρα. Το στάδιο αυτό ονομάζεται «ύπνος».Κατά τη διάρκεια του ύπνου, μέσα στον οργανισμό του μεταξοσκώληκα γίνονται διάφορες λειτουργίες που έχουν ως αποτέλεσμα να δημιουργηθεί κάτω από το παλαιό δέρμα ένα καινούργιο πιο ευρύχωρο. Μόλις ο μεταξοσκώληκας ξυπνήσει, το παλαιό δέρμα του θα σχισθεί και θα αποκολληθεί από το σώμα του.

Ο μεταξοσκώληκας από τη στιγμή που θα εκκολαφθεί μέχρι την ώρα που θα πλέξει το κουκούλι  περνάει  από πέντε κύρια στάδια που ονομάζονται «ηλικίες».

Συνολικά ο μεταξοσκώληκας περνάει  5 «ηλικίες» και 4 «ύπνους».

Στην πέμπτη «ηλικία» έχει τη μορφή μεγάλης κάμπιας (8-9 εκ.) υπόλευκου χρώματος και ξεκινάει τη διαδικασία, ώστε να μεταμορφωθεί  σε ενήλικο έντομο δηλ. πεταλούδα. Ακολουθεί το κλάδωμα.

Ο εκτροφέας στο στάδιο αυτό τοποθετεί κλαδιά  ή κατάλληλες κατασκευές  ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία του πλεξίματος του κουκουλιού.Η περίοδος  της εκτροφής διαρκεί περίπου 26-30 μέρες .

Στάδιο χρυσαλίδας

Από τους δύο μεταξογόνους αδένες του εκκρίνεται το μετάξι και με συγκεκριμένες κινήσεις του σώματος πλέκει το κουκούλι. Το πλέξιμο γίνεται από έξω προς τα μέσα με αποτέλεσμα το έντομο να εγκλωβίζεται μέσα στη φούσκα και σταδιακά μεταμορφώνεται σε χρυσαλίδα.

Το πλέξιμο του κουκουλιού ολοκληρώνεται σε 12 ημέρες . Ακολουθεί το ξεκλάδωμα δηλ. η απομάκρυνση των κουκουλιών από τα κλαδιά ή τις κατασκευές . Στη συνέχεια γίνεται η απόπνιξη ή αλλιώς το ψήσιμο των κουκουλιών , ώστε να θανατωθεί η χρυσαλίδα που βρίσκεται μέσα στο κουκούλι, πριν προλάβει να μεταμορφωθεί σε πεταλούδα.

Στάδιο πεταλούδας

Αν δεν γίνει η απόπνιξη , 12 μέρες από την ολοκλήρωση του πλεξίματος, η πεταλούδα που βρίσκεται μέσα στο κουκούλι κόβει τις κλωστές και βγαίνει.

Οι πεταλούδες ζευγαρώνουν . Γεννάνε περίπου 500 με 600 αυγά και μετά από 4 με 5 ημέρες πεθαίνουν.

Ο μεταξοσκώληκας τρώει αποκλειστικά φύλλα μουριάς , τα οποία στα πρώτα στάδια δίνονται  σε μικρά κομμάτια, ώστε να τα προσλαμβάνει εύκολα . Δεν πίνει νερό για το λόγο αυτό τα φύλλα που του δίνονται πρέπει να έχουν κατάλληλη υγρασία.

Η καλή και αποδοτική εκτροφή εξαρτάται από ειδικές συνθήκες φωτισμού, αερισμού, θερμοκρασίας και υγρασίας. Κάθε κουκούλι δίνει περίπου 2, 5 μέτρα κλωστής μεταξιού. Η εκτροδή ξεκινάει  τον Απρίλη- Μάιο όπου οι συνθήκες είναι κατάλληλες για το έντομο  και μπορεί να γίνουν 2-3 εκτροφές μέχρι περίπου τα τέλη Αυγούστου.

0 Σχόλιο

Αφήστε ένα σχόλιο