Eνσυναίσθηση: Η αινιγματική μας ικανότητα – Ισχυρό εργαλείο επικοινωνίας 

Γράφει η Δρ Αγγελική Δεληγιάννη-Γεωργάκα
Επίτιμη Σχολική Σύμβουλος

Η ικανότητα μας να στεκόμαστε, ηθικά, συναισθηματικά, πρακτικά, δίπλα στον άλλον, να προσπαθούμε να καταλάβουμε και ν’ αξιολογούμε τι βιώνει, τι αισθάνεται καθώς και τον τρόπο σκέψης του, λειτουργεί ως αρετή. Χαρακτηρίζεται ως διαπροσωπική δεξιότητα και ορίζεται ως ενσυναίσθηση.

Με την ενσυναίσθηση αναπτύσσεται αμοιβαίος σεβασμός και ειρηνική συνύπαρξη, αφού ερχόμαστε πιο κοντά με τους συνανθρώπους μας και τους καταλαβαίνουμε καλύτερα. Χωρίς ενσυναίσθηση υπάρχει ο κίνδυνος του ολισθήματος στην αδικία, την απάτη, την συναισθηματική αλλά και οικονομική εκμετάλλευση του άλλου.

Είναι αξιοσημείωτο το ότι η αγγλική λέξη «empathy» για την ενσυναίσθηση προέρχεται από την αρχαία ελληνική «εμπάθεια», και παραμένει στην αρχική της έννοια, εξακολουθεί δηλαδή να σημαίνει στην αγγλική γλώσσα, τη διάθεση και ικανότητα για κατανόηση της ψυχοσυναισθηματικής κατάστασης του άλλου.

Ωστόσο στη νέα ελληνική, όπως έχει εξελιχθεί η «εμπάθεια», συνδέεται με την κακότητα και την προκατειλημμένη αρνητική ή εχθρική στάση.

Από την άλλη, η ομόρριζη ελληνική λέξη «συμπάθεια», στην οποίαν καταλήγουν ορισμένοι στην προσπάθεια τους να κατανοήσουν την ενσυναίσθηση, απέχει έτη φωτός από τη δύναμη της ενσυναίσθησης.

Η καλλιέργεια της ενσυναίσθησης καθίσταται πλέον επιτακτική εξαιτίας της μεγάλης κρίσης των αξιακών συστημάτων που βιώνουμε ως κοινωνία, σε συνδυασμό με τις επακόλουθες ανατρεπτικές αλλαγές. Είναι κρίσιμο ζητούμενο η ενσυναίσθηση και δεν πρόκειται για έμφυτο ταλέντο. Υπάρχει βέβαια κάποια έμφυτη προδιάθεση ωστόσο σχετικές έρευνες ψυχολόγων καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η επίδραση του περιβάλλοντος είναι καταλυτική. Ως εκ τούτου ο ρόλος της εκπαίδευσης καθίσταται ιδιαίτερα σημαντικός.

Η φροντίδα και το «νοιάζομαι» για τον άλλον, ο σεβασμός για τον συνάνθρωπο μικρό ή μεγάλο, διδάσκεται, είναι δηλαδή αποτέλεσμα εκπαίδευσης.

Για τον λόγο αυτό, η ενσυναίσθηση πρέπει να είναι μέρος της παιδαγωγικής διαδικασίας η οποία προετοιμάζει τους αυριανούς πολίτες. Ο προσφερόμενος χώρος για την καλλιέργεια της ενσυναίσθησης είναι το σχολείο.

Σε ένα καλά οργανωμένο εκπαιδευτικό περιβάλλον, τα παιδιά μπορούν να ασκηθούν στην ενσυναίσθηση η καλλιέργεια της οποίας όμως δεν είναι πάντα εύκολη. Δεν είναι εύκολη υπόθεση η εκπαίδευση των παιδιών που μεγαλώνουν σε μια εγωπαθή κοινωνία, στην πίστη στο «εμείς», στη δύναμη της ομάδας και στην απάλειψη του εγωιστικού κινήτρου.

Αξίζει όμως η προσπάθεια καθώς με την καλλιέργεια της ενσυναίσθησης στην εκπαίδευση του σήμερα δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για την εξάλειψη της κρίσης αξιών στην χώρα μας που οδήγησε στην προβληματική οικονομική μας κατάσταση.

About Author

0 Comments

Αφήστε ένα σχόλιο