31 Οκτωβρίου: Παγκόσμια Ημέρα Αποταμίευσης «Η τσεπούλα… και ο κουμπαράκος…»

Η 31η Οκτωβρίου έχει καθιερωθεί ως παγκόσμια ημέρα αποταμίευσης.
Αποταμίευση!! Κυκλοφορεί αλήθεια ακόμα αυτή η λέξη; Στις μέρες μας, που τους περισσότερους από εμάς τους πλήττει η οικονομική κρίση, η λέξη «αποταμίευση» ακούγεται φαιδρή… Να γελάνε και τα παντζούρια.

Παλιά η αποταμίευση ήταν μια συνηθισμένη κίνηση. Αποτελούσε πρωτεύουσα σημασία στις κατοχικές γενιές, που είχαν γνωρίσει κακουχίες, να αποταμιεύουν. Σημείο στοίβαξης το «στρώμα».

Όμως τότε τα χρήματα είχαν κάποια αξία. Σήμερα το χρήμα έχει όλος διόλου εξευτελιστεί. Τις προηγούμενες «χρυσές» δεκαετίες που «λεφτά υπήρχαν» το «πλαστικό χρήμα» έπαιρνε και έδινε χαρίζοντας την ψευδαίσθηση της πλούσιας ζωής.

Όλοι έχουμε ακούσει τη φράση «φασούλι το φασούλι γεμίζει το σακούλι». Μια φράση που ταξιδεύει από γενιά σε γενιά και μας δείχνει ότι η αποταμίευση είναι μια πράξη ανεκτίμητης αξίας. Αλήθεια έχετε αναρωτηθεί γιατί οι πιο πολλοί κουμπαράδες έχουν σχήμα γουρουνιού; Συμβολικό διότι παλιά όλες οι οικογένειες έτρεφαν και από ένα γουρουνάκι για να μπορούν να το πουλήσουν όταν χρειαζόντουσαν χρήματα. Έτσι το γουρούνι έγινε σύμβολο αφθονίας και ευημερίας δια τούτο και συμβολίζει την πράξη της αποταμίευσης.

Αυτός ο «κουμπαράς’ ποτέ δε μου άρεσε. Ποτέ μου δε θυμάμαι να «τάισα» αυτό το γουρουνάκι… Ποτέ μου δεν έγραψα μια έκθεση της προκοπής ώστε να βραβευτεί και ας ήταν η έκθεση το αγαπημένο μου μάθημα. Ξεκινούσα με τη φράση «φασούλι το φασούλι» και κολλούσα εκεί. Όσο και αν ξυνόμουν δεν κατέβαινε καμία ιδέα επί του θέματος.

Άλλωστε και αν κέρδιζα σαν έπαθλο το «γουρουνάκι» άχρηστο θα μου ήταν. Από μικρή αγαπούσα το τζίτζικα στο μύθο του Αισώπου και αντιπαθούσα το μέρμηγκα.

Ο κάθε άνθρωπος δέχεται κάποια μηνύματα από το περιβάλλον του. Η οικογένεια είναι αυτή που διαμορφώνει το χαρακτήρα του ανθρώπου. Αν μεγαλώσεις σε περιβάλλον που οι γονείς σου είναι τσιγκούνηδες τότε πιθανό είναι να αναπτύξεις και εσύ παρόμοια συμπεριφορά. Τα λεφτά και τα ψάρια τρώγονται φρέσκα έλεγε ο πατέρας μου.

Η τσιγκουνιά συχνά είναι στάση ζωής και ο τσιγκούνης στην τσέπη μπορεί να είναι φειδωλός και στα αισθήματα.

Είναι άπληστος, εγωιστής και μίζερος. Όμως η τσιγκουνιά του αυτή επηρεάζει και την κοινωνική του ζωή με αποτέλεσμα οι σχέσεις του να είναι προβληματικές. Η τσιγκουνιά είναι αρρώστια… «Αν δεν κάνεις το χρήμα υπηρέτη θα γίνει κύριος σου».

Άλλο οικονόμος, άλλο τσιγκούνης. Ο οικονόμος δεν ξοδεύει αλόγιστα όμως δε λυπάται να ξοδέψει χρήματα όταν χρειαστεί. Η αποταμίευση δεν τον εμποδίζει να χαρεί τη ζωή του. Χαίρεται το κομπόδεμα του αλλά αντιστέκεται στη μανία της υπερκατανάλωσης. Δεν αποταμιεύω στερώντας από την οικογένεια μου τα βασικά αλλά φυλάω στην άκρη κάποια χρήματα για κάποιο πρόβλημα που θα αντιμετωπίσω π.χ. με την υγεία μου ή με τις σπουδές των παιδιών μου..

Ο τσιγκούνης αντιθέτως συσσωρεύει χρήματα με καταναγκαστικό τρόπο όμως δεν επιτρέπει στον εαυτό του και στους άλλους να τα χαρούν. Συχνά οι άνθρωποι γύρω του υποφέρουν.

Όταν ακούω τη λέξη τσιγκούνης μου έρχεται στο νου ο γνωστός Σκρούτζ από το περίφημο βιβλίο του Κάρολου Ντίκενς ή από τα παιδικά μας κόμικς ο Σκρούτζ Μακ Ντάκ που έκανε βουτιές στο θησαυροφυλάκιο του. Από τον Ελληνικό κινηματογράφο ο Λάμπρος Κωνσταντάρας στο «Σπαγκοραμμένο». Αλλοίμονο σε αυτούς που ζουν με κάποιον που έχει «καβούρια» στην τσέπη του. Είναι μια παθολογική κατάσταση που δεν έχει να κάνει με το αν είσαι οικονόμος και λογικά επιφυλακτικός απέναντι σε σπατάλες.

Στις μέρες μας λόγω της οικονομικής κρίσης πολλοί καταναλωτές επαναξιολογούν τον τρόπο ζωής τους. Έχουμε ήδη περάσει από την αχαλίνωτη κατανάλωση σε μια πολύ προσεκτική μορφή της. Λόγω της οικονομικής κρίσης όλοι μας δαπανούμε λιγότερα. Η κατάκτηση της ευτυχίας δεν είναι να δαπανώ αλόγιστα για υλικά αγαθά, για να ανταγωνιστούμε το διπλανό μας. Βέβαια κανείς δε μπορεί να αρνηθεί ότι τα «παραπανίσια» χρήματα διευκολύνουν τη ζωή μας. Όμως και με λιγότερα, άμα κάνεις το κουμάντο σου σωστά, θα επιζήσεις. Και δεν είναι το ζητούμενο η αγορά ρούχων της τελευταίας λέξης της μόδας, ούτε η απόκτηση καινούριου αυτοκινήτου κάθε δύο χρόνια, πάρα πόσο δυνατοί είναι οι δεσμοί που έχουμε με τους γύρω μας. Και να θυμάστε πως όλοι οι Κροίσοι της γης υπήρξαν τυχοδιώκτες. Με το σταυρό στο χέρι κανείς δεν πλούτισε. Θυμήθηκα τώρα κάτι «λαμόγια», καταχραστές του κράτους που γέμιζαν σακούλια πολλά εις βάρος μας και αποταμίευαν σε τράπεζες του εξωτερικού και εξακολουθούν να το κάνουν. «Πλούσιος δεν είναι αυτός που έχει πολλά, μεγάλα υπάρχοντα αλλά εκείνος που έχει λίγες επιθυμίες» (Επίκτητος). Σημασία έχει να αλλάξεις οπτική. Το μέτρο του πόσο δυσαρεστημένοι είμαστε με την οικονομική κατάσταση εξαρτάται από τις προσδοκίες που έχουμε. Όσο λιγότερα επιθυμούμε τόσο περισσότερο εκτιμάμε αυτά που έχουμε.

Κάποιοι άνθρωποι φροντίζουν να έχουν χρήματα στην άκρη για τα υστερνά τους. Η φιλοσοφία η δική μου είναι να τα τρώω «φρέσκα» όταν μπορώ γιατί άμα απομείνω «με ένα δόντι» ούτε να τα φάω δε θα δύναμαι. Εκτός αν τα φυλάω για τις αποκλειστικές νοσοκόμες που θα με γιατροπορεύουν… Υπάρχει και μια άλλη κατηγορία, αυτών που αποταμιεύουν για να εξασφαλίσουν ένα άνετο μέλλον στα παιδιά τους. Ποιος όμως είναι αυτός που εκτίμησε το εύκολο χρήμα; Αν δεν αγωνιστείς να το αποκτήσεις μόνος σου δεν το εκτιμάς.

Ο καθένας έχει τη δική του ιδεολογία για την αποταμίευση. Μια παροιμία λέει πως «των φρονίμων τα παιδιά πριν πεινάσουν μαγειρεύουν»… Έτσι όμως όπως μας τα «μαγείρεψαν» οι κυβερνώντες ο κοσμάκης δεν «πρόκαμε» και πεινάει…

Μια ζωή την έχουμε, πρέπει να φροντίσουμε να περνάμε καλά γιατί και οι πλούσιοι και οι φτωχοί στο ίδιο χώμα θα μπούμε. Αν περισσέψει και κανένα «φασόλι» τόσο το καλύτερο…

«Αν χάθηκαν τα χρήματα
η αρχοντιά απομένει…»

0 Comments

Αφήστε ένα σχόλιο