Ψηφοφόροι ετών 17

Οι νέοι εκλογείς ανέρχονται σε 106.852 και βγάζουν τρίτο κόμμα τη Χρυσή Αυγή – Γιατί η πλειοψηφία τους έδωσε στις ευρωεκλογές την πρώτη θέση στη Νέα Δημοκρατία

Της Κικής Ηπειρώτου

Μία νέα κατηγορία ψηφοφόρων, όσοι έχουν συμπληρώσει το 17ο έτος της ηλικίας τους, ψήφισαν για πρώτη φορά στις Ευρωεκλογές και τις Αυτοδιοικητικές εκλογές. Ομοίως, στις 7 Ιουλίου, στις εθνικές κάλπες, πάνω από 100.000 17άρηδες καλούνται για να αποφασίσουν για την αυριανή κυβέρνηση της χώρας. Μπορούν, όμως, να κάνουν τη διαφορά;

Ο σχετικός νόμος ψηφίστηκε τον Ιούλιο του 2016 από την ελληνική Βουλή, με αυξημένη πλειοψηφία, αφού, υπέρ της ψήφου στα 17 έτη, τάχθηκαν 180 βουλευτές. Αν και πρωτοπόρησε, η ελληνική Βουλή δεν πρωτοτύπησε. Στη Μεγάλη Βρετανία, για παράδειγμα, από την εποχή της Μάργκαρετ Θάτσερ, είχε τεθεί το ζήτημα αυτό, ως αντιστάθμισμα στην ολοένα αυξανόμενη αποχή των ψηφοφόρων από τις κάλπες. Η αρχή έγινε πάντως στα μέσα της δεκαετίας του 1990 όταν κάποια κρατίδια της ομοσπονδιακής Γερμανίας, με πρώτο αυτό της Κάτω Σαξονίας, θεσμοθέτησαν την ψήφο στα 16 χρόνια στις αυτοδιοικητικές εκλογές.

Με τη νέα χιλιετία το θέμα της ψήφου στα 16 τέθηκε σε ορισμένες πολιτείες των ΗΠΑ, όπως η Καλιφόρνια, η Φλόριντα και η Αλάσκα, ανάλογες προτάσεις κατατέθηκαν στον Καναδά και την Αυστραλία, ενώ σχετική πρωτοβουλία ανέλαβε ένας βουλευτής το 2009 στη Δανία. Το πρώτο κράτος της ΕΕ πάντως που υιοθέτησε την ψήφο στα 16 ήταν δυο χρόνια νωρίτερα η Αυστρία. Σήμερα, οι 17άρηδες ψηφίζουν στην Ινδονησία, το Ανατολικό Τιμόρ, τη Βόρεια Κορέα, το Νότιο Σουδάν και το Σουδάν, ενώ οι 16αρηδες στην Αυστρία, την Αργεντινή, τη Βραζιλία, την Κούβα, τον Ισημερινό και τη Νικαράγουα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ εισήγαγε την ψήφο στα 17, θεωρώντας πως το συγκεκριμένο ηλικιακό γκρουπ αποτελεί προνομιακό πεδίο για το κόμμα. Ωστόσο, τα αποτελέσματα των Ευρωεκλογών διέψευσαν, κατά ένα σημαντικό μέρος, αυτές τις προσδοκίες.  Μπορεί οι περισσότεροι νέοι να ψήφισαν αποχή, όσοι όμως πήγαν στις κάλπες, προτίμησαν τη Νέα Δημοκρατία, ενώ, δυστυχώς, έδωσαν την τρίτη θέση στη Χρυσή Αυγή.

 

106.852 οι 17άρηδες που ψηφίζουν στις 7 Ιουλίου

Στην εκλογική αναμέτρηση της 7ης Ιουλίου ψηφίζουν και οι νέοι που συμπλήρωσαν το 17ο έτος της ηλικίας τους. Η σχετική πρόβλεψη για τις βουλευτικές εκλογές περιλαμβάνεται στο αρ.4 του π.δ. 26/2012, όπως τροποποιήθηκε με το αρ.1 του ν.4406/2016, όπου ορίζεται πως «το δικαίωμα του εκλέγειν έχουν οι πολίτες Έλληνες και Ελληνίδες που συμπλήρωσαν το δέκατο έβδομο (17ο) έτος της ηλικίας τους ».

Για την εφαρμογή της προηγούμενης διάταξης, η 1η Ιανουαρίου θεωρείται ως ημερομηνία γέννησης όλων όσοι γεννήθηκαν μέσα στο χρόνο, με άλλα λόγια στις επικείμενες εκλογές μπορούν να ψηφίσουν όσοι έχουν γεννηθεί από 1/1/2002 μέχρι και 31/12/2002.

Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία της Β’ Αναθεώρησης των εκλογικών καταλόγων του 2019 που έχει δημοσιεύσει το Υπουργείο Εσωτερικών, οι νέοι εκλογείς 17 ετών του 2019 ανέρχονται σε 106.852, εκ των οποίων 54.251 είναι άνδρες και 52.601 γυναίκες.

 

Πώς ψήφισαν στις Ευρωεκλογές

Η Νέα Δημοκρατία αναδείχθηκε πρώτη στην ψήφο των 17αρηδων που είχαν για πρώτη φορά φέτος τη δυνατότητα να ψηφίσουν.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία, η ΝΔ ήταν πρώτη με 30,5%, ενώ δεύτερος στην προτίμηση ήταν ο ΣΥΡΙΖΑ με 25,6%.

Αναλυτικά η ψήφος των 17αρηδων διαμορφώθηκε ως εξής:

ΝΔ: 30,5%

ΣΥΡΙΖΑ: 25,6%

Χρυσή Αυγή: 13,3%

ΚΚΕ: 3,7%

ΚΙΝΑΛ: 3,1%

Άλλα κόμματα: 23,7%

 

Έρευνα του BBC:  Γιατί οι νέοι στην Ελλάδα ψηφίζει ΝΔ;

Πριν από ακριβώς 3 χρόνια ο πρόεδρος της ΝΔ Κυριάκος Μητσοτάκης, σε συνέντευξή του στο STAR έλεγε ότι δεν συμφωνεί με το δικαίωμα ψήφου από τα 17 χρόνια, κάνοντας λόγο για.. δικτατορίες.

«Γιατί όχι από τα 16; Παντού στον κόσμο με εξαίρεση τη Β. Κορέα ψηφίζουν από τα 18. Σε ελάχιστες χώρες εκ των οποίων οι περισσότερες είναι δικτατορίες υπάρχει ψήφος από τα 17. Η ενηλικίωση είναι στα 18. Γιατί αυτό να το αλλάξουμε; Μεταξύ της ψήφου στα 17 και της ψήφου των ομογενών οι πολίτες αν τους ρωτούσαμε στη συντριπτική τους πλειοψηφία θα διάλεγαν το δεύτερο», έλεγε τότε.

Ίσως, τώρα πλέον, βλέποντας τα αποτελέσματα των Ευρωεκλογών να άλλαξε γνώμη. Πάντως, τη στροφή των νέων ψηφοφόρων προς τη Νέα Δημοκρατία εξετάζει δημοσίευμα του BBC ενόψει των εκλογών της Κυριακής.

Καθώς οι Έλληνες ετοιμάζονται για τις εθνικές εκλογές της 7ης Ιουλίου, οι νέοι δεν υποστηρίζουν ένα ριζοσπαστικό, προσανατολισμένο στη νεολαία, κόμμα, όπως ο ΣΥΡΙΖΑ, σημειώνει το BBC.

Ο επικεφαλής της ΝΔ, Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος αναμένεται ευρέως να είναι ο νικητής των εκλογών, υπόσχεται χαμηλότερους φόρους, περισσότερες ιδιωτικοποιήσεις δημόσιων υπηρεσιών και μια επαναδιαπραγμάτευση της συμφωνίας της Ελλάδας με τους πιστωτές που θα επιτρέψει την επανεπένδυση περισσότερων κεφαλαίων πίσω στη χώρα.

«Η αλήθεια είναι πως αποδίδω και σε εκείνους ευθύνες για την κρίση», παραδέχεται ο Τ. Σταυρίδης για την Νέα Δημοκρατία. «Αλλά πιστεύω πως ο Κ. Μητσοτάκης έχει κάνει πολλές αλλαγές. Συμφωνώ με το οικονομικό σχέδιο του κόμματός του και πιστεύω πως θα μας γλιτώσει από αυτή την κατάσταση».

Η Ελλάδα έχει μακρά σχέση με τη ριζοσπαστική πολιτική των νέων, από τον ξεσηκωμό των φοιτητών που βοήθησε να πέσει η δικτατορία τη δεκαετία του 1970 έως τις άναρχες διαδηλώσεις που συνόδευσαν την κρίση χρέους.

Μιλώντας με νέους Έλληνες, το BBC καταλήγει ότι «αναδύθηκε κυνισμός από τα τόσα χρόνια επαναστατικής ρητορικής η οποία δεν συνοδεύτηκε από ορατή αλλαγή».

Ο ΣΥΡΙΖΑ ανέλαβε την εξουσία χάρη σε μια ισχυρή, αντισυστημική πλατφόρμα αλλά απογοήτευσε πολλούς από τους ψηφοφόρους του αφότου αγνόησε τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος για το πακέτο λιτότητας της Ευρωζώνης.

Δεδομένου ότι οι περισσότερες έρευνες δείχνουν ότι οι νέοι Έλληνες είναι πιο φίλοι του κοινωνικού φιλελευθερισμού από τις παλαιότερες γενιές, γιατί στηρίζουν τη Νέα Δημοκρατία, διερωτάται το BBC.

H 19χρονη Ζωή Μπαμπάολου απαντά: «Ψηφίσαμε για αυτή την ιδεολογία το 2015 και δεν είδαμε καμία αλλαγή. Οπότε με ενδιαφέρουν περισσότερο τα οικονομικά μέτρα».

 

Έρευνα: «Η πρώτη φορά συγκινεί»

Τις τάσεις και προθέσεις των δεκαεπτάχρονων ψηφοφόρων κατέγραψε δειγματοληπτική έρευνα που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του μαθήματος «Διδακτική της Πολιτικής Παιδείας» του τμήματος Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Η έρευνα έγινε τον Απρίλιο 2019 σε 14 Λύκεια της Θεσσαλονίκης και συγκεντρώθηκαν 500 ερωτηματολόγια από μαθητές και μαθήτριες της Β’ Λυκείου.

Ως «πρώτη φορά» η άσκηση του εκλογικού δικαιώματος φαίνεται να συγκινεί τους μαθητές, καθώς ποσοστό 72,8% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι προτίθεται να ψηφίσει, 10,4% ότι επιλέγει άκυρο/λευκό, 13,3% ότι θα απέχει και 3,5% δεν απαντά. Από το σύνολο των μαθητών και μαθητριών έχει αφαιρεθεί το ποσοστό 1% που δηλώνει ότι δεν έχει δικαίωμα ψήφου.

Ποσοστό 40% των μαθητών και μαθητριών δηλώνει ότι ενδιαφέρεται (πολύ και αρκετά) για την πολιτική, ποσοστό 46,5% λίγο και 12,5% καθόλου.

Η ταυτότητα των 17άρηδων πώς έχει διαμορφωθεί όμως; Οι διαπιστώσεις ως προς αυτή είναι δύο. Η πρώτη είναι πως οι νέες γυναίκες δηλώνουν πιο προοδευτικές από τους συνομηλίκους τους άνδρες με αξιοσημείωτη διαφορά αφού στην κλίμακα 1-10 οι γυναίκες τοποθετούνται κατά μέσο όρο στο 2,5 και οι άνδρες στο 5,5.

Η άλλη διαπίστωση είναι πως οι νέοι 17-25 είναι πιο συντηρητικοί από τους νέους 25-34. «Σε φόκους γκρουπ 17-24 διαπιστώσαμε έντονο το στοιχείο της θρησκείας και της εθνικής ταυτότητας κάτι που εξηγεί και τη μεγάλη αντίθεσή τους με τη συμφωνία των Πρεσπών» σημειώνει ο Άγγελος Σεριάτος. Πώς εξηγείται αυτή η διαφορά; «Οι 17άρηδες δεν βίωσαν τη δολοφονία Γρηγορόπουλου, το κίνημα των Αγανακτισμένων, την εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ που είχε δημιουργήσει ένα κλίμα ελπίδας. Αυτό που βίωσαν κυρίαρχα είναι η περίοδος μετά το δημοψήφισμα, η συμφωνία με τους θεσμούς για το τρίτο μνημόνιο. Βίωσαν πιο έντονα τις συνέπειες τις κρίσης αντίθετα από τους 25-34 που έχουν και βιώματα χωρίς τη Χρυσή Αυγή ή το Μακεδονικό» απαντά ο κ. Σεριάτος στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Τα στοιχεία δείχνουν ακόμη πως οι νέοι ηλικίας 17-24 εμφανίζονται πιο συντηρητικοί ακόμη και σε θέματα όπως η χρήση της κάνναβης για θεραπευτικούς λόγους, το σύμφωνο συμβίωσης και η ταυτότητα αναγνώρισης φύλου. Στο μόνο το οποίο εμφανίζονται πιο προοδευτικοί από τους μεγαλύτερους είναι στην ερώτηση εάν τα ομοφυλόφιλα ζευγάρια μπορούν να ζουν όπως αυτά επιθυμούν.

 

Δύναται η ψήφος των 17άρηδων να αλλάξει τον χάρτη των πολιτικών συσχετισμών;

«Δεδομένου ότι είναι σχεδόν 100 χιλιάδες αντίστοιχα οι πολίτες ηλικίας 17, 18, 19, 20, 21 και 22, οι νέοι ψηφοφόροι είναι περίπου 600 χιλιάδες», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Εφαρμοσμένης Στατιστικής Θεόδωρος Χατζηπαντελής, διευθυντής του Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Πολιτικής Έρευνας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

«Το εκλογικό σώμα ανανεώνεται κατά περίπου 100 χιλιάδες ανά χρόνο. Πεθαίνουν 100 χιλιάδες και εντάσσονται 100 χιλιάδες. Έτσι έχουμε περίπου 6% ανανέωση στην 5ετία. Ο αριθμός αυτός είναι μικρός για να επηρεάσει το αποτέλεσμα. Ιδιαίτερα για τους 17άρηδες -αλλά και για όσους ψηφίσουν 1η φορά- δεν αναμένεται να ψηφίσουν πολύ διαφορετικά από τους υπόλοιπους», εξηγεί ο καθηγητής, εκτιμώντας πως ούτε στη δημοσκοπική αποτύπωση των προβλέψεων δημιουργεί δυσκολία η αλλαγή και ότι «ασφαλώς 100 χιλιάδες στα 8 εκατομμύρια δεν αλλάζουν το αποτέλεσμα». «Η πρόβλεψη του αποτελέσματος επηρεάζεται από τη συνολική αστάθεια της κοινής γνώμης και την αδυναμία σχηματισμού αντιπροσωπευτικού δείγματος και την άρνηση απάντησης. Αριθμητικά όχι. Το ποσοστό 6% δεν αλλάζει στατιστικά το αποτέλεσμα μιας έρευνας. Αν βέβαια αναζητηθούν άλλα χαρακτηριστικά η μεταβλητότητα στους νεότερους είναι μεγαλύτερη», διευκρινίζει ο κ. Χατζηπαντελής στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

 

0 Comments

Αφήστε ένα σχόλιο