Πολύτιμο ταξίδι στην ιστορία μας η εκδήλωση του Ιστορικού Μουσείου και της ΓΝΩΜΗΣ

Άγνωστες πτυχές από την αποβίβαση του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη, τον Μάιο του 1919, φώτισαν οι εισηγητές – Το διπλωματικό παρασκήνιο, οι λεπτομέρειες της στρατιωτικής επιχείρησης, το κλίμα, η ζωή και η καθημερινότητα στην «άπιστη πόλη»

Της Κικής  Ηπειρώτου

Ένα συναρπαστικό ταξίδι στην ιστορία και τη συλλογική μνήμη αποτέλεσε η απόλυτα επιτυχημένη εκδήλωση της εφημερίδας «Η ΓΝΩΜΗ» και του Ιστορικού Μουσείου Αλεξανδρούπολης, με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την αποβίβαση του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη, τον Μάιο του 1919.

Στην εκδήλωση, οι ομιλητές  Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος, αναπληρωτής καθηγητής του Διεθνούς Δικαίου στη Νομική Σχολή του ΔΠΘ,  Αθανάσιος Γαλάνης, στρατηγός ε.α., και  Σωτηρία Μαραγκοζάκη, δημοσιογράφος-λογοτέχνης, φώτισαν άγνωστες πτυχές του διπλωματικού παρασκηνίου, λεπτομέρειες της στρατιωτικής επιχείρησης και εικόνες από τη ζωή και την καθημερινότητα στην «Γκιαούρ Ισμίρ», την «άπιστη Σμύρνη», όπως την αποκαλούσαν οι Τούρκοι.

Το καλωσόρισμα ανέλαβε ο πρόεδρος του Ιστορικού Μουσείου Νίκος Πινάτσης, ο οποίος εξέφρασε την ικανοποίησή του για το ενδιαφέρον θέμα που αναδεικνύεται μέσα από την εκδήλωση.

Συντονιστής της εκδήλωσης ο Κωνσταντίνος Κ. Χατζόπουλος, ομότιμος καθηγητής στο ΔΠΘ, ο οποίος παρουσίασε σύντομα βιογραφικά των ομιλητών, επισημαίνοντας πως στόχος της εκδήλωσης και των εισηγητών είναι η πολύπλευρη προσέγγιση των σπουδαίας ιστορικής αξίας γεγονότων, με βάση τη λογική και όχι το συναίσθημα.

Στη σύντομη τοποθέτησή του, ο σύμβουλος έκδοσης της ΓΝΩΜΗΣ Γιάννης Λασκαράκης επισήμανε πως η ιδέα της εκδήλωσης ανήκει στη Σωτηρία Μαραγκοζάκη. Έκανε λόγο για αλληλένδετα παιχνίδια της ιστορίας που έφεραν δεινά στη χώρα μας, όπως ο  εθνικός διχασμός, ο εμφύλιος και οι  δικτατορίες και υπογράμμισε τη σημασία του να γνωρίζουν οι πολίτες και να διδάσκονται από την ιστορία τους, μακριά από μονομέρειες, εθνικισμούς και μισαλλοδοξία.

Μιλώντας για το διπλωματικό παρασκήνιο, ο κ. Αντωνόπουλος εξήγησε τους λόγους που οδήγησαν  στην απόφαση των Μεγάλων Δυνάμεων να αναθέσουν στην Ελλάδα την εντολή τήρησης της δημόσιας τάξης και ασφάλειας στο «βιλαέτιο Αϊδινίου», δηλαδή σε μεγάλο τμήμα της δυτικής Μικράς Ασίας.  Η αφορμή για την αποβίβαση του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη ήταν η προηγηθείσα αποβίβαση των Ιταλών,  η οποία προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια σε ΗΠΑ, Γαλλία και Αγγλία.  Ο κ. Αντωνόπουλος αναφέρθηκε και στο παρασκήνιο της ενσωμάτωσης της Θράκης και της δυτικής Μικράς Ασίας, περιοχές που προτιμήθηκαν ως «εφικτές» για ενσωμάτωση, σε αντίθεση με τον πληθυσμό των Ελλήνων του πόντου, όπου κυριαρχούσε το αίσθημα της «γεωγραφικά αποκομμένης» περιοχής. Μίλησε ακόμη για τις διπλωματικές προσπάθειες του Βενιζέλου, ο οποίος, όπως είπε, δεν έχασε ποτέ την εμπιστοσύνη της Βρετάνιας στο πρόσωπό του. Όσο για την αποβίβαση του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη, σημείωσε πως αποτέλεσε τη θρυαλλίδα της τουρκικής εξέγερσης τα επόμενα χρόνια.

Ο στρατηγός Γαλάνης αναφέρθηκε στους λόγους για τους οποίους επελέγησαν οι συγκεκριμένες μονάδες του ελληνικού στρατού που εστάλησαν στη Σμύρνη, ενώ αναφέρθηκε με λεπτομέρειες, ημερομηνίες και ώρες, στα γεγονότα που συνέβησαν κατά τις πρώτες μέρες της παρουσίας του στρατού μας στην πόλη.  Όπως σημείωσε, η πρώτη  μεραρχία πεζικού επελέγη καθώς ήταν άψογα εξοπλισμένη και σε απόλυτη ετοιμότητα. Τις πρώτες ώρες μετά την αποβίβαση, στη Σμύρνη επικρατούσε αμηχανία και σύγχυση. Στην ανάστατη τουρκική συνοικία γινόταν διανομή προκηρύξεων, και οι 185 χιλιάδες Έλληνες πανηγύριζαν στους δρόμους. Αργότερα, κατά το διάγγελμά του πρωθυπουργού, στην Αγία Φωτεινή, δόθηκαν συστάσεις για μη εχθρικές και  υπεροπτικές συμπεριφορές, με ισότητα και δικαιοσύνη για όλους. Μετά τη Σμύρνη, μετά από εντολή των Μεγάλων Δυνάμεων, ο ελληνικός στρατός επεκτάθηκε στην ενδοχώρα, ως τα τέλη Μαΐου, με ενίσχυση της μεραρχίας. Ωστόσο, οι ελληνικές δυνάμεις δεν ήταν επαρκείς για να τηρηθεί η τάξη, με τους Τούρκους να οργανώνονται σε ομάδες και να γίνονται όλο και πιο απειλητικοί.

Η κα Μαραγκοζάκη, μέσα από βίντεο, φωτογραφίες και αφηγήσεις, ξενάγησε το κοινό στην υπέροχη Σμύρνη του 1919 και μοιράστηκε πολύτιμο υλικό που συγκέντρωσε και αξιοποίησε για το βιβλίο της «Ο Ύπατος της Σμύρνης». Όπως σημείωσε, την περίοδο εκείνη, τράπεζες και κάθε είδους εμπορικά και όχι μόνο καταστήματα και υπηρεσίες, ανήκαν σε ξένους, που δεν είδαν με καθόλου  καλό μάτι την ελληνική επιχείρηση.  Μέσα από το φωτογραφικό υλικό, ο κόσμος που βρέθηκε στην εκδήλωση θαύμασε το Διοικητήριο, Κονάκι, όπως λεγόταν, της Σμύρνης, τα πολυτελή ξενοδοχεία της, το νοσοκομείο και  το Ρολόι της, τον Φραγκομαχαλά, την τουρκική συνοικία, που χάνονταν μέσα «στον κουρνιαχτό και τη λάσπη». Ξεχωριστή αναφορά έγινε και στις ιστορικές εφημερίδες «Εργάτης», «Αμάλθεια», «Κόπανος».

0 Comments

Αφήστε ένα σχόλιο

error: