Ο ρόλος των Μουσείων στην ανάπτυξη του Τουρισμού και του Πολιτισμού της πόλης μας,  προτάσεις για αναβάθμιση   

Της Μαριάννας Παυλίδου

Είχα την ευκαιρία στη ζωή μου να ταξιδέψω σε πολλές μεγάλες πόλεις του κόσμου, με το ιδιαίτερο ενδιαφέρον που μπορεί να έχει ένας νέος άνθρωπος που αναζητά να δει και να γνωρίσει τα μεγάλα επιτεύγματα του Πολιτισμού διεθνώς.

Αυτά τα επιτεύγματα μπορεί να είναι κτίρια, μνημεία, ναοί διαφόρων θρησκευτικών δογμάτων, έργα τέχνης σε πινακοθήκες, αλλά και έργα τέχνης που τοποθετήθηκαν σε δημόσιους χώρους. Για τις περισσότερες χώρες του «πολιτισμένου» μας κόσμου, αυτά είναι ακριβώς τα αξιοθέατα που περιλαμβάνονται σε ένα πρόγραμμα επίσκεψης που προτείνεται για τον διεθνή ταξιδιώτη. Πέρα από όλα αυτά βέβαια, υπάρχουν και τα μνημεία της φύσης, μεγάλα πάρκα, δάση, υγροβιότοποι, λίμνες, ποταμοί κλπ. όπου αναδεικνύεται και θαυμάζεται η ιδιαίτερη φυσική τους ομορφιά. Πολλές φορές φύση και τέχνη συνδυάζονται, όταν συγκεκριμένα μνημεία και συμπλέγματα γλυπτών  συνυπάρχουν μέσα στο φυσικό τοπίο. Δεν θα αναφερθώ σε παραδείγματα, ας θυμηθούμε όλοι τα ταξίδια μας σε διάφορους τόπους του κόσμου και εύκολα θα μας έλθουν εικόνες στο μυαλό.

Και τώρα, ας φανταστούμε πως είμαστε ξένοι ταξιδιώτες και φθάνουμε στην Αλεξανδρούπολη. Ποια είναι η εικόνα που αντικρύζουμε μπροστά μας; Τι είναι αυτό που θα «χαρακτηρίσει» την πόλη μας αισθητικά; Υπάρχει ένας «οδηγός», σε έντυπη ή ψηφιακή μορφή που θα βοηθήσει τον τουρίστα στην αναζήτηση της ιστορίας και του πολιτισμού της πόλης μας;

Και όχι μόνο τον τουρίστα, Έλληνα ή ξένο, αλλά και τους κατοίκους της, που ειδικά εμείς οι τελευταίοι, ελάχιστα μπαίνουμε στον κόπο να εξερευνήσουμε το δεδομένο, τον πλούτο μας, αυτό που πάντα υπάρχει εκεί, δίπλα μας, αλλά δεν το έχουμε γνωρίσει εις βάθος πραγματικά.

Θα μου πείτε, υπάρχει μια κατηγορία Ελλήνων που όταν ταξιδεύουν, το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι τα ψώνια. Ελάχιστα ενδιαφέρονται για τα μνημεία, την ιστορία και τον πολιτισμό, (εκτός από τις φωτογραφίες μπροστά τους) και αφήνω βέβαια τελευταία την τέχνη, που τους πιο πολλούς από εμάς, μας αφήνει αδιάφορους.

Ναι, θα μου πείτε, το πρώτο και μεγάλο στολίδι της πόλης μας, και όχι μόνο, είναι η υπέροχη γαλάζια λουρίδα που κυριαρχεί στην άκρη της. Είναι η θάλασσα, που οδηγεί στην απεραντοσύνη του θρακικού πελάγους, και πιο πέρα στο Αιγαίο που έχουμε την τύχη να το κοιτούμε από βορρά. Και είναι και η παραλία με σήμα κατατεθέν τον Φάρο. Και μετά; Τι;

Ως πολίτης αυτής της πόλης δεν νιώθω την παρουσία των Μουσείων της πουθενά, (εκτός από τις μικρές ταμπέλες) που οδηγούν τον ταξιδιώτη οδικώς, ως όφειλαν.

Εδώ θα έλεγα ότι ο ρόλος του Δήμου για την ανάδειξη των μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς και ιστορίας της πόλης είναι σημαντικός.

Τι θα λέγατε, αν στην είσοδο της Αλεξανδρούπολης, πχ. στην εξωτερική τοιχοποιία του γηπέδου Φώτης Κοσμάς που υποδέχεται από την παραλιακή τον ταξιδιώτη, υπήρχαν μεγάλα καλαίσθητα πανό ή ταμπλώ με όλα τα μεγάλα Μουσεία της πόλης μας, και επιγραφές στα Αγγλικά και Ελληνικά;

Το φαντάζομαι ως εξής: «Ο Δήμος Αλεξανδρούπολης σας καλωσορίζει και σας προσκαλεί να επισκεφθείτε τα Μουσεία της πόλης, για να γνωρίσετε την ιστορία, τον πολιτισμό και την τέχνη της».

Έτσι, θα νιώθαμε την παρουσία και την αξία των Μουσείων, αφού ο ίδιος ο Δήμος τα στηρίζει, και σε δεύτερο πλάνο αν τα οργανώσει σε ένα συνεργαζόμενο «Δίκτυο Μουσείων Αλεξανδρούπολης», που το ένα οδηγεί στο άλλο, σαν ένα ενιαίο πλαίσιο τουριστικής ανάπτυξης.  Αυτό μπορεί να έχει πολλαπλάσια οφέλη και στον κάτοικο Αλεξανδρούπολης, μεγάλο και μικρό, να εντάξει στην καθημερινότητά του την επίσκεψη των Μουσείων, ως κίνητρο για να αφήσει τον καναπέ με την τηλεόραση, και να βγει έξω, με ιδιαίτερες εκδηλώσεις οι οποίες θα προκαλούν το ενδιαφέρον και θα εναλλάσσονται. Άλλωστε, σε ορισμένα από τα Μουσεία μας μπορεί κανείς να συνδυάσει τον καφέ ή το τσάι του με την επίσκεψη στο Μουσείο. Ήδη σε κάποια από αυτά λειτουργούν εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές, και διοργανώνουν δράσεις που εντάσσουν την κοινωνία του σήμερα στην ιστορία της πόλης. Μικρά καφέ μπορούν να οργανωθούν σε κάθε Μουσείο, για να κρατούν τους επισκέπτες τους. Σε δεύτερο χρόνο, θεωρώ πως είναι σημαντικό ο επισκέπτης να μπορεί να έχει ατομική ελληνική ή ξενόγλωσση  ξενάγηση, σε δύο τουλάχιστον ξένες γλώσσες, με ειδικά ακουστικά όπως γίνεται διεθνώς, ή με την προβολή 20λεπτων ταινιών που ήδη υπάρχουν ή θα γίνουν με αυτό τον σκοπό, και η γλώσσα τους θα ρυθμίζεται αναλόγως, ανάλογα με την εθνικότητα του κάθε γκρουπ που το επισκέπτεται, σε ειδικές οθόνες.

Όλη αυτή η προσπάθεια από τον Δήμο, θα πρέπει να έχει έναν τόνο Αισθητικής, καλαισθησίας, αμεσότητας, και φιλικού χαρακτήρα προς τον επισκέπτη, μικρό και μεγάλο. Οι δραστηριότητες καλό θα είναι να έχουν ένα βιωματικό και άμεσο χαρακτήρα, που να ενθουσιάζει τον υποψήφιο επισκέπτη. Να τον ξεσηκώνει και να τον κάνει να αφήνει την καθημερινότητα για να μπει στον κύκλο του μαγικού, της Ιστορίας, της φαντασίας και της δημιουργικότητας, διότι πολλά στοιχεία του πολιτισμού μας βασίστηκαν στους Μύθους. Για παράδειγμα, εμείς έχουμε να «πουλήσουμε» τον μύθο του Ορφέα, που ένα κομμάτι του ανήκει εδώ, δηλαδή την μαγική δύναμη της τέχνης, την θεραπευτική της διάσταση, αφού στην μυθολογία γοήτευσε με την άρπα του τον Άδη, και ανέστησε την νεκρή αγαπημένη του Αριάδνη. Ανάλογα παραμύθια γνωρίζουν οι δυτικοί, στοιχεία που θα μπορούμε να εντάξουμε σε δράσεις και να πούμε στον κόσμο κάτι βασικό: Δημιούργησε! Παίξε μουσική ή άκου, τραγούδα, χόρεψε, γράψε, ζωγράφισε, πλάσε, παίξε θέατρο, πλέξε, κάνε ότι σου δίνει χαρά! Κρύβεις έναν δημιουργό μέσα σου! Και αυτή η συνείδηση είναι απόλυτα ευεργετική και θεραπευτική και μπορεί να ανοίξει μια μεγάλη κουβέντα για την ενδυνάμωση και αναγέννηση των τεχνών και των γραμμάτων στην πατρίδα μας, που γέννησε τον πολιτισμό, τα γράμματα και τις τέχνες.

Ένας άλλος πολύ σημαντικός μύθος είναι αυτός του Διονύσου! Η χαρά της ζωής, η δυνατότητα του ευ ζην, της απόλαυσης της ζωής, με βαθιά πνευματικά μηνύματα, που δεν περιορίζονται απλώς στο: «Πιες κρασί, μέθα και χόρεψε»!  Τι καλύτερο για τον ταξιδιώτη από όλον τον κόσμο, που έρχεται κουρασμένος στην Ελλάδα, την κοιτίδα του Πολιτισμού, ακριβώς για να ξεκουραστεί, να αναβαπτισθούν οι αισθήσεις του στο Φως, το Πνεύμα το Ελληνικό και τα νερά της Μεσογείου;

Και πολλά άλλα μπορούμε να πούμε, συνοπτικά παραμένω σε αυτές τις πρώτες προτάσεις, και σίγουρα θα υπάρξουν και άλλες ιδέες, όταν συμβάλουν σε αυτό περισσότεροι ειδικοί που θα βοηθήσουν στην υλοποίηση.

Αν αρχίσουμε να υλοποιούμε εδώ κάποιες από αυτές τις ιδέες, πιστεύω πως μια μεγάλη καρδιά Πολιτισμού θα αρχίσει να χτυπάει στην Αλεξανδρούπολη, και θα παρασύρει και άλλες πόλεις και χωριά του Έβρου, και κατ΄ επέκταση της Θράκης. Ας «ξυπνήσουμε» τους δικούς μας μύθους, που θα αναβαθμίσουν και θα εμπνεύσουν τη ζωή μας στο σήμερα. Θα την εμπλουτίσουν τόσο διανοητικά, όσο και υλικά, με ευμάρεια και οικονομική ανάπτυξη.

Μαριάννα Παυλίδου, εικαστικός, ΕΕΠ στην Σχολή επιστημών της αγωγής του ΔΠΘ.

 

0 Comments

Αφήστε ένα σχόλιο