Ντοκουμέντο μοναξιάς και πίκρας για τους ακρίτες του βορείου Έβρου

Ένα δημοσίευμα των ΝΕΩΝ, από τον Αύγουστο του 1999, αποκαλύπτει πόσα λίγα έχουν αλλάξει εδώ και 20 χρόνια στην αρχή – αλλά και το τέλος- του χάρτη… Η μετανάστευση, το γραφείο γνωριμιών, το εργοστάσιο ετοίμων ενδυμάτων που έμεινε στα λόγια

Της Κικής Ηπειρώτου

«Απόγνωση και μοναξιά για τους ακρίτες στο Τριεθνές του Έβρου» ήταν ο τίτλος αφιερώματος που είχε φιλοξενήσει η εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ», πριν από 20 χρόνια. Με ημερομηνία δημοσίευσης 13 Αυγούστου 1999, το οδοιπορικό του Πάνου Μπαϊλη, ξυπνά μνήμες για μία εποχή ημερολογιακά μακρινή, που, όμως, με πικρία συνειδητοποιεί κανείς πόσα λίγα έχουν αλλάξει από τότε. Και κυρίως, αν, όσα έχουν αλλάξει είναι προς το καλύτερο ή προς το χειρότερο για τη ζωή των ανθρώπων που ζουν σήμερα στο βορειότερο άκρο της χώρας.

Είναι οι αποκαλούμενοι ως «Ακρίτες που φυλάττουν Θερμοπύλες», όπως αρέσκονται να λένε, διαχρονικά, οι πολιτικοί μας άρχοντες. Λόγια κούφια, όπως καταμαρτυρούν τα τραγικά δημογραφικά στοιχεία, αφού ποτέ δεν συνοδεύτηκαν από γενναίες κοινωνικές πολιτικές και αναπτυξιακές ευκαιρίες.

Σε αυτό το πνεύμα,  το σύντομο σχόλιο του διαχειριστή της σελίδας του facebook «Το Τρίγωνό μας» Σάκη Τσιομπανίδη: «Είκοσι χρόνια μετά, τίποτε δεν άλλαξε από τότε στα χωριά μας. Τα ίδια προβλήματα, τα ίδια ερωτήματα: Εγκατάλειψη- ερήμωση-απόγνωση- υποβάθμιση-ανεργία-μοναξιά».

Το ειδικό γραφείο γνωριμιών του Δήμου

Η απόφαση της τότε δημοτικής αρχής για γραφείο γνωριμιών με σκοπό το γάμο, είχε κάνει πάταγο σε εφημερίδες και τηλεοπτικούς σταθμούς της εποχής. Το δημοσίευμα αφιερώνει ένα μεγάλο τμήμα του σε αυτό, αναφέροντας:

Και ξαφνικά έγιναν γνωστοί σε όλη την Ελλάδα. «Έγιναν κι αυτοί λίγο σταρ», όπως λένε. Και μόλις πέρασε ο θόρυβος για τις γνωριμίες με γυναίκες από τη Βουλγαρία μέσω ειδικού γραφείου στον δήμο, επέστρεψαν στη ρουτίνα τους.

Οι κάτοικοι των 11 κοινοτήτων του Δήμου Τριγώνου στον Έβρο, στα σύνορα με την Τουρκία και τη Βουλγαρία, για λίγες μέρες «αυτοσαρκάστηκαν», ξέσπασαν και τώρα έμειναν χαμένοι στην απομόνωση και τα προβλήματά τους να σκέπτονται πώς θα κυλήσει ο καιρός. Χωρίς υποδομή και στήριξη, οι περισσότεροι έφυγαν. Και αυτοί που έμειναν σκέπτονται πώς θα ζήσουν. Από τους χιλιάδες νέους έμειναν ελάχιστοι. Και αυτοί δεν ονειρεύονται έναν γάμο, αλλά πώς θα φύγουν, αφού η περιοχή τους κάθε μέρα υποβαθμίζεται και τα αδιέξοδα μεγαλώνουν.

Άλλοι αγανάκτησαν. «Ο γάμος είναι προσωπική υπόθεση», λένε και ξαναλένε. Άλλοι πάλι το αντιμετώπισαν με χαμόγελο. «Έχουν τόσα άλλα προβλήματα…». Πολλοί όμως το είδαν ως αφορμή για να ακουστεί η περιοχή του Τριγώνου του Έβρου, η οποία έχει αφεθεί στην τύχη της. Όλοι όμως συμφώνησαν πως οι νέοι φεύγουν και πως η πρόταση του δημάρχου για την ίδρυση γραφείου, που θα διευκολύνει όσους θέλουν να παντρευτούν γυναίκες από τη Βουλγαρία, μπορεί να ακούγεται περίεργη, όμως δείχνει πως αυτή η περιοχή, για να μην εγκαταλειφθεί, θα πρέπει να δημιουργηθούν νέες οικογένειες. Πώς όμως;

«Είμαι 28 χρόνων. Η δουλειά μου ήταν εδώ, στα Δίκαια. Δεν μπορούσα να πάω στην Ορεστιάδα για να πιω ένα καφέ. Να δω έναν άνθρωπο. Απέχει 70 χιλιόμετρα. Η Βουλγαρία 7. Πήγαινα εκεί. Εκεί γνώρισα την Τατιάνα. Τα βρήκαμε. Παντρευτήκαμε. Τι έπρεπε να κάνω δηλαδή; Είμαστε που είμαστε απομονωμένοι. Αν δεν κάνεις και οικογένεια…».

Ο κ. Δημήτρης Δημητριάδης είναι από τους πρώτους που παντρεύτηκε γυναίκα από το Σβίλεγκραντ. Σήμερα έχει έναν γιο και η σύζυγός του είναι έγκυος το δεύτερο. Τώρα πια δεν σκέφτεται μήπως νιώθει μόνη. Από τότε, το 1994, που παντρεύτηκε, άλλα 30 κορίτσια από τη γειτονική χώρα έχουν παντρευτεί στην περιοχή, κάνουν παρέες, δημιουργούν τη δική τους κοινωνία.

Η μετανάστευση  και το περίφημο εργοστάσιο

«Για τους 8 χιλιάδες κατοίκους των 11 κοινοτήτων του νεοσύστατου Δήμου Τριγώνου αυτό είναι το μεγάλο θέμα. Οι νέοι φεύγουν για Αθήνα – Θεσσαλονίκη. Και όσοι μένουν («και πόσο να μείνουν έτσι;») χάνονται στα χωράφια, χωρίς παρέες, χωρίς εισόδημα και ας χαρακτηρίζονται από τους πολιτικούς που τους επισκέπτονται ήρωες.

Και ας ακούνε συχνά ότι «φυλάττουν Θερμοπύλες». Τα πράγματα γι’ αυτούς είναι πολύ πιο απλά: Δεν υπάρχουν σχολεία. Δεν υπάρχει απασχόληση. Δεν υπάρχουν νέοι. Τα περιβόητα κίνητρα μπλοκάρονται στην πορεία. Και ένα εργοστάσιο που θα απασχολούσε 120 άτομα και θα έφτιαχνε ρούχα για τον Στρατό δεν έχει ολοκληρωθεί.

«Βεβαίως και θα φύγω. Τι να κάνω εδώ; Η ζωή δεν είναι μόνο ένα κομμάτι ψωμί. Πρέπει να έχω και εγώ μια παρέα. Δεν είναι δυνατόν να κινούμαι από το σπίτι στο καφενείο. Και να μιλάω συνέχεια με γέρους».

Ο Σωτήρης από τα Δίκαια δεν σκοπεύει να παντρευτεί στη Βουλγαρία. Κατανοεί «τα παιδιά που βρήκαν λύση εκεί». Όμως, όπως λέει, ένας γάμος δεν λύνει κανένα πρόβλημα. Το ίδιο λέει και η Άννα. Έδωσε Πανελλήνιες. Αυτή θα έμενε, αρκεί να είχε δουλειά. Εκεί στο Σπήλαιο διαβάζει και ξαναδιαβάζει τις πινακίδες που είναι έξω από το κτίριο του εργοστασίου, που θα έφτιαχνε ρούχα. Χάρηκε όταν άκουσε από τον κ. Τσοχατζόπουλο ότι θα δίνονταν 60 εκατομμύρια για να προχωρήσει το έργο. Πέρασε καιρός και ακόμη περιμένουν. Όπως περιμένουν να γίνουν επενδύσεις μέσα από κοινοτικά προγράμματα.

Αυτό που τους ανησυχεί όλους εδώ είναι το γεγονός ότι παρά τις εξαγγελίες κανείς από τους επενδυτές δεν είναι διατεθειμένος να φθάσει έως εκεί λόγω της απόστασης. Έτσι, φεύγουν αφήνοντας πίσω τούς γέρους, που βλέπουν να ζουν μια δεύτερη προσφυγιά.

Βρέθηκαν ανάμεσα σε Βουλγαρία και Τουρκία. Σε μια ευαίσθητη περιοχή. Νιώθουν μόνοι. «Η εξουσία, δυστυχώς, είναι στην Αθήνα. Και για μας η απόσταση είναι μεγάλη. Όσοι πολιτικοί έρχονται εδώ, έρχονται για φιέστες και μεγάλα λόγια. Και μόλις φεύγουν μένουμε μόνοι», λέει μια υπάλληλος του Δημαρχείου. Συμβουλεύεται τα χαρτιά της.

Τα 372.000 στρέμματα του δήμου είναι αρκετά. Όμως δεν κράτησαν ούτε θα κρατήσουν τον κόσμο. Για τον κ. Σωτηρούδη, πρόεδρο του τοπικού συμβουλίου, τα Πετρωτά χρειάζονται υποδομή. Χρειάζεται ειδικός σχεδιασμός για την περιοχή, με τις ιδιαιτερότητες που έχει αυτή του Τριγώνου. Δρόμοι, νοσοκομεία, σχολεία, απασχόληση, συνεργασία με τις γειτονικές πόλεις της Βουλγαρίας, αλλά σε σοβαρή βάση. Όλοι αυτό λένε. «Επιτέλους κάτι να γίνει, αλλά σε σοβαρή βάση».

Από το 1980 αυτό λένε. Πέρασαν 20 χρόνια και λένε τα ίδια. Και αυτό είναι που τους κάνει να φεύγουν. Δεν τους ακούει κανείς.

Τα Δίκαια, η Ελαία, ο Κόμαρος, η Μαράσια, το Πεντάλοφο, τα Πετρωτά, η Πλάτη, το Σπήλαιο κάποτε ήταν χωριά, όπου ζούσαν περίπου 20.000 κάτοικοι. Η ανεργία έδιωξε περισσότερους από τους μισούς για την Αλεξανδρούπολη, τη Θεσσαλονίκη, την Αθήνα, τη Γερμανία.

Τα σχολεία που κάποτε είχαν 400 παιδιά έκλεισαν. Έμεινε μόνο η Γεωργία να συντηρεί τις περισσότερες οικογένειες. Όμως το κλίμα δεν επιτρέπει και πολλές καλλιέργειες. Το καλαμπόκι και το σιτάρι δεν αποδίδουν, με αποτέλεσμα το ετήσιο εισόδημα για κάθε οικογένεια να μην ξεπερνά, στην καλύτερη των περιπτώσεων, τα 3 εκατομμύρια δραχμές. Το δε κόστος ζωής είναι ιδιαίτερα μεγάλο, λόγω της απόστασης της περιοχής από «οικονομικά κέντρα».

Αυτό όμως που παραμένει γι’ αυτούς αξεπέραστο πρόβλημα είναι η επικοινωνία. Και τα 11 χωριά δεν έχουν καλό οδικό δίκτυο. Η μεγαλύτερη πόλη απέχει από αυτά 70 χιλιόμετρα. Πολλοί αναγκάζονται, μόλις μεγαλώσουν τα παιδιά, να ζουν μόνιμα στην Ορεστιάδα, όπου υπάρχουν οι δυνατότητες για να πάνε τα παιδιά στο φροντιστήριο, να μάθουν ξένες γλώσσες ή και να πάνε σε Τεχνικό Λύκειο, αφού στην περιοχή δεν υπάρχει.

Τώρα σ’ όλη την περιοχή είναι ζήτημα εάν υπάρχουν 150 νέοι άνθρωποι κάτω των 30 ετών. Και αυτοί ψάχνουν τρόπους για να φύγουν. Ακόμη και αυτό το πρόγραμμα πρόωρης συνταξιοδότησης δεν μπορεί να εφαρμοστεί, αφού σε πολλές περιπτώσεις δεν υπάρχει εργατικό δυναμικό. Με αποτέλεσμα άνθρωποι 60 και 70 χρόνων να δουλεύουν σκληρά και όταν βγαίνουν στα λιγοστά καφενεία να μιλάνε για τους Θρακιώτες και τους Ποντίους που ξεριζώθηκαν και να θυμούνται τα παλιά, πριν από τη Μικρασιατική Καταστροφή και την ανταλλαγή των πληθυσμών.

0 Comments

Αφήστε ένα σχόλιο